II SA/Ka 588/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-04-28
Skład orzekający: Sędzia NSA Łucja Franiczek, NSA Bonifacy Bronkowski, Asesor WSA Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i umarzająca postępowanie administracyjne z powodu jego bezprzedmiotowości, po tym jak wykonano nakazane roboty budowlane, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem. W sytuacji, gdy po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji nakazującej wykonanie robót budowlanych, roboty te zostały wykonane, postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie. Sąd podkreślił, że kontrola sądów administracyjnych dotyczy zgodności z prawem, a w tym przypadku organy działały zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów nadzoru budowlanego wydanych po katastrofie budowlanej, która nastąpiła w wyniku robót ziemnych. Organ pierwszej instancji nakazał właścicielom zabezpieczenie obiektu i uporządkowanie terenu. Po uchyleniu tej decyzji przez organ odwoławczy i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę części ściany. Następnie, po wykonaniu tej rozbiórki przez inwestorów, organ odwoławczy uchylił decyzję i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Skarżąca kwestionowała te rozstrzygnięcia, domagając się rozbiórki całego obiektu, który jej zdaniem został wybudowany nielegalnie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie: NSA Bonifacy Bronkowski Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: referent stażysta Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2004 roku, sprawy ze skarg J. N. 1. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych, 2. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargi
Decyzja z dnia [...] roku Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. zobowiązał państwa G. i M. C. – właścicieli budynku gospodarczego usytuowanego przy ul. [...] w G., do zabezpieczenia obiektu budowlanego oraz uporządkowania terenu katastrofy budowlanej – w terminie natychmiastowym.
W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że jak ustalono podczas przeprowadzonych oględzin, w dniu [...] roku na skutek prowadzenia robót ziemnych w sąsiedztwie istniejącego budynku gospodarczego nastąpiło obsunięcie ściany tego budynku do wykopu. W wyniku obsunięcia została zniszczona część ściany budynku znajdująca się bezpośrednio nad wykopem. Sytuacja taka miała zatem cechy katastrofy budowlanej, co czyniło koniecznym wydanie decyzji w trybie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.).
Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca J. N. W odwołaniu tym nie sprecyzowała konkretnych zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji, ani też nie sformułowała wniosków, a jedynie wyraziła swoje niezadowolenie z działania organu nadzoru budowlanego, które to działanie jej zdaniem prowadziło do akceptacji samowoli budowlanej. Wskazała również na wątpliwości związane ze stanem technicznym przedmiotowego obiektu i ewentualnym zagrożeniem, jakie stan ten może powodować.
Rozpatrując to odwołanie organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] roku uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Sygn.akt II SA/Ka 588/02
W uzasadnieniu wskazał, że wydana w trybie art. 78 ust. 1 Prawa budowlanego decyzja nie wyczerpuje ustawowej przesłanki określonej w tym przepisie, ponieważ nie określono w ogóle zakresu niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających do stanu właściwego. Organ odwoławczy wskazał również, że w ponownym postępowaniu należy poza usunięciem wspomnianej wadliwości decyzji, rozważyć także możliwość orzeczenia o rozbiórce całego budynku, czego domagała się skarżąca, która zdaniem tego organu nie brała udziału podczas oględzin przedmiotowego obiektu w dniu [...] roku.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca zarzuca powyższej decyzji błędną interpretację przepisów prawa i niewłaściwą ocenę stanu faktycznego dokonaną przez organy nadzoru budowlanego. Podważa stwierdzenie organu drugiej instancji, jakoby nie brała udziału w oględzinach w dniu [...] roku, gdyż jej podpis figuruje na protokole z tych oględzin. Twierdzi dalej, że przedmiotowy budynek wzniesiony został nielegalnie, bez zgody i dokumentacji, wobec czego narusza interesy i bezpieczeństwo osób trzecich.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Z kolei organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę, wydał w dniu [...] roku decyzję Nr [...], na mocy której zobowiązał G. i M. C. do wykonania rozbiórki ściany stanowiącej element zniszczonej w wyniku katastrofy budowlanej części budynku gospodarczego, usytuowanego w granicy działki – w terminie do dnia [...] roku. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej ustalono, że teren katastrofy został uporządkowany, a pozostała niezabezpieczona ściana, stanowiąca element zniszczonej części budynku gospodarczego winna być rozebrana.
Sygn.akt II SA/Ka 588/02
Od decyzji tej odwołanie wnieśli inwestorzy G. i M. C. Stwierdzili, że podczas powołanej przez organ pierwszej instancji rozprawy administracyjnej deklarowali swoją wolę rozbiórki przedmiotowej ściany, jednakże z uwagi na zbyteczne i dodatkowe ich zdaniem koszty związane z jej wyburzeniem w zakreślonym przez organ terminie. Deklarowali, że wyburzenie ściany nastąpi do końca [...] roku.
Organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] roku postanowił uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie administracyjne pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] roku przedstawiciele powiatowego organu nadzoru budowlanego potwierdzili fakt dokonania rozbiórki spornej ściany w całości, co spowodowało, że sprawa stała się bezprzedmiotowa.
Na tą decyzję skarżąca wniosła również skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podniosła podobne okoliczności, jak w skardze na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku. W szczególności stwierdziła, że rozbiórce powinien podlegać cały obiekt, a nie tylko część ściany. Obiekt ten bowiem został wybudowany i jest użytkowany bez jakiegokolwiek pozwolenia. Dodatkowo podniosła, że inwestycje sąsiadów prowadzą do pogorszenia jej komfortu psychicznego, narażenia na hałasy, a także na obniżenie poczucia bezpieczeństwa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć wypada, że obie skargi wniesione przez skarżącą na dwie różne decyzje organu odwoławczego zostały połączone przez Sąd do wspólnego
Sygn.akt II SA/Ka 588/02
rozpoznania i orzekania na zasadzie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a., w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), a to z uwagi na ciągłość postępowania administracyjnego, którego są wynikiem.
Zdaniem Sądu skargi nie zasługują na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują bowiem wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie obie zaskarżone decyzje wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W szczególności podnieść należy, że postępowanie administracyjne prowadzone przez organy nadzoru budowlanego, toczyło się na skutek katastrofy budowlanej, jak miała miejsce w dniu [...] roku na posesji przy ul. [...] w G., należącej do G. i M. C. W takiej sytuacji obowiązkiem organu pierwszej instancji było wszczęcie i przeprowadzenie postępowania zmierzającego do usunięcia skutków tej katastrofy, jak i zabezpieczenia terenu. Zgodnie z dyspozycją art. 78 ust. 1 Prawa budowlanego po zakończeniu prac komisji właściwy organ niezwłocznie wydaje decyzję określającą zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Ponieważ w niniejszej sprawie pierwotna decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] roku nie spełniała wymogów nałożonych tym przepisem, to organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że zachodzi sytuacja określona w 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaszła bowiem taka sytuacja, w której należało w znacznej części przeprowadzić
Sygn.akt II SA/Ka 588/02
postępowanie wyjaśniające, którego ustalenia pozwoliłyby na wydanie niewadliwej decyzji przez organ pierwszej instancji.
Stąd, zdaniem Sądu, skarga na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] roku, nie zasługuje na uwzględnienie.
Z kolei po ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji, wydając decyzję w trybie art. 78 ust. 1 Prawa budowlanego, stosując się do wskazówek organu odwoławczego, w sposób precyzyjny i odpowiadający wymogom tego przepisu określił zakres i termin robót niezbędnych do wykonania przez inwestorów. Po wydaniu tej decyzji doszło do jej wykonania jeszcze przed rozpoznaniem odwołania. Stąd też właściwie organ odwoławczy przyjął, że postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Skoro zatem zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania administracyjnego (art. 105 § 1 kpa), to rozpoznając odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy zobowiązany był do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym umorzenie postępowania następuje z jednoczesnym uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone decyzje nie są dotknięte wadami prawnymi, które skutkować by mogły ich wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
Co do zarzutów skarżącej dotyczących pozostałego fragmentu ściany i budynku gospodarczego, to stwierdzić należy, iż w prowadzonym w niniejsze sprawie postępowaniu administracyjnym przez organy nadzoru budowlanego, nie zostało stwierdzone, aby w wyniku zaistniałej katastrofy budowlanej, zachodziła konieczność odniesienia rozstrzygnięć również w stosunku do tych części obiektu budowlanego. Kilkukrotne wizje i oględziny nie wykazały, aby te części budowli, w stosunku do których nie orzeczono nakazu wykonania określonych robót zagrażały bezpieczeństwu
Sygn.akt II SA/Ka 588/02
lub w inny sposób stanowiły o konieczności rozstrzygnięcia w stosunku do nich w drodze decyzji administracyjnej w związku z zaistniałą katastrofą.
Wobec powyższego skargi nie mogły zostać uwzględnione przez Sąd i jako takie podlegają oddaleniu na zasadzie art. 151 p.s.a., w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło