II SA/Ka 65/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie: NSA Leszek Kiermaszek WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2005 r. sprawy ze skargi G. O. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę o d d a l a s k a r g ę Decyzją Prezydenta K. z dnia [...]r. nr [...] zatwierdzono projekt budowlany oraz udzielono C. K. i E. P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z zespołem garaży na działkach nr [...] w K. przy ul. [...]. Następnie kolejnymi decyzjami tego organu z dnia [...]r. nr [...] i z dnia [...]r. nr [...]zatwierdzono zmiany w projekcie budowlanym. Wnioskiem z dnia [...]r. E. P. i C. K. wystąpiły o zatwierdzenie kolejnego projektu zamiennego, wprowadzającego zmiany ilości garaży i ich usytuowania na planie zagospodarowania terenu, powiększenia tarasów w budynku, zmiany powierzchni mieszkań, zmiany pionów wentylacyjnych i spalinowych (przy niezmienionych wymiarach zewnętrznych budynku mieszkalnego). Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną z up. Prezydenta K., zatwierdzono zamienny projekt budowlany i udzielono C. K. i E. P. pozwolenia na kontynuowanie budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z zespołem 18-tu garaży. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepisy art. 28, art.36a, art. 34 ust. 4 i art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz stwierdził spełnienie wymogów, określonych w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. W odwołaniu od decyzji G. O. wniosła o jej uchylenie z powodu usytuowania zespołu garaży na terenie drogi koniecznej, przeprowadzonej przez działkę nr [...] do jej budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Do odwołania dołączono decyzję o pozwoleniu na budowę na tej działce oraz kserokopię odpisu księgi wieczystej KW Nr [...]. Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Wojewody Ś., utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na wcześniejszą decyzję z dnia [...]r. nr [...], w której wyjaśniono już sprawę służebności drogi koniecznej i wykazano, że działka nr [...] nie jest obciążona służebnością na rzecz działki nr [...], do której istnieje szereg alternatywnych rozwiązań dojazdu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. O. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego – w części dotyczącej usytuowania garaży na działce nr [...], stanowiącej jej zdaniem drogę konieczną do jej budynku na działce nr [...]lub nakazanie organowi wykonania przebudowy jej budyniu oraz bramy wjazdowej i podjazdu. Skarżąca zarzuciła, iż droga konieczna przez działkę nr [...] stanowi jedyny dojazd do jej działki, zaś postępowanie apelacyjne w sprawie wykreślenia wpisu służebności, dokonanego dnia [...]r., zakończono w [...]r. Udzielone jej pozwolenie na budowę przewidywało zaś drogę dojazdową właśnie przez działkę nr [...]. Stąd też aby przeprowadzić inny dojazd, niezbędne jest wykonanie robót budowlanych o znacznym koszcie. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z mocy art. 36a ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie: tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), uzyskanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wymagane jest w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki ustawowe do zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jak wynika z dołączonej do skargi decyzji Prezydenta K. z dnia [...]r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku C. K. i E. P., ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy domu wielorodzinnego oraz 20 garaży na działkach nr [...] w K. Termin ważności tej decyzji określono do dnia [...]r. Wniosek o zmianę pozwolenia na budowę z dnia [...]r. został zatem złożony w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy. Zmiana usytuowania garaży oraz zmniejszenie ich ilości do 18-tu, nie może zaś oznaczać, iż projekt zagospodarowania terenu nie jest zgodny z wymaganiami powyższej decyzji, która wszak jedynie wymieniała działki jako teren inwestycji, nie przedstawiając usytuowania poszczególnych obiektów. Kwestionowana decyzja o zmianie pozwolenia na budowę nie narusza też uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust.2 pkt 1 Prawa budowlanego (zapewnienie dostępu do drogi publicznej). Skarżąca nie wykazała bowiem, aby przysługiwała jej służebność drogowa przez działkę nr [...], objętą spornym zamierzeniem inwestycyjnym. Służebności gruntowe powstają na podstawie umowy, orzeczenia sądowego, nabycia przez zasiedzenie i decyzji organu administracji w wypadkach przewidzianych w ustawach. W niniejszej sprawie brak jakichkolwiek dokumentów, potwierdzających fakt ustanowienia służebności drogowej w formach, przewidzianych prawem. W szczególności, z twierdzeń skarżącej złożonych w toku rozprawy sądowej oraz jej zażalenia na k. 61 akt wynika, iż służebność drogowa nie została ujawniona w księdze wieczystej. Wykreślenie wpisu w dziale III księgi wieczystej Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. dla działek, objętych zamierzeniem inwestycyjnym, stanowiących współwłasność po połowie E. P. i C. K., nie dotyczyło bowiem nieruchomości skarżącej jako władnącej. Powołany w podstawie prawnej wpisu przepis art. 122 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. Nr 19, poz. 147 ze zm.), przewiduje zaś wykreślenie ograniczenia możności rozporządzania nieruchomością lub prawami rzeczowymi na nieruchomości, które przestało być wiążące, jeżeli jest nadal wpisane w księdze wieczystej. Ostatecznie skarżąca podniosła, iż ustanowienie na jej rzecz drogi koniecznej nastąpiło na podstawie decyzji administracyjnej nr [...] z dnia [...]r. ustalającej warunki budowy domu, której integralną częścią jest plan sytuacyjny [...], na którym naniesiono drogę dojazdową m.in. po dawnej działce nr [...] (obecnie nr [...]). Tymczasem naniesienie na mapę nr [...] drogi dojazdowej nie może ustanawiać służebności drogowej. Nie jest to bowiem decyzja administracyjna o ustanowieniu służebności. Ustawa z dnia 13 lutego 1961 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 7, poz. 46 ze zm.), nie upoważniała zaś organu państwowego nadzoru budowlanego do ustanowienia w drodze decyzji administracyjnych służebności gruntowych. Wręcz przeciwnie, z mocy art. 39 cyt. ustawy, udzielenie pozwolenia na budowę nie mogło naruszać praw osób trzecich. Tak więc, skarżąca nie przedłożyła decyzji administracyjnej o ustanowieniu służebności drogowej, która wyłącza rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych na mocy art. 7 pkt 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zresztą, możliwość ustanowienia służebności na podstawie decyzji właściwego organu administracji przewidywały jedynie w art. 11 i 12 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo wodne (Dz.U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) oraz w art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.). Wreszcie, o ile skarżąca nabyła służebność przez zasiedzenie w trybie art. 292 kodeksu cywilnego, wykazanie tego faktu może nastąpić wyłącznie przed sądem powszechnym, jako że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych. Wskazać nadto należy, iż sporne garaże zaprojektowano w odległości 3 metrów od granicy działki nr [...] z działką skarżącej nr [...], co wynika z projektu zagospodarowania terenu. Jakkolwiek więc nie rozumując, taki sposób usytuowania obiektu budowlanego nie może pozbawiać skarżącej dostępu do drogi publicznej. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie miał też znaczenia fakt stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie nabycia przez Gminę K. własności działki nr [...] pod drogę publiczną (ulicę M.). Działka, stanowiąca nadal własność skarżącej, przylega bowiem bezpośrednio do zabudowanej działki nr [...]oraz do ulicy M., co oznacza możliwość dojazdu do jej budynku mieszkalnego. W tym stanie rzeczy nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia przepisom postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Jedynie już na marginesie wyjaśnić przyjdzie, iż sąd administracyjny władny jest w razie uwzględnienia skargi do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego – bez możliwości rozpatrzenia jakichkolwiek roszczeń odszkodowawczych, czego domagała się skarżąca.