II SA/Ka 671/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-01-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Asesor WSA Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres tymczasowego aresztowania, podczas którego osoba nie wykonywała pracy, może być uwzględniony przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jeśli suma okresów zatrudnienia przed aresztowaniem i w jego trakcie wynosi co najmniej 365 dni?Ratio decidendi
Sąd uznał, że interpretacja organu administracji dotycząca art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu była wadliwa. Stwierdził, że pojęcie "suma okresów" należy rozumieć zgodnie z językiem potocznym, uwzględniając kontekst całej ustawy i jej cel. Tym samym, okres tymczasowego aresztowania, nawet jeśli nie wiązał się z pracą, powinien być brany pod uwagę przy ustalaniu prawa do zasiłku, o ile spełnione są pozostałe warunki.Stan faktyczny
Skarżący J. W. został uznany za osobę bezrobotną, ale odmówiono mu prawa do zasiłku z powodu niespełnienia warunku 365 dni zatrudnienia w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację. Okres jego zatrudnienia został przerwany przez tymczasowe aresztowanie. Organ administracji uznał, że okres zatrudnienia w trakcie tymczasowego aresztowania nie może być uwzględniony, jeśli osoba nie pracowała w tym okresie. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, powołując się na wykładnię art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Ś.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję
Decyzją z dnia [...] roku Nr [...] Prezydent Miasta B., działając w oparciu o art. 2 ust.1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 roku Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) uznał J. W. za osobę bezrobotną z dniem [...] roku, jednocześnie odmówił mu przyznania prawa do zasiłku. Decyzja powyższa uzasadniona została brakiem po stronie bezrobotnego spełnienia warunku, o którym mowa w treści art. 23 ust. 1 i 2, a to brakiem posiadania przez niego okresu zatrudnienia w łącznej ilości 365 dni przypadających w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji.
Na skutek odwołania strony, w którym wskazane zostało, iż stosunek pracy odwołującego trwający od [...] roku do [...] roku wygasł na skutek tymczasowego aresztowania, które miało miejsce dnia [...] roku i trwało do dnia [...] roku, Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] roku Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W decyzji powyższej, wydanej w oparciu o treść art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. e i art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zaprezentowano pogląd prawny dotyczący treści art. 23 ust. 4 cyt. ustawy stwierdzając, iż warunek wymieniony w tym przepisie jest spełniony, jeżeli na okres 365 dni zatrudnienia składają się zarówno okresy pracy sprzed pozbawienia wolności jak i okresy pracy
w okresie pozbawienia wolności, a w związku z faktem, iż odwołujący nie posiadał zatrudnienia w okresie pozbawienia wolności, zdaniem Wojewody nie spełniał warunków, o których mowa we wskazanym przepisie.
J. W. nie zgadzając się ze stanowiskiem zawartym w decyzji Wojewody Ś. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił błędne ustalenie zarówno przez Prezydenta Miasta B. jak i przez Wojewodę Ś. co do faktu pozbawienia go wolności, bowiem był on wyłącznie tymczasowo aresztowany, nie wydano wobec niego wyroku, a zatem nie odbywał on kary pozbawienia wolności.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie. Poza tożsamą co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacją, przywołał na poparcie swego stanowiska w zakresie wykładni art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2001 roku
sygn.akt II SA/Ka 300/99, a nadto ustosunkowując się do zarzutu skarżącego co do mylnego potraktowania go jako odbywającego karę, wskazał, iż pomyłka ta nie miała znaczenia dla potrzeb ustalenia prawa do zasiłku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawa ta podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. W konsekwencji oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652) sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności
z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji uznał, iż analiza zarzutów skargi sprowadzająca się w istocie do kwestii prawidłowości wykładni prawa dokonanej przez organ administracji, a to wykładni treści art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, nakazuje skargę uwzględnić. Wbrew bowiem stanowisku prezentowanemu przez Wojewodę Ś. należy uznać, iż skarżący spełnił warunki do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie regulacji zawartej w art. 23 ust. 4 zd.1 wskazanej ustawy.
Zgodnie z art. 3 Konstytucji RP, przestrzeganie praw Rzeczypospolitej Polskiej jest podstawowym obowiązkiem każdego organu państwa. Przyjęta przez art. 6 k.p.a. zasada praworządności stanowi zatem konsekwentne odbicie cytowanego przepisu
art. 3 Konstytucji RP i obejmuje zarówno obowiązek zastosowania właściwej normy prawnej, jak i obowiązek ustalenia jej właściwego rozumienia.
O sposobie rozumienia przepisu, w przypadku wątpliwości co do jego treści decyduje interpretacja dokonywana przez organy administracji przy użyciu rozmaitych dyrektyw interpretacyjnych. Odwołując się w tym miejscu do stanowiska orzecznictwa sądowego i doktryny można przytoczyć pogląd, z którego wynika, iż pierwszeństwo i podstawowe znaczenie w procesie wykładni ma niewątpliwie metoda językowa, odwołująca się do reguł znaczeniowych języka potocznego. Jeśli zaś dyrektywy wykładni językowej nie pozwalają z danego tekstu prawnego wyinterpretować jednoznacznej treści normy, trzeba wybrać jedno z zazwyczaj kilku dopuszczalnych językowo znaczeń tekstu, odwołując się wówczas do akcjologicznej racjonalności ustawodawcy oraz kierując się systemowymi bądź funkcjonalnymi regułami wykładni prawa (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2001 r., I KZP 22/01 (OSNKW 2001, z. 11-12, poz. 86), a także A. Redelbach, S. Wronkowska, Z. Ziembiński: Zarys teorii państwa i prawa, Warszawa 1992, s. 203 i nast., L. Morawski: Wstęp do prawoznawstwa, Toruń 1997, s. 151; J. Wróblewski: Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1972, s. 123
i nast.).
Pogląd powyższy, zakładający swoisty prymat wykładni językowej przepisów nie prowadzi jednak do całkowitej negacji możliwości wykładni systemowej czy celowościowej, zwłaszcza w sytuacjach, gdy terminologia języka potocznego okazuje się niewystarczająca ze względu na swą wieloznaczność czy nieprecyzyjność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 1999 r. III SA 7634/98).
Można zatem przyjąć, iż w sytuacjach, gdy ściśle literalne interpretowanie zapisu ustawowego uniemożliwiałoby zastosowanie przepisu bądź prowadziło do zniekształcenia albo wypaczenia jego treści, nie tylko prawem, ale wręcz obowiązkiem organu stosującego prawo jest sięganie do innych sposobów wykładni, takich jak intencje ustawodawcy, spójność systemu prawa, następstwa społeczne decyzji, a także słuszność i sprawiedliwość.
Konkludując, w ocenie sądu orzekającego w niniejszej sprawie, punktem wyjścia dla interpretacji zastosowanego przez Wojewodę Ś. w zaskarżonej decyzji prawa, powinna być wykładnia językowa, przy zastosowaniu której, przede wszystkim, tak daleko jak to jest możliwe, nadawać się powinno zwrotom prawnym znaczenie występujące w języku potocznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął się przeto oceną treści art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w wersji obowiązującej w dniu wydawania zaskarżonej decyzji w celu ustalenia, czy bezpośrednie rozumienie wskazanej normy prawnej jest wystarczające dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy skarżącego, czy też norma ta nasuwa wątpliwości co do jej znaczenia i wymaga dalszych zabiegów interpretacyjnych.
Odwołując się do reguł znaczeniowych języka potocznego przy zastosowaniu wykładni językowej, powołując się na zasadę clara non sunt interpretanda, uznał Sąd, iż bezpośrednie rozumienie wskazanego przepisu jest wystarczające dla potrzeb rozstrzygnięcia w sprawie, a jego treść nie budzi wątpliwości. Pojęcie "suma okresów" użyte przez ustawodawcę jest jednoznaczne. Dotyczy bowiem nie tylko dwóch składników składających się łącznie na 365 dni zatrudnienia (sprzed pozbawienia wolności i w trakcie pozbawienia wolności) lecz dotyczy wszystkich, wymienionych w treści art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. a-h, ust.2 pkt 1 i 2 i ust. 4 przesłanek stanowiących składniki owej "sumy".
Bezspornym i nie wymagającym interpretacji przy użyciu reguł pozajęzykowych jest, iż bezrobotny w okresie 365 dni mógł powołać się na którąkolwiek z przesłanek wymienionych w treści art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. a-h i ust. 2 pkt 1-2, a także na kilka z nich jednocześnie. Spełnienie zatem warunku dla uzyskania zasiłku dla bezrobotnego, w powołaniu na wskazaną podstawę prawną, nie wymagało, by wszystkie, wskazane w cyt. przepisie przesłanki występowały łącznie. Co najmniej jedna z nich zatem mogła być równa zeru. Pojęcie zatem "suma okresów" użyte przez ustawodawcę w treści art. 23 ust.4, a odnoszące się do okresów, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 jest jednoznaczne. Gdyby zatem przyjąć interpretację zastosowaną przez organ administracji w zaskarżonej decyzji jako słuszną, należałoby założyć, iż wolą ustawodawcy byłoby w tej samej normie prawa zaprezentować dwojakie rozumienie tego samego pojęcia "suma" w zależności od poszczególnych członów przepisu, co byłoby wykładnią zakładającą nieracjonalność ustawodawcy. Wykładnia taka, jako sprzeczna z zasadami logiki byłaby więc nie do przyjęcia. W dalszym ciągu powołując się na zasady logiki należy zauważyć, iż rozumienie organu administracji pozwoliłoby na uznanie, iż wystarczającym dla otrzymania zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o treść analizowanego art. 23 ust. 4 ustawy byłoby wykonywanie pracy w okresie pozbawienia wolności w liczbie jednego dnia i 364 dni w okresie sprzed pozbawienia wolności. Konsekwentnie nadto podążając za rozumowaniem organu administracji trzeba byłoby przyjąć, iż spełnienie przesłanki zawartej we wskazanym przepisie nie mogłoby nastąpić, gdyby bezrobotny pracował wyłącznie w czasie pozbawienia wolności, trwającym ponad 18 miesięcy.
W tym miejscu podążając za stanowiskiem doktryny (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki wyd. Lexis Nexis 2002 r.) należałoby, mimo ustalenia jednoznaczności językowej przepisu, poddać go również interpretacji celowościowej i funkcjonalnej. Koncepcja taka, modyfikująca zasadę clara non sunt interpretanda w zasadę interpretatio cessat in claris, sugeruje konieczność sprawdzenia, czy uzyskana jednoznaczność przepisu nie prowadzi do sprzeczności w systemie prawa lub czy nie burzy powszechnie akceptowanych społecznie wartości (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa).
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie poprzestał wyłącznie na wykładni językowej przepisu art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uznając za konieczne sięgnięcie do dalszych metod interpretacyjnych. Przy interpretowaniu treści normy prawnej szczególną rolę odgrywa ustalenie celu normy, to znaczy rezultatu, jaki w sferze stosunków społecznych zamierzono osiągnąć za pomocą danej normy. Ten rodzaj wykładni prawa, zwanej wykładnią celowościową, nakazuje stosować taką interpretację, która odpowiada przede wszystkim zasadom wyrażonym
w Konstytucji. Ważna jest także treść preambuły aktu prawnego, jako bezpośredniej wypowiedzi na ten temat organu, od którego akt pochodzi.
Co prawda ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu preambuły jako takiej nie posiada, lecz cele tego aktu prawnego jednoznacznie wynikają z jego art. 1 ust.1, który mówi, iż ustawa ta określa zadania państwa w zakresie łagodzenia skutków bezrobocia, zatrudnienia oraz aktywizacji zawodowej bezrobotnych i innych osób poszukujących pracy.
Trudno byłoby uznać pogląd prawny zaprezentowany w zaskarżonej decyzji, jako pogląd zgodny z celami łagodzenia skutków bezrobocia, zwłaszcza w dobie całkowitego braku zatrudnienia w zakładach karnych w szczególności dla osób z krótkoterminowymi karami, a przede wszystkim dla tymczasowo aresztowanych. Za równie sprzeczny należałoby go uznać z polityką państwa zmierzającą do umożliwienia szybkiej readaptacji byłych skazanych.
W powołaniu na powyższe, a także przywołując treść art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż wykładnia analizowanej normy prawnej dokonana przez organ administracji w zaskarżonej decyzji nie może być uznana za trafną nie tylko z przyczyn nieprawidłowej interpretacji językowej ale również celowościowej. Nie byłoby bowiem możliwe w demokratycznym państwie prawa, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej traktowanie tak odmiennie obywateli, których sytuacja faktyczna w istocie swojej byłaby identyczna (wykonywanie pracy w okresie 1 dnia i niewykonywanie pracy), a taki skutek rodzi zaskarżona decyzja.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odnosząc się do wskazanego w odpowiedzi na skargę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2001 roku sygn.
II SA/Ka 300/99, a także do przywołanych w treści tego wyroku poglądów doktryny
i orzecznictwa uznał, iż ratio legis omawianej normy prawnej wymaga odmiennej interpretacji.
Podążając za tokiem wywodów zawartych w Komentarzu do ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu autorstwa Anny Kosut (Gdańsk 1996), a także w treści artykułu "Wpływ zatrudnienia w zakładzie karnym na uprawnienia pracownicze i prawo do zasiłku dla bezrobotnych" (Praca i Zabezpieczenie Społeczne Nr 10 z 1995 roku) trudno jest nie zgodzić się z poglądem tam zaprezentowanym, iż wykładnia rozszerzająca w odniesieniu do przepisów określających wyjątki jest niedopuszczalna.
Zdaniem sądu orzekającego, poza sporem pozostaje, iż przepisy o charakterze szczególnym, a takim niewątpliwie jest przepis art. 23 ust. 4, nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający, a przez wykładnię nie można tworzyć nowych stanów faktycznych (por. wyrok NSA z dnia 19.III.1992 r. sygn.akt SA/Po 1902/91, ONSA, 1993 r. z.1, poz. 18 czy też wyrok z dnia 12.VI.1992 r. sygn.akt SA/Po 596/92 "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego", 1993 r., poz. 3, poz. 46).
Jednakże zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wykładnia omawianej normy prawa dokonana w sprawie będącej przedmiotem orzekania, nie stanowi wykładni rozszerzającej. Sąd, nawiązując do treści art. 23 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 dokonał interpretacji pojęcia "suma okresów" uwzględniając kontekst całej normy prawnej. Interpretacja bowiem pojęcia zawartego w przepisie prawa w oderwaniu od treści całej ustawy lub też w oderwaniu od kontekstu pozostałej części tego samego przepisu prawa, byłaby niedopuszczalna (por. J. Starościak, System prawa administracyjnego Wrocław 1977). Odwołując się w dalszym ciągu do wskazanego stanowiska doktryny, a w szczególności do dokonanej w nim analizy intencji ustawodawcy w aspekcie zastosowanej wykładni historycznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż interpretacja ta nie jest przekonywująca.
Istotnie regulacja zawarta w treści art. 20 ust. 2 pkt 6 ustawy o zatrudnieniu
i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od dnia
1 stycznia 1995 r. wskazywała na przeciwstawienie sobie dwóch różnych, samodzielnych okresów zatrudnienia, co oczywiście, ze względu na użyty spójnik "lub" nie wykluczało, iż mogły zaistnieć równolegle. Jednakże w takim przypadku, każdy z tych okresów nie mógłby być krótszy niż 180 dni ("... zwolnionych z zakładów karnych, zarejestrowanych w okresie 3 miesięcy od dnia zwolnienia z zakładu, jeżeli w okresie 12 miesięcy przed pozbawieniem wolności spełniali warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lub pracowali w czasie odbywania kary pozbawienia wolności przez okres co najmniej
180 dni...").
Regulacja wprowadzona na mocy art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 grudnia 1994 roku w wersji pierwotnej (Dz.U. Nr 1, poz.1 z 1995 roku) wprowadziła do tekstu przepisu pojęcie "suma okresów" w miejsce dotychczasowego zapisu art. 20 ust. 2 pkt 6 przedstawionego w formie koniunkcji. Trzeba zatem zgodzić się z twierdzeniem, iż intencją ustawodawcy było zezwolenie na sumowanie się okresów wskazanych w znowelizowanej treści normy prawnej. ("...Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnym zwolnionym z zakładów karnych i aresztów śledczych, zarejestrowanym w okresie 3 miesięcy od dnia zwolnienia, jeżeli suma okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i w ust.2, przypadających w okresie 12 miesięcy przed pozbawieniem wolności oraz wykonywania pracy w okresie pozbawienia wolności wynosiła co najmniej 180 dni...").
Przechodząc w tym miejscu do rozważań o charakterze wykładni celowościowej zawartych zarówno we wskazanej bibliografii, jak i w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2000 r. sygn.akt II SA/Ka 2351/98 oraz z dnia 12 lipca 2001 roku sygn.akt II SA/Ka 300/99, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż z tak sformułowanego, jak cytowany wyżej przepis art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu trudno jest wyciągać wniosek sprzeczny z potocznym rozumieniem znaczenia "suma okresów". Jeżeli bowiem intencją ustawodawcy byłoby istotnie ścisłe powiązanie instytucji zasiłku dla bezrobotnych z wykonywaniem pracy, to wykonywanie pracy w okresie długoterminowego pozbawienia wolności przykładowo, wyłącznie przez 1 dzień, przy pozostałych 364 dniach w okresie sprzed pozbawienia wolności, nie spełniałoby tak postawionych wymogów celowościowych. Za stanowiskiem tym dodatkowo przemawiają rozważania na tle dokonanej w doktrynie wykładni historyczno-porównawczej. Ustawodawca bowiem, w poprzednim uregulowaniu prawnym nie uzależnił możliwości nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych od wykonywania pracy w zakładzie karnym lecz określił tę możliwość w sposób alternatywny, nie wykluczając, iż w okresie pobytu w zakładzie karnym bezrobotny nie wykonywał pracy. Zawężenie uprawnień bezrobotnego do zasiłku do sytuacji, w której wymagałoby się od niego wykonywania pracy w czasie pobytu w areszcie tymczasowym lub zakładzie karnym przy powszechnie panującym braku pracy w tych miejscach odosobnienia pozostawałoby zdaniem Sądu w sprzeczności z celami, dla których przepis ten został powołany. Nadto, zgodnie z powołanymi wcześniej zasadami interpretacyjnymi, w przypadku przyjęcia odmiennego niż językowe znaczenie dla pojęcia "suma okresów" wymagane byłoby wskazanie jakie niewzruszalne, powszechnie uznawane i akceptowane przez prawodawcę wartości burzy twierdzenie, iż w treści art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu ustawodawca miał na uwadze potoczne rozumienie pojęcia "suma okresów". Nie do przyjęcia jest również interpretacja, godząca w zasadę domniemania niewinności (art. 42 ust. 3 Konstytucji RP), z której wynika, iż pobyt w areszcie tymczasowym, jest równoznaczny z pobytem "zawinionym" przez tymczasowo aresztowanego, a co zatem idzie aresztowany musi ponosić negatywne konsekwencje wynikające z tymczasowego aresztowania w przypadku, gdy nie wykonywał w czasie tymczasowego aresztowania pracy.
Natomiast, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, konieczność interpretacji przepisu art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu, wymagająca zastosowania wykładni celowościowej, systemowej i logicznej wynika z innych przyczyn niż użyte
w nim pojęcie "suma okresów".
Jak należy zauważyć ustawodawca w treści art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. f (wersja pierwotna ustawy, obecnie lit. e), używa określenia "w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności". Analizując natomiast tekst ust. 4 art. 23 zauważa się, iż nie występuje w nim rozróżnienie na okres tymczasowego aresztowania i pozbawienia wolności, lecz wskazany jest wyłącznie okres "pozbawienie wolności". Można zatem byłoby się zastanawiać, stosując wyłącznie wykładnię gramatyczną wobec tekstu powyższej normy prawnej, czy istotnie ma ona zastosowanie do skarżącego, który nie obywał kary pozbawienia wolności, nie był zatem pozbawiony wolności lecz był tymczasowo aresztowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, biorąc pod uwagę, iż celem ustawodawcy było stworzenie szczególnych możliwości osobom pozbawionym wolności w szerokim tego określenia rozumieniu, uznał, iż analizowana norma prawna znajduje również zastosowanie wobec osób pozbawionych wolności na skutek tymczasowego aresztowania, a zatem również wobec osoby skarżącego.
Reasumując, Sąd stwierdza, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do wadliwej wykładni art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. w stopniu, jaki prowadzić musi do uznania decyzji za niezgodną z prawem, a w konsekwencji należało orzec jak
w sentencji.
W toku ponownego rozpoznania sprawy, organ administracji rozstrzygnie według przytoczonych zasad wykładni prawa, istnienie lub brak przesłanek do nabycia przez skarżącego zasiłku dla bezrobotnych na mocy art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu
i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło