II SA/Ka 639/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Bonifacy Bronkowski Sędziowie: NSA (del.) Łucja Franiczek (spr.) WSA Włodzimierz Kubik Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi G.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. działając na podstawie art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz.414 ze zm.), decyzją z dnia [...] nr [...] nakazał G.Z. rozbiórkę konstrukcji szkieletowej wiaty na posesji przy ul. [...] w L. W uzasadnieniu organ I instancji powołując się na wynik oględzin podał, iż na posesji G.Z. od strony północnej wzdłuż granicy z działką I. B. bez wymaganego pozwolenia wykonano na stropach fundamentowych konstrukcję stalową z rur i kształtowników pod planowane zadaszenie wiaty. Konstrukcja ta została wykonana na przełomie lat [...], a następnie rozbudowana w roku [...]. Budowa obiektu nie została zakończona. Z uwagi na brak wymaganego pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż zachodzą przesłanki do wydania nakazu rozbiórki. W odwołaniu od decyzji G.Z. wniósł o jej uchylenie. Odwołujący się wyjaśnił, iż budowę wiaty rozpoczął w [...] r. bez pozwolenia z uwagi na nieświadomość wymogów prawnych. Rozpoczętą budowę zadaszenia zlokalizował na swojej posesji wzdłuż granicy działki sąsiedniej za zgodą ówczesnego właściciela J.S. Zadaszenie w konstrukcji stalowej osłoniętej blachą stalową zamierzał przeznaczyć na magazyn opakowań w prowadzonej restauracji. Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymano w mocy decyzję organu I instancji jako zgodną z prawem. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, iż przepis art.48 Prawa budowlanego wyklucza działanie na zasadzie uznania administracyjnego. Stąd też wyjaśnienia co do nieświadomego naruszenia prawa materialnego nie miały znaczenia dla zastosowania prawa materialnego. Zatem brak było podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze wniesionej w dniu [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. Z. podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Zainteresowana I.B. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wskazał na naruszenie prawa przez organy administracji, ani też Sąd działając z urzędu nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego, o którym mowa w art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w zw. z art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.). Organy nadzoru budowlanego poczyniły bowiem prawidłowe ustalenia faktyczne po należytym zebraniu materiału dowodowego i na tej podstawie trafnie orzeczono o nakazie rozbiórki spornego obiektu budowlanego. Sądowa kontrola decyzji sprawowana zaś jest na podstawie stanu prawnego i faktycznego z daty wydania zaskarżonego aktu. Jak zasadnie podał organ odwoławczy wydanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, z mocy art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz.2016 ze zm.), jest obligatoryjne, co wyklucza działanie na zasadzie uznania administracyjnego. Przepis ten stanowił o obowiązku organu nadzoru budowlanego wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Zgodnie ze stanem prawnym w dacie orzekania przez organy administracji, wyłączenie rozbiórki następowało jedynie wówczas, gdy od zakończenia budowy upłynęło 5 lat (art.49 Prawa budowlanego). Przypadek ten nie ma miejsca w niniejszej sprawie, bowiem budowy spornej wiaty nie ukończono, a zrealizowano stalową konstrukcję na słupach fundamentowych, planując obudowę z blachy, co jednoznacznie wynika z twierdzeń pełnomocnika skarżącego, złożonych w toku rozprawy sądowej. Rozstrzygnięcie sprawy wymagało zatem rozważenia, czy wykonanie tego typu robót budowlanych, polegało na budowie obiektu budowlanego w rozumieniu art.3 pkt 1 i 6 Prawa budowlanego (wg stanu prawnego z daty realizacji robót). Wyjaśnić przyjdzie, iż pojęcie obiektu budowlanego jest szersze niż określenie "budynku", czyli obiektu trwale połączonego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadającego fundamenty i dach (art.3 pkt 2 Prawa budowlanego). Zatem nawet obiekt nie połączony trwale z gruntem stanowi obiekt budowlany. Wykonywanie takiego obiektu podpada zaś pod pojęcie budowy w rozumieniu art.3 pkt 6 Prawa budowlanego. W konsekwencji, stwierdzić przyjdzie, iż rozpoczęcie realizacji spornej wiaty wymagało uzyskania przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art.29 Prawa budowlanego). Sankcją naruszenia przez inwestora tego wymogu musiał zaś być nakaz rozbiórki z mocy art.48 Prawa budowlanego i to niezależnie od faktu, czy usytuowanie obiektu naruszało przepisy techniczno-budowlane w zakresie odległości od granicy działki sąsiedniej oraz wyrażenia zgody na budowę przez jej właściciela (wg stanu prawnego sprzed 11 lipca 2003 r.). Nie ma też znaczenia świadomość inwestora co do wymogów formalnoprawnych, ani kwestia zaangażowania znacznych środków finansowych na realizację przedsięwzięcia, czy wreszcie celowość wydania nakazu rozbiórki. Do tego typu przesłanek ustawodawca bowiem nie nawiązał, a przy tym Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności przepisu art.48 Prawa budowlanego z Konstytucją RP (wyroki z dnia 12 stycznia 1999 r. sygn.akt P.2/98 (OTK 1999/1/2) i z dnia 26 marca 2002 r. sygn.akt SK 2/01 (OTK-A 2002/2/15). Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. SW