II SA/Ka 593/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia WSA Stanisław Nitecki /spr./ Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz S. W. [...] zł /[...]/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym /Dz.U. Nr 91, poz. 578 ze zm./, art. 17 § 1, art. 157 § 2 pkt 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 72 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm./ oraz § 2 ust. 1 w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów /Dz.U. Nr 59, poz. 632/ na rzecz S. W. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. dotyczącej rejestracji pojazdu samochodowego marki [...] nr rej. [...] przez T.M. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia SKO w C. stwierdziło, że Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r. zarejestrował na rzecz T. M. samochód osobowy marki [...] nr rej. [...] po przedłożeniu przez wyżej wymienionego: dowodu własności pojazdu, dowodu rejestracyjnego pojazdu. Dowodem własności pojazdu była faktura VAT z dnia [...] r., zgodnie z którą T.M. nabył pojazd od Przedsiębiorstwa A, C. [...]. Rozbieżności między danymi dotyczącymi osoby sprzedawcy i osoby właściciela pojazdu wyjaśnia umowa komisu. Z treści wniosku o stwierdzenie nieważności wynika, że S.W. kwestionuje skutki umowy komisu i uznaje, że z uwagi na znajdujące się w niej zastrzeżenia, umowa komisu jest bezskuteczna, natomiast SKO w C. stwierdziło, że przeniesienie własności pojazdu przez komisanta było skuteczne. Jednocześnie organ ten zauważył brak podstaw do uznania osoby komitenta /S. W./ za stronę postępowania dotyczącego rejestracji samochodu przez T.M. W sprawie tej S.W. nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ przepisy materialnego prawa administracyjnego nie chronią uprawnień osoby sprzedającej pojazd. Interes ten podlega ochronie na gruncie prawa cywilnego. Odnośnie wadliwości faktury WAT, to wadliwość ta może mieć skutki prawnopodatkowe, nie ma wpływu natomiast na skuteczność czynności cywilnoprawnej. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił S. W., który nie zgodził się z odmową stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. Jako dodatkowy argument skarżący wskazał, iż przeciwko właścicielce komisu samochodowego B.N.-M. prowadzone jest postępowanie [...] przed Sądem Rejonowym w C. Ponadto skarżący podniósł, że nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym rejestracji pojazdu przez T.M. W decyzji o rejestracji spornego pojazdu brak jest podpisu osoby zatwierdzającej decyzję, a tym samym dokonano zaniedbania administracyjnego. Jednocześnie skarżący podniósł, że nieprzerwalnie posiada samochód, a tylko w wyniku manipulacji dokumentacji samochodu przez komisanta spowodowało dla niego szereg kłopotów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm./ oraz § 2 ust. 1 w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji oznaczania pojazdów /Dz.U. Nr 59, poz. 632/ utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji wskazało, że rejestracja spornego samochodu przez T.M. przeprowadzona została w sposób prawidłowy, a podnoszone zarzuty względem umowy komisu nie mogą być brane pod uwagę. Odnośnie zarzutu stawianego przez skarżącego, że nie brał udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, organ ten stwierdził, że okoliczność ta nie może stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Okoliczność ta może być natomiast przesłanką uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego po myśli art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r. w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki [...] Nr rej. [...]. W skardze tej wskazał, że: stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego B.M.-N. została [...] oraz [...]. Po myśli art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionego Kodeksu organ administracji rejestrujący samochód nie zbadał należycie treści przedłożonych przez T.M. dokumentów. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 wskazanego aktu, gdyby brał udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji wskazałby na występujące nieprawidłowości w dokumentacji dotyczącej nabycia pojazdu przez T.M. Zdaniem skarżącego wskazana wyżej decyzja zawiera wadę wynikającą z treści art. 156 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie została podpisana przez uprawnioną do tego osobę z podaniem imienia i stanowiska służbowego, a podniesione wady skutkują wydaniem przez wskazany powyżej organ decyzji z rażącym naruszeniem prawa co odpowiada treści art. 156 § 1 pkt 2 wyżej wymienionego Kodeksu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wystąpiło o oddalenie skargi i wskazało analogiczną argumentację jak w przypadku podjęcia zaskarżonych decyzji. W odniesieniu do zarzutów zamieszczonych w skardze organ ten stwierdził, że nie dają one podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. W konsekwencji oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości /Dz.U. Nr 72, poz. 652/ sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do postanowień art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] r. zasadnie wskazało, że S.W. w sprawie rejestracji samochodu przez T.M., nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ przepisy materialnego prawa administracyjnego nie chronią uprawnień osoby sprzedającej pojazd. Interes ten podlega ochronie na gruncie prawa cywilnego. Zatem stroną postępowania w sprawie rejestracji samochodu jest jedynie osoba rejestrująca samochód, uprawnienia strony w tym postępowaniu nie przysługują natomiast byłemu właścicielowi samochodu, czyli jego zbywcy. Ustalenia te jednakże nie znalazły odzwierciedlenia w rozstrzygnięciu organu administracji. Skoro S. W. nie legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu rejestracyjnym prowadzonym z inicjatywy T.M., to tym samym nie przysługuje mu legitymacja strony w postępowaniu nadzwyczajnym zmierzającym do weryfikacji decyzji rejestracyjnej wydanej na rzecz T.M.. W przedstawionym stanie prawnym i faktycznym SKO w C. po wpłynięciu do niego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. w sprawie rejestracji samochodu marki [...] nr rej. [...], zobowiązane było w pierwszej kolejności do ustalenia czy wnoszącemu ten wniosek przysługuje status strony postępowania administracyjnego. Skoro skarżącemu status taki nie przysługuje to powyższy organ winien stosownie do postanowień art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nieważności decyzji. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w literaturze, w której przyjmuje się, że do przyczyn podmiotowych niedopuszczalności postępowania zalicza się oczywisty brak legitymacji po stronie wnioskodawcy. Niedopuszczalność postępowania powoduje konieczność podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania /A.Matan. /w/ G.Łaszczyca, C.Martysz, A.Matan. Postępowanie administracyjne ogólne. Warszawa 2003 r. s. 832/. W rozpatrywanej sprawie SKO w C. zamiast podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, podjęło decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności, czyli podjęło decyzję z grupy rozstrzygnięć merytorycznych. Innymi słowy organ ten nie dokonał wstępnego zbadania czy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest dopuszczalne, tylko takie postępowanie przeprowadził. Oznacza to, że powyższy organ nie był uprawniony do merytorycznego rozpatrywania sprawy lecz winien ograniczyć się do rozważań związanych z brakiem legitymacji procesowej skarżącego. Podniesiona okoliczność wyczerpuje znamiona wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa czyli przesłanki przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uzasadniającej stwierdzenie nieważności decyzji. W tej sytuacji Sąd stosownie do postanowień przywołanego już art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może wydać orzeczenie na niekorzyść skarżącego, gdyż taki skutek w praktyce posiada niniejsze orzeczenie, ponieważ odmawia ono skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. w sprawie rejestracji samochodu marki [...] nr rej. [...] przez T.M. Z tego powodu, należało stosownie do postanowień art. 145 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w pkt 1 sentencji niniejszego wyroku. Podniesiona okoliczność skutkuje tym, że rozważania na temat prawidłowości ustaleń merytorycznych organu administracji są bezprzedmiotowe, ponieważ nie mają one znaczenia dla oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Sąd po myśli art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że decyzja, w stosunku, do której orzeczono stwierdzenie nieważności, nie może być wykonywana przed uprawomocnieniem się wyroku. Stosownie do postanowień art. 200 w związku z art. 210 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 2002/ Sąd orzekł o kosztach postępowania. SJ/