II SA/Ka 715/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant st. sekr. sąd. Urszula Smykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Spółki A w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia rozkładu jazdy 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od wymienionego Kolegium na rzecz skarżącego kwotę [...]( [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W dniu [...] r. Zarząd [...] w K. wydał decyzję w przedmiocie odmowy koordynacji rozkładu jazdy na linii komunikacyjnej K. Dw. [...] – J.– M. – M. – L. – W., z zaznaczeniem, iż na wskazanej trasie potrzeby przewozowe są zabezpieczone a jakość świadczonych przez przewoźników na tych liniach usług nie uzasadnia zwiększenia liczby kursów co jest zgodne z § 3 ust. 2 pkt 1 i 2 Rozporządzenia MTiGM z dnia 5 września 2000 r. w sprawie treści, sposobu i terminów ogłaszania rozkładów jazdy, trybu ich uzgadniania i koordynacji oraz warunków ponoszenia kosztów z tym związanych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 82 poz. 933 ). W pouczeniu podano, że od tej decyzji służy stronie odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. W odwołaniu z dnia [...] r. Zarząd Spółki A w K. wnioskował o uchylenie decyzji [...] jako sprzecznej z prawem i wydanej przed [...] wbrew jej kompetencjom. Na poparcie swoich twierdzeń podał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 Ustawy o transporcie drogowym, jeśli przewozy obejmują swoim zasięgiem obszar gminy, wykonywanie przewozów wymaga zezwolenia – odpowiednio wójta, burmistrza lub prezydenta. Zarząd Spółki A podniósł także, że pomimo iż na rzecz [...] zostały przekazane zadania własne Gminy K. nie do zaakceptowania jest teza o przejściu na rzecz związku wszystkich praw i obowiązków gminy związanych z gminną komunikacją zbiorową oraz, że rozkład jazdy opracowany przez Spółkę A ułożony został zgodnie ze wskazówkami [...] wobec czego niezrozumiała jest decyzja odmowna skoordynowania rozkładu jazdy. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] r. Organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie poza dyskusją jest to, że [...] jest organem właściwym do koordynacji przedmiotowego rozkładu jazdy. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 3 i 4 Prawa przewozowego ( Dz. U. 2000 r. Nr 50 poz. 601 ) prowadzenie koordynacji rozkładów jazdy przewoźników wykonujących zarobkowy przewóz osób pojazdami samochodowymi należy do zarządów jednostek samorządu terytorialnego ( zarządów gmin, powiatów i województw ). Skoro zatem w wyniku porozumienia nr [...] z dnia [...] r. Województwo Ś. przekazało swoje uprawnienie [...], to właściwym do podjęcia decyzji w zakresie koordynacji rozkładu jazdy na trasie K. – J. – M. – L. – W. był ten organ. W uzasadnieniu organ stwierdził także, że podnoszony przez skarżącego zarzut, iż pomimo uwzględnienia w rozkładzie jazdy sugestii [...] zapadła decyzja odmowna, nie podważa faktu zaspokojenia potrzeb przewozowych na tej linii. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka A wniosła o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., oraz zasądzenie na rzecz Spółki A kosztów postępowania według norm przepisanych. Spółka zarzuciła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wzięło pod uwagę, że działania podmiotu gospodarczego z zakresu komunikacji powinny wychodzić naprzeciw zapotrzebowaniu klientów ( mieszkańcy gminy M. złożyli [...] podpisów na petycji wnoszonej o utrzymanie przewozów Spółki A ) oraz, że przedsiębiorstwa dominujące na rynku przewozowym ( PKM ) uniemożliwiają współzawodnictwo jakością, ceną i innymi pożądanymi przez klientów cechami oferowanych usług. Skarżąca zarzuciła także nieuwzględnienie dyspozycji art. 2 ust. 3 prawa przewozowego, który zawiera unormowania dotyczące organów uprawnionych do koordynowania rozkładów jazdy, ponieważ brak jest uchwały Zarządu Województwa Ś. ( istnieje tylko forma porozumienia ) która zawierałaby upoważnienie do wydawania przez Zarząd [...] decyzji administracyjnych w przedmiocie odmowy koordynacji rozkładu jazdy oraz, że decyzja jest sprzeczna z art. 139 KPA. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem zapadła z naruszeniem prawa materialnego i procesowego. Przede wszystkim należy stwierdzić, że z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa sprawa nie została należycie wyjaśniona pod kątem okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Na podstawie materiału zawartego w aktach administracyjnych nie można nawet jednoznacznie ustalić, jaki był przedmiot postępowania administracyjnego, a mianowicie, czy skarżąca Spółka ubiegała się o uzgodnienie rozkładu jazdy w związku z ubieganiem się o zezwolenie na wykonywanie przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. Nr 125, poz. 1371, ze zm.), czy też jedynie o aktualizację lub uzgodnienie zmiany rozkładu jazdy w trybie wskazanego już rozporządzenia z dnia 5 września 2000 r., na co mogłaby wskazywać treść skargi, powołującej się na postulaty mieszkańców o utrzymanie przewozów przez skarżącą. Niewątpliwie właściwe określenie przedmiotu sprawy może mieć znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Z kolei jako całkowicie dowolne należy uznać ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji, w tym również odnośnie zabezpieczenia potrzeb przewozowych na przedmiotowej linii komunikacyjnej. Organ I instancji powołał się w tym zakresie wyłącznie na okoliczność, że na owej linii przewozy prowadzą inni przewoźnicy, co oczywiście nie jest wystarczające do wyciągnięcia wniosku, że skarżąca nie może na tej linii prowadzić działalności. Natomiast organ odwoławczy poczynił szczegółowe ustalenia w oparciu o bliżej nieokreślone dokumenty, mające zalegać w aktach sprawy. Nie spełnia to wymogów z art. 107 § 3 kpa, według którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno m.in. zawierać wskazanie dowodów, na których organ oparł swoje ustalenia. Ustalenia organu odwoławczego wydają się zbieżne ze znajdującą się w aktach "informacją nt. badań napełnień na liniach autobusowych obsługujących gminę M.", jednak organ ten w ogóle w decyzji informacji tej nie powołał, ani nie wyjaśnił jej charakteru, a nawet w jakim celu i przez kogo została sporządzona. Z dużym prawdopodobieństwem można jedynie przypuszczać, że pochodzi ona od konkurencyjnego dla skarżącej przewoźnika, co wyklucza wręcz przypisanie jej istotnej mocy dowodowej w niniejszej sprawie, zwłaszcza że w toku postępowania administracyjnego nie uzyskano stanowiska skarżącej co do treści wskazanej informacji. W rezultacie nie można przyjąć, że spełnione zostały przesłanki z art. 80 i 81 Kpa do dokonania takich ustaleń, jakie przedstawiło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Przyjmując, że postępowanie administracyjne w każdym razie dotyczyło uzgodnienia rozkładu jazdy, co znajduje odzwierciedlenie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, wymieniającej m.in. art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe ( j.t. Dz. U. Nr 50 z 2000 r., poz. 601, ze zm.), stwierdzić wypadnie, że organy obu instancji nie wykonały żadnej czynności zmierzającej do rzeczywistego uzgodnienia przedstawionego przez skarżącą projektu rozkładu jazdy. O ile organy dostrzegały w tym projekcie jakieś nieprawidłowości, to winne były przedstawić skarżącej swoje stanowisko, a w szczególności propozycje zmian w projekcie rozkładu jazdy w celu osiągnięcia warunków przewidzianych w § 3 powołanego rozporządzenia. Tymczasem odmowa uzgodnienia rozkładu jazdy wynikła w istocie z ustalenia, że koliduje on z działalnością prowadzoną przez jednego przewoźnika. Taka ochrona monopolistycznej pozycji tego przewoźnika nie może być wyłączną podstawą odmowy uzgodnienia rozkładu jazdy. Jak już zresztą wcześniej wskazano ustalenia organu odwoławczego co do zaspokojenia potrzeb przewozowych są dowolne. W końcu podnieść należy, że organ odwoławczy nie odniósł się we właściwy sposób do zarzutu odwołania, kwestionującego kompetencje [...] do załatwienia przedmiotowej sprawy. Skoro kompetencje te mają wynikać z porozumienia zawartego przez Województwo Ś, to należało powołać konkretne uregulowanie tego porozumienia i wskazać przynajmniej numer wojewódzkiego dziennika urzędowego, w którym zostało ono ogłoszone, co ułatwiłoby stronie zapoznanie się z tym porozumieniem a także wykazać, że porozumienie zostało zawarte na podstawie uchwały podjętej w trybie art. 18 pkt 12 ustawy o samorządzie województwa ( Dz. U. Nr 91 z 1998 r., poz. 576 ze zm.). Zachodzi zatem konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy, który uwzględni zmianę stanu prawnego, zgodnie z którą od 1 stycznia 2004 r. nie obowiązuje już tryb uzgadniania i koordynacji rozkładów jazdy ( vide : art. 2 i 8 ustawy nowelizującej m.in. Prawo przewozowe – Dz. U. Nr 149 z 2003 r., poz. 1452 i rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24.XII.2003 r. – Dz. U. Nr 232 z 2003 r., poz. 2332 ). Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270, ze zm.), w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających ... ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1271, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. su.