II SA/Ka 636/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.), Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik, Protokolant sek. sąd. Agnieszka Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005r. sprawy ze skargi J.J. i P.J. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych bez uiszczenia opłaty 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. na rzecz skarżących kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy (dokonanego w następstwie decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...]), Komendant Miejski Policji w J., działając na podstawie art. 93 ust. 1 w związku z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001r., o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371) nałożył na J.J. i P.J., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Spółka A, karę pieniężną w kwocie [...] złotych. W uzasadnieniu wskazano, iż przyczyną nałożenia przedmiotowej kary było stwierdzenie w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...], naruszenia przez skarżących art. 87 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 6 września 2001r., polegającego na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez [...] po drogach krajowych. W odwołaniu wniesionym do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. J.J. i P.J. domagali się uchylenia decyzji organu I instancji lub zmniejszenia rozmiaru nałożonej kary, wskazując, iż jest ona niewspółmiernie wysoka w stosunku do wagi dokonanego naruszenia. Nadto skarżący podkreślili, iż posiadają [...], zaś [...] w dniu przeprowadzonej kontroli miał charakter incydentalny. Decyzją z dnia [...], nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy decyzję stanowiącą przedmiot odwołania. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w rozstrzygnięciu Komendanta Miejskiego Policji w J. wskazując, iż w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...], kierujący samochodem marki [...], o nr rejestracyjnym [...] nie okazał [...], co stanowi naruszenie przepisów art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, stanowiące podstawę nałożenia kary w wysokości [...]zł. Ustosunkowując się do wywodów zawartych w odwołaniu, [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. podkreślił, iż brak [...] stanowi samoistne naruszenie prawa. Wskazał także, iż z przedstawionej przez skarżących [...] serii [...] wynika, że została ona zakupiona dopiero w dniu [...], o godzinie [...], a zatem już po przeprowadzeniu kontroli, które miało miejsce tego samego dnia lecz zakończyło się już o godzinie [...]. Organ odwoławczy dodał, iż rozmiar kary nałożonej na skarżących określony został w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r., w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999 ze zm.). Przywołany akt prawny nie przewiduje możliwości całkowitego anulowania kary za naruszenie prawa popełnione przez skarżących jak również nie dopuszcza zastosowania innej wysokości sankcji niż wynikająca z decyzji zapadłej w I instancji. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy podniósł, iż decyzja Komendanta Miejskiego Policji w J. wydana została zgodnie z obowiązującym prawem. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.J. i P.J. wyrazili niezadowolenie z rozstrzygnięcia podjętego przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. ponownie kwestionując wysokość nałożonej kary oraz wywodząc, iż jej uiszczenie spowoduje istotne pogorszenie kondycji finansowej prowadzonego przedsiębiorstwa. Ponadto skarżący odnieśli się do konieczności ponoszenia licznych obciążeń z tytułu [...] oraz powołali się na okoliczność, że [...]. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy podniósł, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r., o transporcie drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r., w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazdy po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684), kierowca pojazdu samochodowego podczas przejazdu po drogach krajowych jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Z kolei brak takiego dowodu stanowi bez względu na pozostałe okoliczności, samodzielny tytuł do nałożenia kary. Zdaniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji przywołane uregulowania nie pozwalają na uznaniowe rozstrzygnięcie sprawy, gdyż nałożenie kary jest w przedstawionej sytuacji obligatoryjne zaś jej wysokość została ściśle określona w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r., w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz głównie z przyczyn, które nie zostały w niej podniesione, a które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, nie będąc związanym zarzutami skargi. W punkcie wyjścia należy jednak stwierdzić, że przedmiotowa skarga wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., a więc w okresie, w którym postępowanie sądowoadministracyjne toczyło się według przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Trzeba w tym miejscu zauważyć, że wspomniany akt prawny z dniem 1 stycznia 2004r. utracił moc. Obecnie w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym stosowana jest ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie zaś z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując analizy prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia należy w pierwszej kolejności przywołać przepis art. 107 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), określający katalog niezbędnych elementów jakie powinny zostać zawarte w decyzji administracyjnej. Stosownie zatem do treści cytowanego art. 107 §1 K.p.a., decyzja powinna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, przywołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie w kwestii ewentualnego środka odwoławczego a także podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. W tym miejscu należy dodać, że zgodnie ze stanowiskiem znajdującym wyraz w literaturze prawniczej, okoliczność wydania decyzji administracyjnej przez osobę nie posiadającą w tym zakresie upoważnienia kompetentnego organu, jest rażącym naruszeniem prawa, stanowiącym podstawę stwierdzenia nieważności takiej decyzji (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Beck 2004r., str. 729). Trzeba bowiem zaakcentować, że w myśl art. 268a K.p.a. organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych. Godzi się przy tym podkreślić, że upoważnienie, o którym mowa w cytowanym art. 268a K.p.a. musi wskazywać co najmniej przedmiotowy zakres przekazanych uprawnień a nadto powinno być udzielone imiennie na piśmie, z podaniem daty początku obowiązywania lub z oznaczeniem okresu, na jaki zostało udzielone. Upoważnienie takie może stanowić załącznik do zakresu czynności danego pracownika. Może być także udzielone jednorazowo do wydawania tylko ściśle określonych decyzji administracyjnych (por.: G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan "Postępowanie administracyjne ogólne" C.H. Beck, Warszawa 2003r., s.669). W tym kontekście Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o upoważnienie nie spełniające określonych w powyższy sposób wymogów. Rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot skargi podpisane zostało bowiem przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w K., działającego na podstawie upoważnienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji udzielonego na mocy decyzji tego organu nr [...] z dnia [...], w sprawie upoważnienia Naczelników Wydziałów i ich Zastępców do załatwiania określonych spraw w imieniu [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., wydanej w oparciu o przywołany wyżej art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, która została zmieniona późniejszą decyzją rzeczonego organu nr [...], wydaną w dniu [...]. Należy tu zasygnalizować, że z treści przywołanej decyzji z dnia [...], wynika jednoznacznie, iż obowiązujące na jej mocy upoważnienie do wydawania decyzji administracyjnych udzielone zostało przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. wszystkim osobom, które zajmują lub będą zajmowały określone stanowiska w strukturach aparatu pomocniczego tego organu. Krąg pracowników objętych zakresem przedmiotowego upoważnienia nie został natomiast określony poprzez wskazanie konkretnych osób z imienia i nazwiska. Warto dodać, że skoro decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...], nie jest skierowana do ściśle określonego adresata, nie może ona zatem zostać dołączona do akt personalnych danego pracownika. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot skargi zostało podpisane przez osobę nie posiadającą prawidłowego upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu organu odwoławczego a w konsekwencji decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi podstawę stwierdzenia jej nieważności, przewidzianą w art. 156 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedstawiona wyżej wada, jaką dotknięty jest zaskarżony akt, uniemożliwiła Sądowi ocenę merytorycznych zagadnień związanych z prawidłowością rozstrzygnięcia o nałożeniu na skarżących kary pieniężnej za [...]. Dokonanie kontroli w powyższym zakresie możliwe będzie bowiem dopiero w odniesieniu do decyzji podjętej przez uprawnioną osobę, działającą na podstawie upoważnienia udzielonego zgodnie z regulacją art. 268a K.p.a. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w związku ze stwierdzeniem przesłanki określonej w art. 156 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), działając na podstawie art. 145 §1 pkt 2, art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) oraz art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271), orzekł jak w sentencji wyroku. Z uwagi na fakt, iż mocą zaskarżonego aktu na skarżących nałożona została kara pieniężna, uwzględnienie skargi wpływa na jego wykonanie. Dlatego, działając w oparciu o art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd określił, że decyzja ta nie może być wykonana. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.