II SA/Ka 719/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie NSA Bonifacy Bronkowski Małgorzata Korycińska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Z.G i F. G. na uchwałę Rady Gminy w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części odrzucającej zarzut skarżących i orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w tym zakresie. Rada Gminy w B. podjęła w dniu [...] r. uchwałę w przedmiocie przystąpienia do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. Projekt planu został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od [...] r. do [...] r., a w dniu [...] r. F. G. i Z. G. wnieśli zarzut do projektu planu domagając się "wyznaczenia znacznie większego terenu ... budowlanego" na działkach oznaczonych numerami [...] i [...]. Uchwałą z dnia [...] r. Rada Gminy w B. oddaliła wniesione zarzuty "wg zestawienia stanowiącego załącznik do niniejszej uchwały", w którym to zestawieniu wymieniono m.in. Z. i F.G. (obok [...] innych osób). U podstaw materialnoprawnych uchwały powołano art.24 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz.139 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast w uzasadnieniu podano "położenie nieruchomości ponad 800 m npm na terenie Parku Krajobrazowego [...], brak prawnego dostępu komunikacyjnego i brak uzbrojenia terenu – wnioskuje się utrzymanie dotychczasowego przeznaczenia terenów wg stanu obecnie obowiązującego". W skardze Z.G. i F. G. wykazywali, iż ich nieruchomość położona jest na wysokości 600-650 m npm, posiada dojazd i jest uzbrojona. Ponadto podnieśli, iż konieczne jest przekształcenie terenu na budowlany, gdyż budynek, który zamieszkują "jest budynkiem tylko w części do zamieszkania". W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono postulował jej oddalenie, wskazując przede wszystkim na "trudny dostęp komunikacyjny o ok. 400 m drogi leśnej gruntowej bez utwardzenia i bez tytułu prawnego". W piśmie z dnia [...] r. (fax) skarżący poinformowali, iż noszą się z zamiarem utworzenia gospodarstwa agro-turystycznego i stąd płynie potrzeba powiększenia terenów przeznaczonych do zabudowy. Na rozprawie pełnomocnik Gminy oświadczył, iż skarżący poza pismem z dnia [...] r. nie wnieśli pisemnych zarzutów do projektu planu, a jego ustalenia zakwestionowali ustnie na sesji rady. W tej sytuacji Sąd zobowiązał skarżących do wykazania, czy i kiedy poza pismem z dnia [...] r. wnieśli pisemne zastrzeżenia do projektu planu miejscowego. W wykonaniu wezwania Sądu skarżący przesłali pismo z dnia [...] r. skierowane do Wójta Gminy w B., złożone w Urzędzie Gminy w dniu [...] r., w którym powołując się na wyłożony projekt planu domagają się "wyznaczenia znacznie większego terenu... jako terenów budowlanych". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona uchwała zapadła zarówno z naruszeniem art.18 ust.2 pkt 8 jak i art.24 ust.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Przed wykazaniem przywołanych naruszeń prawa Sąd wpierw musi odnieść się do treści oświadczenia pełnomocnika gminy złożonego na rozprawie. Zarówno bowiem z relacji pełnomocnika jak i nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę, a następnie uzupełnianych na wezwanie Sądu akt administracyjnych wynika, iż skarżący jeszcze przed wyłożeniem projektu planu miejscowego do publicznego wglądu, domagali się zmiany przeznaczenia terenów stanowiących ich własność. Wobec braków w nadesłanej dokumentacji nie sposób ustalić, czy ich pismo z dnia [...] r. stanowiło wniosek do planu w rozumieniu art.18 ust.2 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, niemniej jednak tak zostało potraktowane przez Wójta Gminy B. (pismo Wójta z dnia [...] r.). To żądanie zawarte w omawianym piśmie nie było jednakże zarzutem, o którym mowa w art.24 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zarzut bowiem należało wnieść w okresie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu w terminie nie dłuższym niż 14 dni po upływie okresu jego wyłożenia. Tym wymogom odpowiada pismo skarżących z dnia [...] r., które wpłynęło do właściwego organu [...] r. I właśnie to pismo stanowi zarzut, w rozumieniu przywołanego art.24 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Złożenie zarzutu, przez niewątpliwie podmiot do tego legitymowany rodziło po stronie Wójta B. obowiązek jego rozpatrzenia w terminie nie dłuższym niż miesiąc, a w przypadku nieuwzględnienia zarzutu przedłożenia go radzie gminy. Obowiązek ten wynikał z art.18 ust.2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W sprawie poddanej kognicji Sądu zarzut skarżących nie został rozpoznany przez Wójta Gminy B., co stanowi naruszenie przywołanego przepisu i już tylko to uchybienie obligowało Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Nadto uchwała ta w zasadzie nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, a odrzucenie nią zarzutów wielu osób, sprawia iż utraciła ona cechy indywidualne, umożliwiające ocenę przyczyn dla których zarzut nie został uwzględniony. Tym bardziej jawi się brak zindywidualizowania sytuacji prawnej i faktycznej skarżących, że te ogólnikowe stwierdzenia zawarte w jednozdaniowym uzasadnieniu faktycznym uchwały są kwestionowane w skardze. W obowiązującym pod rządami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanie prawnym ustawodawca wyposażając podmioty, których interesy prawne lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu wyłożonym do publicznego wglądu w prawo wniesienia zarzutu, pozostawił radzie gminy w zasadzie dowolność w kwestii uwzględnienia bądź odrzucenia zarzutu, gdyż nie wprowadził jakiegokolwiek kryterium ustawowego w tym zakresie. Stąd też wymóg zawarcia w uchwale o uwzględnienie bądź odrzucenie zarzutu uzasadnienia faktycznego i prawnego umożliwia nie tylko poznanie powodów, dla których rada odrzuciła zarzut, ale również przyczyn, dla których nie mogła go uwzględnić. Obowiązek uzasadnienia uchwały kształtuje ją na wzór decyzji administracyjnej. Uchwała taka odnosi się bowiem dla indywidualnego adresata, dotyczy jego indywidualnych interesów prawnych lub uprawnień, dlatego też jej uzasadnienie powinno przedstawiać sytuację faktyczną wnoszącego zarzut – tę która jest powiązana z treścią kwestionowanego projektu planu. Uzasadnienie prawne z kolei powinno przedstawiać związek tej sytuacji faktycznej z tymi normami prawnymi, które wyznaczyły interes prawny lub uprawnienie danej osoby i wytłumaczyć na tle tych norm, dlaczego postanowiono nie uwzględnić danego zarzutu. Tych wymogów nie spełnia zaskarżona uchwała stąd też należało stwierdzić jej nieważność na podstawie art.147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Uwzględniając skargi spowodowało orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej uchwały w całości zgodnie z treścią art.152 przywołanej ustawy.