II SA/Ka 588/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-03-03

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakładać na inwestora obowiązki doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jeśli inwestor posiada ważne pozwolenie na budowę, a zarzucane naruszenia przepisów nie są jednoznacznie określone?
Ratio decidendi
Decyzje organów nadzoru budowlanego zostały uchylone, ponieważ zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy i rozważenia jej do końcowego rozstrzygnięcia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro inwestor posiadał ważne pozwolenie na budowę, interwencja organów była możliwa tylko w przypadkach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, a naruszenia przepisów powinny być jednoznacznie ustalone i określone z przytoczeniem konkretnych przepisów prawa. Nakładanie obowiązków, które nie wynikają z konkretnych przepisów lub nie zmierzają bezpośrednio do doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem, jest nielegalne.
Stan faktyczny
Mieszkańcy jednej z ulic wnieśli o zajęcie stanowiska w związku z wybudowaniem pełnego murowanego ogrodzenia, które ograniczało widoczność na skrzyżowaniu i stwarzało zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane i nakazał dostarczenie dokumentów w celu doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z przepisami warunków technicznych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Inwestor (W. K.) skarżył obie decyzje, argumentując, że buduje zgodnie z pozwoleniem na budowę.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski /spr./ Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2005 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W piśmie do Urzędu Gminy w Z. wymienieni w nim mieszkańcy ul. [...] w Z. wnieśli o zajęcie stanowiska w związku z wybudowaniem wzdłuż tej ulicy przy jej skrzyżowaniu z ul. [...] pełnego murowanego ogrodzenia ograniczającego widoczność przy dojeździe do skrzyżowania ulic i tym samym stwarzającego zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu. Po wszczęciu w tej sprawie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., dnia [...] dokonano oględzin budowanego przez W. K. na działkach nr [...] i [...] ogrodzenia, dokonując jego opisu co do wyglądu i położenia. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. z powołaniem się na treść art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 106 z 2000 r. poz. 1126, obecnie Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm. – zwanej dalej prawem budowlanym/ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy realizacji tego ogrodzenia jako wykonywanego niezgodnie z "przepisami warunków technicznych". Następnie decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nakazał W. K. dostarczenie opisanych w tej decyzji dokumentów w calu doprowadzenia robót związanych z budową przedmiotowego ogrodzenia do stanu zgodnego z przepisami warunków technicznych tj. projektu powykonawczego ogrodzenia z uwzględnieniem warunków wynikających z § 41, § 42 i § 43 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. Nr 15 z 1999 r. poz. 140 ze zm. – zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych/, pomiaru geodezyjnego wykonanego ogrodzenia z uwzględnieniem granic działek nr [...] i [...] oraz uzgodnień o braku kolizji realizowanego ogrodzenia "z gestorami uzbrojenia terenu" i z właścicielem drogi - ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] W. K. realizuje na działkach nr [...] i nr [...] przy ul. [...] w Z. budowę domu jednorodzinnego. Wzdłuż granicy północnej działki nr [ ...], graniczącej z ulicą [...] rozpoczął też budowę ogrodzenia z kamienia łamanego wykonując to ogrodzenie na odcinku 8,12 m jako pełne, o wysokości 1,50 m, na dalszym zaś odcinku wykonana została podmurówka o szerokości 32 cm i wysokości 40 cm. Ogrodzenie to wykracza przy tym poza linie istniejących ogrodzeń na działkach sąsiednich. Wzdłuż granicy zachodniej działek wykonano zaś dwa odcinki takiego samego pełnego ogrodzenia o długościach 10,15 m i 8,75 m. Wybudowanie pełnego ogrodzenia w narożu działki nr [...] powoduje ograniczenie widoczności na skrzyżowaniu. Zdaniem organu orzekającego ogrodzenie jest wykonane niezgodnie z § 41, § 42 ust. 1 i § 43 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W odwołaniu od tej decyzji W. K. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania stwierdził, że ogrodzenie buduje zgodnie z zatwierdzonym projektem i z pozwoleniem na budowę z dnia [...] nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w T., zmienionym następnie decyzją Starosty Powiatu w T. z dnia [...] nr [...]. Przy wydawaniu tych zezwoleń nie żądano przy tym od niego szczegółowego projektu ogrodzenia, zaś jego usytuowanie zostało naniesione na wyrysie mapy zasadniczej, na której został opracowany zatwierdzony projekt zagospodarowania terenu. Stwierdził nadto, że ogrodzenie jest budowane jako niepełne i nie stwarza zagrożenia ludzi i zwierząt. Podobne ogrodzenie zostało wybudowane zresztą rok wcześniej w oparciu o pozwolenie na budowę również przy ul.[...]. W konsekwencji odwołujący się stwierdził, że skoro buduje ogrodzenie zgodnie z udzielonym mu pozwoleniem na budowę to nakładanie na niego dalszych obowiązków jest nieuzasadnione. Stwierdził nadto, że postępował w zaufaniu do działań organów wydających mu to pozwolenie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 132 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Uzasadniając to rozstrzygnięcie podzielił ustalenia poczynione przez organ I instancji oraz co do zasady jego ocenę prawną. Dodatkowo stwierdził, że budowa ogrodzenia jest prowadzona w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] i zatwierdzonego projektu stanowiącego integralną część tego pozwolenia. Projekt ten nie zawiera jednak dokładnego opisu przedmiotowego ogrodzenia. W skardze do Sądu oraz w odpowiedzi na skargę posłużono się w ogólnym zarysie argumentacją prezentowaną w postępowaniu odwoławczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą albowiem zostały wydane zdaniem Sądu bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej ustawą P.p.s.a./. Skoro jak to przyjęto w zaskarżonej decyzji, a co znajduje potwierdzenie nie tylko w treści powołanej tam decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę z dnia [...] ale przede wszystkim w zmieniającej tę decyzję decyzji Starosty Powiatu w T. z dnia [...] nr [...], W. K. buduje sporne ogrodzenie w oparciu o udzielone mu i pozostające w dalszym ciągu w obiegu prawnym pozwolenie na budowę, to interwencja organów nadzoru budowlanego była możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia okoliczności o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 prawa budowlanego. Okoliczności te powinny być przy tym jednoznacznie ustalone i określone z przytoczeniem konkretnych przepisów prawa, które w takim przypadku zostały naruszone. Decyzja oparta na treści art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego ma bowiem doprowadzić do zgodności prowadzonych robót budowlanych z prawem tj. do zgodności z konkretnymi przepisami. To zaś oznacza, że w oparciu o tę normę prawną nie mogą być nakładane na inwestora obowiązki, które z takich konkretnych przepisów prawa nie wynikają. Nie jest też zdaniem Sądu legalne nakładanie na inwestora obowiązków, które nie zmierzają bezpośrednio do doprowadzenia obiektu budowlanego do zgodności z przepisami, w sytuacji gdy taka bezpośrednia realizacja obowiązujących przepisów jest możliwa. Skoro decyzją Starosty [...] z dnia [...] skarżący uzyskał pozwolenie na budowę ogrodzenia z konkretnym jego usytuowaniem, wynikającym z zatwierdzonego tą decyzją projektu zagospodarowania terenu, to /dopóki decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym/ brak jest obecnie podstaw do kwestionowania takiego sytuowania tego ogrodzenia. Podstawy takiej organy obu instancji zresztą nie wskazały. Nie wskazały też jakie to zindywidualizowane przepisy prawa materialnego stanowią podstawę nałożonych na skarżącego obowiązków, dokonania na etapie realizacji pozwolenia na budowę, przewidzianych decyzją organu I instancji uzgodnień i wykonania pomiaru geodezyjnego. Nałożenie tych obowiązków zdaje się wskazywać na kwestionowanie przez organy orzekające samego usytuowania ogrodzenia, które to usytuowanie jak już podkreślono wynika z ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Ustalając, że sporne ogrodzenie jest budowane z naruszeniem treści § 41 i § 42 i § 43 warunków technicznych, nie wskazały organy orzekające na czym konkretnie naruszenie tych przepisów polega. Biorąc pod uwagę ustalony podczas oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji wygląd i konstrukcję spornego ogrodzenia, zasadny wydaje się jedynie zarzut naruszenia treści § 42 ust. 1 omawianego rozporządzenia, a to w sytuacji gdy na niektórych odcinkach ogrodzenie to zostało wymurowane jako pełne. Należy przy tym stwierdzić, że w sytuacji gdy z pozwolenia na budowę nie wynika w dostateczny sposób opis ogrodzenia, to jego wygląd i konstrukcja powinna spełniać wymagania warunków technicznych obowiązujących w dacie wydania pozwolenia. W konsekwencji winno ono być ażurowe co najmniej powyżej 0,6 m od poziomu terenu, chyba że konieczność budowy ogrodzenia innego wynikała z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo wymagań ochrony akustycznej lub warunków użytkowania działki, które to okoliczności nie były dotychczas podnoszone, a na które trzeba zwrócić uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy w zw. z § 330 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm./. Gdyby się zaś ostatecznie okazało, że ewentualne doprowadzenie ogrodzenia do stanu zgodnego z warunkami technicznymi będzie wymagało jedynie przebudowy pełnych odcinków ogrodzenia na ażurowe, to rozważy organ orzekający czy nie byłoby w tym względzie wystarczające przedstawienie przez skarżącego odpowiedniego szkicu lub rysunku przebudowanego i spełniającego wymogi warunków technicznych ogrodzenia. W sytuacji gdy przebieg ogrodzenia został przesądzony wydanym pozwoleniem na budowę, brak jest tez zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że z uwagi na takie usytuowanie ogrodzenia to może stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt w rozumieniu § 43 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Z powyższych względów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 135 ustawy P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, przy uwzględnieniu przedstawionych wyżej rozważań Sądu ustali organ orzekający czy i w jakim zakresie budowane ogrodzenie nie odpowiada warunkom technicznym z dnia [...]. Tylko bowiem w tym względzie /jeżeli w dalszym ciągu będzie pozostawać w obrocie prawnym pozwolenie na budowę ogrodzenia/ możliwe będzie wydanie decyzji zobowiązującej skarżącego do wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia tego ogrodzenia do zgodności z przedmiotowymi warunkami technicznymi. SJ/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło