II SA/Ka 75/02

WyrokWSA w Gliwicach2004-03-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, WSA Włodzimierz Kubik, Asesor WSA Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości oddzielonej od działki inwestycyjnej wąskim pasem drogi może być uznany za stronę postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli inwestycja może negatywnie oddziaływać na jego nieruchomość?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, nawet jeśli oddzielonej wąskim pasem drogi, może posiadać interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, szczególnie gdy inwestycja może negatywnie oddziaływać na jego nieruchomość. Pominięcie przez organ zbadania tego interesu stanowi naruszenie przepisów.
Stan faktyczny
Skarżący B.M. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., które umorzyło postępowanie zażaleniowe. Kolegium uznało, że skarżący nie jest stroną postępowania o warunki zabudowy dla stacji paliw, ponieważ jego nieruchomość jest oddzielona od działki inwestycyjnej pasem drogi i własnością Skarbu Państwa. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących jego statusu strony i możliwości czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. i orzekł, że nie podlega ono wykonaniu. Zasądził od Kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie: WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: sekretarz sądowy Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2004 roku, sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] roku nr [...], w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącego B.M.(M.) kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta Powiatowy w C. postanowieniem z dnia [...] roku Nr [...], uzgodnił w zakresie ochrony środowiska warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw płynnych na działce [...] obręb B. przy ul. [...] w B. Jako materialnoprawną podstawę dokonanych uzgodnień wskazał przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2000 roku o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 109, poz. 1157). W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że uzgodnienie dokonane zostało wobec faktu, że planowana inwestycja kwalifikowana jest na podstawie Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 roku w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz.U. Nr 93, poz. 589) do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Dalej zauważył, że Urząd Miasta i Gminy w B. przedłożył raport oddziaływania na środowisko projektowanej stacji paliw płynnych, co łącznie zdecydowało o rozpatrzeniu wniosku poprzez dokonanie uzgodnień. Odpis postanowienia doręczony został stronom postępowania, które jak stwierdzono w uzasadnieniu ustalone zostały w oparciu o wykaz stron postępowania administracyjnego sporządzony przez Urząd Miasta i Gminy w B. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący B.M.. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Sygn.akt II SA/Ka 75/02 W uzasadnieniu wskazał, że postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem organ pierwszej instancji nie uwzględnił, ani też w żaden inny sposób nie odniósł się do wniosków skarżącego składanych w toku postępowania. Skarżący nie otrzymał też uzupełnienia raportu oddziaływania na środowisko, ani też skorygowanego projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czym został pozbawiony możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Naruszone zatem zostały jego zdaniem prawa strony w ważnej dla niego sprawie. Rozpatrując zażalenie skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w dniu [...] roku wydało postanowienie, na mocy którego umorzyło postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu postanowienia organ drugiej instancji stwierdził, że zażalenie zostało wniesione przez osobę, która miała w tej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 kpa. Na poparcie takiego stanowiska organ wskazał, że w sprawach dotyczących ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stronami są wnioskodawca i właściciel terenu, na którym ma być zlokalizowana inwestycja. Stronami mogą być także właściciele nieruchomości sąsiednich, jednak skarżący zdaniem organu do takich się nie zalicza, albowiem jego nieruchomość oddzielona jest od działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, działką stanowiącą własność Skarbu Państwa. Na to postanowienie skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania sądowego. Zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie polegające na błędnej wykładni art.art. 28, 29, 30 i 127 § 1 kpa. Zarzucił dalej pominięcie przez organ drugiej instancji faktu, że działka oddzielająca nieruchomość inwestycyjną od nieruchomości skarżącego to wąska lokalna droga, a także pominięcie utrwalonego w Sygn.akt II SA/Ka 75/02 literaturze i orzecznictwie poglądu, według którego właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być prowadzona działalność gospodarcza zagrażająca jego dobru majątkowemu lub osobistemu ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Powołując się na powyższe stwierdził, że skarżący jest stroną postępowania administracyjnego, za czym dodatkowo przemawia okoliczność, że w początkowej fazie postępowania przed Urzędem Miasta i Gminy B. za takiego był uznawany. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty podniesione wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w rozumieniu powołanego przepisu musi być rozumiany jako interes materialnoprawny, a więc ewentualne naruszenie tego interesu winno mieć poparcie w konkretnym przepisie prawa materialnego. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zastosowanie znajdzie przepis art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.), który zapewnia ochronę interesów osób trzecich w postępowaniach dotyczących ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie Sądu zapewnia on ochronę interesów Sygn.akt II SA/Ka 75/02 właścicieli działek sąsiednich, a także może stanowić podstawę do ochrony uzasadnionych interesów właścicieli działek położonych dalej, zobowiązując do badania tego interesu w każdym indywidualnym przypadku. Zależy to od stopnia uciążliwości oraz zasięgu oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie. W niniejszej sprawie stopień uciążliwości oraz zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość skarżącego jest znaczny. Wynika to chociażby z faktu, że przedmiotowa inwestycja wymieniona została, jako mogąca pogorszyć stan środowiska w Rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 roku w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz.U. Nr 93, poz. 589). Ponadto organ uzgadniający nie zbadał interesu prawnego skarżącego, do czego był zobowiązany. Uznając za strony postępowania właścicieli nieruchomości sąsiednich, nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, że skarżący, jako właściciel nieruchomości sąsiadującej poprzez wąski pas drogi, nie ma takiego samego interesu prawnego w rozstrzygnięciu tej konkretnej sprawy, jak bezpośredni sąsiedzi. W uchwale z dnia 11 października 1999 roku (OPS 11/99, ONSA 2000/1/6) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że osoba fizyczna będąca właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie obiektu, którego funkcjonowanie powoduje uciążliwości dla środowiska, może być stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest ograniczenie tych uciążliwości. Zdaniem Sądu powołana teza w pełni znajduje zastosowanie do postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji mogącej pogorszyć stan środowiska. Oddzielenie nieruchomości jedynie wąskim pasem drogi nie zmienia w żaden sposób stopnia oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącego. Sygn.akt II SA/Ka 75/02 W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Mając powyższe na uwadze Sąd uwzględnił skargę na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy dopełni obowiązku należytego zbadania, czy i w jakim zakresie skarżący ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, uwzględniając powyższe ustalenia Sądu. W przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zasądzoną kwotę składa się kwota uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego, kwota opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu oraz opłata za czynności radcy prawnego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wysokości określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 li. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło