II SA/Ka 73/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie: NSA Anna Apollo, NSA Tadeusz Michalik (spr.), Protokolant: Beata Jacek, po rozpoznaniu w dniu 02 listopada 2004 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] r. nr [...]. Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] skierowaną do S. P. odmówił stwierdzenia choroby zawodowej -uszkodzenia słuchu wywołane działaniem hałasu, a po rozpoznaniu odwołania skarżącego od tej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 09 listopada 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 2754/01 oddalił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na powyższą decyzję i skargę odrzucił. S. P. pismem z dnia [...] r., które wpłynęło do organu I instancji w dniu [...] r., wniósł ponownie rozpoznanie sprawy "celem uznania choroby zawodowej", a żądanie to umotywował faktem pogorszenia się słuchu. Wskazał w tym piśmie również na nowe badania narządu słuchu jakie zostały wykonane przez lekarza otolaryngologa. Ponieważ organ nie wydał stosownego rozstrzygnięcia rozstrzygającego w/wym. pismo, S. P. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 30/02 zobowiązał Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. do wydania w terminie 2 miesięcy - aktu rozstrzygającego podanie S. P. z dnia [...] r.. W uzasadnieniu wskazano, że powinnością Powiatowego Inspektora Sanitarnego było podjąć czynności zmierzające do załatwienia tej sprawy. O ile zawarte w podaniu żądanie, w ocenie organu, nie pozwalało na poznanie intencji jakimi kierował się S. P. z uwagi na ogólnikowość pisma, to należało stronę w trybie 64 k.p.a. wezwać do uzupełnienia braków podania w tym zakresie. Sąd zauważył, że jeżeli założyć, iż S. P. nie żąda uruchomienia postępowania w trybie nadzwyczajnym (art. 145 i nast. k.p.a.), a jedynie wszczęcia nowego postępowania z przyczyn wskazanych w jego piśmie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, to należało pod tym kątem rozpatrzyć i załatwić sprawę. Załatwienie zaś indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa przed powołanym do tego organem może nastąpić wyłącznie w formie przewidzianej dla władczej ingerencji administracji publicznej w sferę praw i obowiązków jednostki, a stosownie do art. 104 k.p.a. zamknięcie czynności procesowych i rozstrzygnięcie sprawy następuje w drodze decyzji. Sąd wyraźnie zaznaczył, iż przesunięcie sprawy następuje w drodze decyzji. Sąd wyraźnie zaznaczył, iż nie przesądza jaką treść winna przybrać decyzja rozstrzygająca sprawę. Pismem z dnia [...] r. organ sanitarny zwrócił się do S. P. o sprecyzowanie żądania zawartego w piśmie z dnia [...] r.. Pismem z dnia [...] r. S. P. przedstawił organowi dokumentację lekarską dotyczącą jego schorzenia. W aktach administracyjnych znajduje się także pismo S. P. z dnia [...] r., z którego wynika, że wnosi on o "wznowienie postępowania w mojej sprawie choroby zawodowej słuchu i wydanie słusznej decyzji". Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową słuchu u S. P.. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy tok czynności podjętych w sprawie. Nadto wskazał, że uwzględniając ocenę prawną NSA, po przesłuchaniu w dniu [...] r. S. P. oraz po zapoznaniu się z materiałem dowodowym sprawy zawiadomił strony o wszczęciu postępowania oraz wydał decyzję, w której umorzył postępowanie z mocy artykułu 105 § 1 k.p.a., gdyż uznał, iż całość postępowania stała się bezprzedmiotowa. Zauważono, że nie zostały przedstawione nowe okoliczności, które nie były znane w dniu wydania poprzednich decyzji. Od tej decyzji odwołanie złożył S. P.. Wskazywał, że przedstawił wszystkie posiadane dowody, celem uznania występującej u niego choroby jako choroby zawodowej. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu ponownie opisano przebieg postępowania w sprawie. Organ wskazał, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. odmawiająca stwierdzenia choroby zawodowej jest decyzją ostateczną i prawomocną. Podniesiono, że zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 13.08.2002r. zobowiązującym Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. do wydania w terminie 2 miesięcy od doręczenia wyroku - aktu rozstrzygającego podanie skarżącego z dnia [...]r. -Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. postanowieniem z dnia [...]r. wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową u S. P., a w dniu [...]r. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wydał decyzję umarzającą postępowanie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. zaznaczył, że po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego, uwzględniając ocenę prawną zawartą w wyroku NSA z dnia 13.08.2002r. sygn. akt II SAB/Ka 30/02 -uznał, że zachodzą podstawy do umorzenia postępowania z mocy art. 105 k.p.a., gdyż całość postępowania stała się bezprzedmiotowa. Nie zostały bowiem przedstawione nowe okoliczności faktyczne lub inne dowody w sprawie istniejące w dniu wydania decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. umożliwiające wzruszenie sprawy zakończonej decyzją prawomocną. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. P. domagał się "uznania" jego choroby jako choroby zawodowej. Podnosił, że słuch utracił w toku pracy w kopalni. Wskazywał, że ostatnie badania lekarskie wskazują, że jego słuch się pogarsza. Zaznaczył, że przekazał organom sanitarnym całą posiadaną dokumentację lekarską. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Niniejsza skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed dniem 01 stycznia 2004 r.. Z tą datą uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga musiała odnieść skutek, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo. Z wyżej już cytowanego wyroku NSA z dnia 13 sierpnia 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 30/02 wynika, że wobec ogólnikowości pisma skarżącego z dnia [...] r. organ sanitarny winien był rozważyć wezwanie strony w trybie art. 64 k.p.a. do uzupełnienia tego pisma w zakresie podania intencji jakimi strona kierowała się sporządzając pismo. Żądanie takie skierowano do strony, a to pismem organu z dnia [...] r. Materiał sprawy wskazuje jednoznacznie, że swoje intencje strona wyłożyła bardzo jasno, a to w załączonym do akt sprawy jej piśmie z dnia [...] r., gdzie S. P. wprost wskazał, że domaga się wznowienia postępowania w sprawie choroby zawodowej słuchu. Zatem oczywistym jest, iż skarżący domagał się uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania opisanego w rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego - "Wznowienie postępowania". Organy obu instancji, z jednej strony pominęły w ogóle swoich rozważaniach pismo skarżącego z dnia [...] r., z drugiej zaś strony w ich decyzjach znalazły się zapisy mogące sugerować jakoby rozpoznano sprawę pod kątem wznowienia postępowania administracyjnego. W obu decyzjach wskazano bowiem, że nie zostały w sprawie przedstawione nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a.). Artykuł 149 k.p.a. w § 1 stanowi, że wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, w § 2, iż postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, a w § 3, że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Organ właściwy do prowadzenia tego nadzwyczajnego trybu postępowania jest z kolei określony w art. 150 § 1k.p.a., który stanowi, że organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy przypomnieć, że ostateczną decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej wydał [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. w dniu [...] r., a co za tym idzie jedynie ten organ jest w myśl wyżej przywołanego przepisu prawa (art. 105 § 1 k.p.a.) uprawniony do załatwienia sprecyzowanego pismem z dnia [...] r. podania skarżącego z dnia [...] r., domagającego się wznowienia postępowania administracyjnego w kwestii choroby zawodowej narządu słuchu. Zatem decyzja organu I instancji umarzająca przedmiotowe postępowanie jako bezprzedmiotowe i utrzymująca ją w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. są decyzjami naruszającymi prawo - przepisy rozdziału 12 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą, jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uwagi co do dalszego postępowania sprowadzają się jedynie do wskazania, że organ I instancji, wobec jednoznacznego (po sprecyzowaniu pismem z dnia [...] r.) wniosku skarżącego domagającego się wznowienia postępowania administracyjnego, wobec faktu, że ostateczną decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej wydał [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. w dniu [...] r., winien przedstawić sprawę do rozpoznania organowi II instancji, gdyż jedynie ten organ jest w myśl art. 150 § 1 k.p.a. uprawniony do prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. Z kolei organ II instancji winien po przekazaniu mu wniosku przeprowadzić postępowanie przewidziane w rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego i wydać stosowne rozstrzygnięcie.