II SA/Ka 742/02

Sygn. akt 3 / II SA / Ka 742 / 02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędziowie: NSA Henryk Wach WSA Małgorzata Jużków Protokolant: sekretarz sądowy Beata Jacek po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi S. I. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżona decyzję. Sygn. akt 3 / II SA / Ka 742 / 02 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej / tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 ze zm. /, §1, § 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych / Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm. / orzekł, że u p. S. I. brak było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu - wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Kolejowego Ośrodka Medycyny Pracy w K., która to placówka w orzeczeniu z dnia [...] r. stwierdziła brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Dalej organ orzekający ustalił w oparciu o przeprowadzone w dniu [...] 2001r. dochodzenie epidemiologiczne, iż p. I. podczas pracy w latach 1983 - 1999 w "A" S.A. - "B" w likwidacji w K. na stanowisku [...] maszynisty [...] był narażony na ryzyko powstania choroby zawodowej. W konkluzji Powiatowy Inspektor Sanitarny uznał, że z uwagi na treść orzeczenia lekarskiego nie znalazł podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Odwołanie od decyzji wniósł p. S. I.. Nie zgadzał się z wnioskami przedstawionymi w jej uzasadnieniu. Domagał się ponownego przeanalizowania zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału. Po rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy. Organ odwoławczy ustalił, że p. I. pracował w latach 1964 - 1999 w "A" S.A. - "B" w K. jako [...],[...],[...]maszynisty i maszynista [...]. W jego środowisku pracy hałas nie był istotnym zagrożeniem dla narządu słuchu, równoważny poziom dźwięku nie przekraczał 82 dB. Zatem nie pracował warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Dalej organ stwierdził, iż pracownik był badany w Poradni Chorób Zawodowych Kolejowego Ośrodka Medycyny Pracy w K., która to placówka w orzeczeniu z dnia [...]r. zdiagnozowała u badanego obustronny odbiorczy ubytek słuchu. Jednak z uwagi na brak narażenia go na działanie ponadnormatywnego hałasu nie rozpoznała u niego choroby zawodowej narządu słuchu. W ich ocenie ujawniony niedosłuch nie był związany z pracą zawodową. Nie rozpoznanie przez orzeczników kompetentnej placówki diagnostycznej choroby zawodowej wykluczało jej stwierdzenie, a zatem należało utrzymać w mocy decyzję decyzje organu I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. S. I. kwestionując motywy przestawione przez organ odwoławczy domagał się uchylenia decyzji jako krzywdzącej go. Uważał, że w jego środowisku pracy hałas był istotnym zagrożeniem dla narządu słuchu, nie spełniał warunków sanitarnych i przekraczał poziom 82 dB. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Podkreślił, ze wobec braku narażenia skarżącego na działanie czynnika szkodliwego lekarze orzecznicy nie zakwalifikowali schorzenia skarżącego jako choroby zawodowej ujętej w wykazie chorób. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że ujawniony u p. I. niedosłuch był objawem zwanym niedosłuchem audiometrycznym, nie był chorobą, nie odpowiadał definicji choroby.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne, a to ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269 / , ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 / i ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1271 /. Zgodnie z art. 97 § 1 tej ostatniej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie w istotny sposób mogło wpłynąć na wynik sprawy. Polegało ono na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy - art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji mogło doprowadzić do wadliwego zastosowania prawa materialnego. "Choroba zawodowa" jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj, warunki jej wykonywania. W konstrukcji prawnej choroby zawodowej istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym narażeniem pracownika na działanie czynnika szkodliwego w środowisku pracy, a rozpoznaną chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznaczał § 1 ust. 1 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r.w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm. ). W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do diagnozowania chorób zawodowych są jednostki wymienione w § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Taką jednostką była również Poradnia Chorób Zawodowych Kolejowego Ośrodka Medycyny Pracy w K., na której opinię powołano się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy pominął jednak to, że opinia lekarska podlega jego ocenie jak każdy inny dowód, a zatem powinna być oceniona w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego - art. 77 § 1 Kpa . Zgodnie z § 5 pkt 2 cytowanego rozporządzenia pierwsze dochodzenie epidemiologiczne przeprowadził w środowisku pracy skarżącego lekarz sprawujący opiekę profilaktyczną. Wynikało z niego, że skarżący był narażony na hałas przez okres 27 lat przez ok. 8,5 godziny w ciągu 12 - godzinnej zmiany roboczej. Równoważny poziom hałasu wynosił ok. 73 dB. Dochodzenie nie zawierało żadnych informacji na temat tego na jakiej dokładnie lokomotywie wykonano pomiary hałasu. Wskazano jedynie, ze pomiary dla lokomotyw spalinowych wykonano w 1991r., a dla lokomotyw elektrycznych w 1998r. W oparciu o powyższe wyniki placówka diagnostyczna przeprowadziła badania skarżącego i wydała orzeczenie z dnia [...] r. powołując się w nim nie na swoje wyniki badań, lecz na wyniki badań końcowych przeprowadzonych w 1999r. przed zwolnieniem skarżącego z pracy w "A" S.A. Ujawniono wówczas u niego niedosłuch dla ucha prawego [...] dB, dla ucha lewego [...] dB. W badaniach przeprowadzonych trzy lata później ujawniono niedosłuch obustronny odbiorczy o poziomie w uchu prawym [...]-[...]dB, w uchu lewym [...]- [...] dB. A więc zdiagnozowano chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych. Wykluczono jej zawodową etiologię z uwagi na brak narażenia pracownika na działanie ponadnormatywnego hałasu. Po wydaniu tego orzeczenia organ I instancji uzupełnił materiały dochodzenia epidemiologicznego m.in. o wykaz lokomotyw, na których jeździł skarżący i wyniki wykonanych na nich pomiarów. Wynikało z nich, że prowadził lokomotywy 4 typów. Podano wyniki pomiarów wykonane tylko na trzech typach lokomotyw. Nadto na lokomotywie typu [...] pomiary wykazały poziom hałasu sięgający 82,4 dB, a więc poziom minimalnie przekraczający granicę normy sanitarnej. Z powyższego wynika, że opinia placówki diagnostycznej została wydana w oparciu o niepełne dane dotyczące narażenia pracownika na działanie hałasu. Zatem jej wnioski końcowe mogły być obarczone błędem. Wreszcie organ I instancji w sowim orzeczeniu uznał, że skarżący pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Organ odwoławczy uznał, iż tak nie było. Nie uzasadnił bliżej swojego stanowiska. Odwołał się do opinii placówki diagnostycznej, chociaż to na nim, jako organie właściwym do stwierdzania chorób zawodowych ciążył obowiązek dokładnego ustalenia warunków pracy skarżącego i rozważenia kwestii jego narażenia na działanie czynnika szkodliwego, a nie na placówce diagnostycznej. Na organach administracji publicznej orzekających w sprawach chorób zawodowych ciążył obowiązek wyjaśnienia wszystkich wątpliwości. Wobec niewykonania przez organ odwoławczy wyżej opisanych obowiązków na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżoną decyzję uchylono. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 152 cytowanej ustawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy uwzględni zalecenia wynikające z powyższych rozważań sądu. Uwzględni również fakt, że dla rozpoznania choroby zawodowej wystarczającym było ujawnienie obniżenia poziomu słuchu poza granice ubytku fizjologicznego; narażenia pracownika na działanie czynnika szkodliwego jakim był hałas i domniemanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy. Nadto weźmie pod uwagę to, iż na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach / Dz. U. nr 132, poz. 1115 /, obowiązującego od dnia 3 września 2002r. do jej prowadzenia będą miały zastosowanie dotychczasowe przepisy. Oznacza to, że nie można będzie uzależnić ewentualnego stwierdzenia choroby zawodowej od ujawnionego stopnia odbiorczego ubytku słuchu.