II SA/Ka 702/02

WyrokWSA w Gliwicach2004-04-23

Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Łucja Franiczek, Iwona Bogucka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może merytorycznie rozpoznać wniosek o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, w sytuacji gdy istnieje ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę części tego obiektu?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej zasadnie umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, ponieważ nie było możliwe merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę części tego obiektu. Kwestie podniesione w skardze, dotyczące wadliwości decyzji organu nadzoru budowlanego, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy o pozwolenie na użytkowanie.
Stan faktyczny
H. C. złożyła wniosek o pozwolenie na użytkowanie obiektu gospodarczego z nadbudową (gołębnikiem), który powstał samowolnie. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wcześniejszą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę nadbudowy. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego uniemożliwia wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu, wobec którego orzeczono nakaz rozbiórki. Skarżąca wniosła skargę do sądu, podtrzymując argumentację o braku zagrożenia i wadliwości decyzji o rozbiórce.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr. Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę Pismem z dnia [...] r. H. C. zwróciła się o wyrażenie zgody na użytkowanie obiektu gospodarczego na posesji przy ul. [...] w K., wyjaśniając iż obiekt ten powstał ok. [...] r., a następnie w [...] r. dokonano jego nadbudowy w postaci gołębnika. Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z up. Prezydenta K. na podstawie art.105 § 1 kpa oraz art.80 ust.1 pkt 1, art.81 ust.1 pkt 2 i art.81 ust.1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126), umorzono postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na użytkowanie powyższego obiektu gospodarczego, wzniesionego bez pozwolenia na budowę. Jak wyjaśnił organ I instancji, powyższe postępowanie jest bezprzedmiotowe, bowiem decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał H. C. rozbiórkę samowolnie wykonanej nadbudowy pomieszczeń gospodarczych. W odwołaniu od decyzji H. C. domagała się jej uchylenia. Jak podała, nadbudowy obiektu dokonano w [...] r., kiedy to nie było wymagane zezwolenie na taki obiekt , który funkcjonuje jako gołębnik, nie stwarzając żadnego zagrożenia. Na tej podstawie odwołująca się wniosła o wydanie decyzji umożliwiającej dalsze użytkowanie obiektu wraz z nadbudową po jego legalizacji. Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Wojewody [...], utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, podniesione argumenty dotyczą innego postępowania administracyjnego. Jednakże ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego uniemożliwia wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu, wobec którego orzeczono nakaz rozbiórki. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. C. ponowiła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podkreślając iż obiekt służy jako gołębnik i nie stanowi żadnego zagrożenia, zaś Wojewoda nakazał rozebranie powyższej nadbudowy. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sądowa kontrola decyzji sprawowana jest zaś na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania kwestionowanego aktu. W pierwszym rzędzie wyjaśnić przyjdzie, iż ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz.2016 ze zm.), rozdziela kompetencje organów administracji architektoniczno-budowlanych oraz organów nadzoru budowlanego. W stanie prawnym, obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego należało do zadań organów administracji architektoniczno-budowlanej. Przypadki, gdy wymagane było uzyskanie takiego pozwolenia, wymieniał przepis art.55 Prawa budowlanego. Wyliczenie to stanowiło katalog zamknięty. I tak, uzyskanie pozwolenia na użytkowanie było wymagane, jeżeli właściwy organ: 1) nałożył taki obowiązek w wydanym pozwoleniu na budowę, 2) stwierdził, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków, określonych w pozwoleniu na budowę, 3) wydał, na podstawie art.51 ust.1 pkt 2 lub art.73 ust.3, decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek (art.55 ust.1 Prawa budowlanego, a także, jeżeli 4) zachodziły okoliczności, wymienione w art.49 ust.1, 5) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych (art.55 ust.2 Prawa budowlanego). Wreszcie, pozwolenie na użytkowanie miało charakter legalizacji samowoli budowlanej na gruncie art.42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz.229 ze zm.), gdy organ nadzoru budowlanego po wykluczeniu przesłanek rozbiórki z art.37 tej ustawy wydał decyzję nakazującą dokonanie zmian lub przeróbek w trybie art.40 ustawy z 1974 r. Aczkolwiek organy administracji nie przywołały powyższej regulacji, jednak stwierdzić przyjdzie, iż zasadnie orzekły o umorzeniu postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art.105 § 1 kpa. Nie było bowiem możliwe merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w zakresie wynikającym z wniosku z dnia [...] r. w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego o nakazie rozbiórki części obiektu budowlanego, objętego tym wnioskiem (decyzja PINB w K. z dnia [...] r. – k. 24 i 25 akt adm.). Kwestie podniesione w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze do Sądu, nie miały żadnego znaczenia w niniejszej sprawie, jako że zmierzały do wykazania wadliwości ostatecznej decyzji administracyjnej, wydanej w innym postępowaniu i wręcz do obejścia skutków prawnych tej decyzji. Wreszcie, wskazać przyjdzie, iż Sąd nie jest władny brać pod rozwagę względów społecznych, ani poczucia skrzywdzenia. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie następuje na zasadzie uznania administracyjnego, lecz dopuszczalne jest jedynie w razie spełnienia przesłanek ustawowych, które nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.). SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło