II SA/Ka 69/02

WyrokWSA w Gliwicach2004-04-05

Skład orzekający: Zofia Borowicz, Stanisław Nitecki, Beata Kalaga – Gajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres pobierania zasiłku chorobowego i macierzyńskiego, którego podstawa wymiaru była niższa od najniższego wynagrodzenia, może być zaliczony do 365 dni zatrudnienia wymaganego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych?
Ratio decidendi
Okres pobierania zasiłku chorobowego i macierzyńskiego, którego podstawa wymiaru była niższa od obowiązującego najniższego wynagrodzenia, nie może być zaliczony do 365 dni zatrudnienia wymaganego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podstawą wymiaru tych zasiłków, zgodnie z przepisami, jest przychód po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe, a kwota wskazana przez ZUS nie spełniała tego wymogu, gdyż nie została pomniejszona o te składki.
Stan faktyczny
Skarżąca M. N. została uznana za osobę bezrobotną, ale odmówiono jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację nie posiadała udokumentowanego okresu co najmniej 365 dni zatrudnienia i pobierania zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego, których podstawa wymiaru była równa co najmniej najniższemu wynagrodzeniu. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, twierdząc, że otrzymywała najniższe wynagrodzenie i zasiłki z ZUS. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że podstawy wymiaru zasiłków chorobowego i macierzyńskiego były niższe od najniższego wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędziowie: WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr) Protokolant: Referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2004 roku sprawy ze skargi M. N. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych o d d a l a s k a r g ę . Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] roku nr [...] znak [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 6 pkt 6 lit. a i b oraz art. 23 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 roku, nr 6, poz. 56 z późn. zmianami) uznał M. N. z dniem [...] r. za osobę bezrobotną i odmówił przyznania prawo do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji tj. [...] r. strona nie posiadała udokumentowanego okresu co najmniej 365 dni zatrudnienia i pobierania zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego, których to podstawę wymiaru tych zasiłków stanowiła kwota w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia. W odwołaniu od powyższej decyzji strona stwierdziła, że wydana decyzja jest bez podstaw prawnych, ponieważ przepracowała u pracodawcy [...] lata otrzymując za pracę najniższe wynagrodzenie, a następnie przebywała na zasiłku chorobowym i macierzyńskim, dlatego należy się jej zasiłek dla bezrobotnych. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że po złożeniu wymaganych dokumentów w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. została poinformowana, iż przebywając na zasiłku macierzyńskim wysokość jej świadczenia nie osiągała najniższego wynagrodzenia w wysokości [...] zł. i dlatego nie przysługuje jej prawo do zasiłku. Strona nie mogła się z tym zgodzić, gdyż z ZUS-u otrzymywała najniższe wynagrodzenie i wówczas udała się do ZUS-u Oddział w S., gdzie na własną prośbę otrzymała zaświadczenie z pełną podstawą wynagrodzenia, czyli na kwotę [...] zł. Nowe zaświadczenie przedłożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. tłumacząc na czym polegają rozbieżności w kwotach oraz że nie wynika to z jej winy. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] roku, nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania strony utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z zawartych w uzasadnieniu tej decyzji ustaleń wynika, że stronie do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych można zaliczyć tylko [...] dni z tytułu zatrudnienia w Firmie A. Strona w okresie pobierania zasiłku chorobowego i macierzyńskiego nie spełniała przesłanek wynikających z art. 23 ust. 1 pkt 2 i z art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zasiłki te naliczane były stronie od podstawy wymiaru niższej od kwoty obowiązującego w tym okresie najniższego wynagrodzenia ( tj. [...] zł.). Cytowane wyżej przepisy stanowią, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania się, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia oraz że do 365 dni od których zależy nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych zalicza się również przypadający po ustaniu zatrudnienia okres pobierania zasiłku macierzyńskiego i chorobowego, jeżeli podstawę jego wymiaru stanowiła kwota w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia zgodnie z ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Następnie organ odwoławczy podniósł, że wskazana przez ZUS w zaświadczeniu z dnia [...] r. "ubruttowiona" podstawa wymiaru zasiłku chorobowego tj. [...] zł. nie jest zgodna z obowiązującymi przepisami, albowiem nie została pomniejszona o odprowadzone od tej kwoty składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe w wysokości [...] % . Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. nr 60, poz. 636) podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu nie będącemu pracownikiem stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 6 miesięcy kalendarzowych, poprzedzających okres w którym ta niezdolność powstała. Na podstawie art. 3 pkt 3 wyżej wymienionej ustawy wynagrodzenie to przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe. Dlatego też zdaniem organu odwoławczego strona posiadając okres do nabycia zasiłku dla bezrobotnych wynoszący tylko [...] dni nie ma wystarczającego okresu do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o art. 23 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca uznała decyzję organu odwoławczego za krzywdzącą i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na niezgodność z przepisami prawa, ponieważ przez cały czas zatrudnienia w Firmie A, jak i w okresie przebywania na zasiłku chorobowym i wychowawczym otrzymywała [...]% najniższego wynagrodzenia ogłaszanego przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.(Dz. U. nr 78, poz.483,z 2001 r. nr 28,poz.319) zostało wprowadzone dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne i od 1 stycznia 2004 r. nie obowiązuje ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym( Dz. U. nr 74,poz.368 z późn. zmianami). Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.s.a. Przepisy te mają zastosowanie do przedmiotowej skargi z uwagi na datę jej wniesienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego tj. 9 stycznia 2002 roku. Zgodnie z art. 1 i 3 § 1 p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy obejmuje zatem orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia, czynności i inne akty organów administracji. W ramach tej kontroli sąd bada czy przy ich wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo stanowiącym podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności wyżej wymienionych aktów. Mając na uwadze powyższe skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Wojewody Ś. odpowiada wymogom określonym zarówno w przepisach prawa materialnego, jak i procesowego, Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 roku, nr 6, poz. 56 z późn. zmianami), zwana dalej ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w art. 23 określa wymogi jakie musi spełnić osoba ubiegająca się o zasiłek dla bezrobotnych. Zgodnie z tym przepisem prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, jeżeli spełnia łącznie dwa wymogi: nie ma dla niego między innymi propozycji odpowiedniego zatrudnienia oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania się, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy oraz że do 365 dni, od których zależy nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych zalicza się również okresy przypadające po ustaniu zatrudnienia między innymi okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub opiekuńczego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków stanowiła kwota w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia ( art. 23 ust.2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu). Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy skarżącej można zaliczyć jej okres przebywania na zasiłku chorobowym i macierzyńskim do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych i na jakiej podstawie prawnej? Skarżąca zarejestrowała się w dniu [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. W okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację tj. od dnia [...] r. do dnia [...] r. skarżąca pracowała w Firmie A z siedzibą w S. ( od dnia [...] r. do dnia [...] r.), z tego tytułu posiadała okres [...] dni zaliczony do okresu uprawniającego do otrzymania zasiłku, ponieważ wówczas otrzymywała wynagrodzenie w wysokości najniższego wynagrodzenia za pracę, a także w tym okresie 18 miesięcy korzystała z zasiłku chorobowego i macierzyńskiego łącznie od dnia [...] r. do dnia [...] r. Na podstawie art. 36 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. nr 60, poz. 636 z późn. zmianami) podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu będącemu pracownikiem stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 6 miesięcy kalendarzowych poprzedzających okres, w którym powstała niezdolność do pracy. Przy czym to przeciętne miesięczne wynagrodzenie, zgodnie z art. 3 pkt 3 wyżej wymienionej ustawy to przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe. Natomiast przychodem, zgodnie z art. 3 pkt 4 wyżej wymienionej ustawy jest kwota stanowiąca podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe ubezpieczonego nie będącego pracownikiem, po odliczeniu kwoty odpowiadającej [...] % podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe. Tak więc, wynagrodzeniem w przypadku skarżącej w okresie korzystania z zasiłku chorobowego, wówczas gdy nie była zatrudniona( od dnia [...] r. do dnia [...] r.), a następnie zasiłku macierzyńskiego( od dnia [...] r. do dnia [...] r.) była kwota przychodu stanowiąca podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe ubezpieczonego nie będącego pracownikiem, po odliczeniu kwoty odpowiadającej [...] % podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe. Dlatego też wskazana przez ZUS w zaświadczeniu z dnia [...] r. kwota [...] zł. nie stanowiła podstawy wymiaru zasiłków zarówno chorobowego, jak i macierzyńskiego, ani też nie była przychodem skarżącej, gdyż zgodnie z obowiązującymi przepisami nie została pomniejszona o kwotę [...] -zł. składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe w wysokości [...] % podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe. Stanowiła jedynie sumę kwoty będącej podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe skarżącej ( tj. [...] -zł.), jako osoby nie pracującej i kwoty [...] zł. tytułem otrzymywanego przez skarżącą zasiłku. W oparciu o art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu podstawę wymiaru zasiłku chorobowego, jak i macierzyńskiego skarżącej stanowiła kwota [...] zł., a najniższe wynagrodzenie za pracę określone w § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 stycznia 1998 r. w sprawie najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników ( Dz. U. nr 16, poz. 74 ze zmianami) wynosiło w okresie: od [...] r. do [...] r. - [...] zł., od [...] r. do [...] r. - [...] zł., a od [...] r. do [...] r. – [...] zł. Na zadane wcześniej pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej, ponieważ z uwagi na wysokość podstawy wymiaru wypłacanych skarżącej zasiłków, niższą od obowiązującego wówczas najniższego wynagrodzenia za pracę okresy pobierania tych zasiłków na podstawie art. 23 ust. 1, ust. 2 pkt a i ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 3 pkt 3 i 4 oraz art. 36 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. nr 60, poz. 636 z późn. zmianami) nie mogą być zaliczone do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca w dniu rejestracji nie posiadała okresu uprawniającego do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o art. 23 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bowiem nie miała okresu 365 dni uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wobec powyższego z uwagi na fakt, że zaskarżona decyzja Wojewody Ś. odpowiada wymogom określonym w obowiązujących przepisach prawa na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło