II SA/Ka 756/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie: NSA Szczepan Prax (spr.) WSA Stanisław Nitecki Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2004 r. sprawy ze skargi P.G. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w R., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta R., odmówił przyznania P.G. zasiłku przedemerytalnego. Podstawą tego rozstrzygnięcia było ustalenie, że strona nie spełnia wymogów przewidzianych w art.37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. Nr 6 z 2001 r., poz.56 ze zm.), gdyż udokumentował tylko okres zatrudnienia wynoszący [...] lat [...] miesięcy i [...] dni. Prawo do zasiłku przedemerytalnego wnioskodawca nabyłby po okresie 1 miesiąca i 6 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, ale okres ten wykracza poza datę 31 grudnia 2001 r., gdy tymczasem od 1 stycznia 2002 r. ustawa nie przewiduje już tego świadczenia. Organ orzekający do okresu uprawniającego do zasiłku nie zaliczył wskazywanego przez stronę okresu pracy w Firmie A od [...] do [...] r. uznając, że okoliczność ta nie została należycie udokumentowana. Zaakcentowano też, że w spornym okresie wnioskodawca pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. W odwołaniu P.G. powołał się na uzyskane w dniu [...] w Kopalni B pismo Firmy A w R. z dnia [...], w którym wypowiedziano mu stosunek pracy w tym zakładzie z dniem [...], z zachowaniem 14-dniowego okresu wypowiedzenia, tj. ze skutkiem na dzień [...]. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Ś. w trybie art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, podzielając stanowisko, że wnioskodawca udokumentował okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...] lat [...] miesięcy i [...] dni – w tym [...] lat [...] miesięcy i [...] dni wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Odnośnie zaś spornego okresu pracy w Firmie A organ ten nie znalazł podstaw do jego zaliczenia, "gdyż: - nie został precyzyjnie określony okres zatrudnienia w Firmie A (wnioskodawca, jak i świadkowie stwierdzili, iż w/w był zatrudniony od [...] do [...] r., co również nie pokrywa się z terminem rozwiązania stosunku pracy przez zakład pracy przypadającym na dzień [...]), - w dniu rejestracji w Urzędzie Pracy odwołujący nie uwzględnił w karcie rejestracyjnej okresu zatrudnienia w Firmie A, - okres pracy w Firmie A od [...] do [...] pokrywa się z okresem pracy odwołującego w gospodarstwie rolnym rodziców, - pismo z [...] stwierdza jedynie, że z dniem [...] wypowiedziano odwołującemu stosunek pracy z zachowaniem 14 dniowego okresu wypowiedzenia, na podstawie w/w pisma nie można ustalić dnia zawarcia umowy o pracę, wymiaru czasu pracy oraz np. czy w trakcie zatrudnienia odwołujący korzystał z urlopów bezpłatnych". Powyższe względy przywiodły organ odwoławczy do wniosku, że strona nie udokumentowała okresu uprawniającego do nabycia zasiłku przedemerytalnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego P.G. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa przez niezaliczenie mu okresu pracy w Firmie A do okresu uprawniającego do zasiłku. Skarżący podniósł, że dokumentacja tego zakładu pracy uległa zniszczeniu, w związku z czym nie jest w stanie odtworzyć okresu zatrudnienia w sposób precyzyjny. Jednak z wypowiedzenia umowy o pracę wynika, że jego staż pracy w wymienionym zakładzie wynosił co najmniej [...] dni, skoro w dniu [...] był w zatrudnieniu a skutek wypowiedzenia miał nastąpić na dzień [...]. Zdaniem skarżącego logika przemawia za tym, iż musiał być zatrudniony co najmniej od [...], co potwierdzają świadkowie. Odmowa dania im wiary nie jest zaś uzasadniona, gdyż po upływie ponad 30 lat nie można się spodziewać podania przez nich precyzyjnych danych. Odpowiadając na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W toku postępowania sądowego skarżący przedłożył świadectwo pracy z dnia [...], wystawione przez Firmę C, stwierdzającego, że w okresie od [...] do [...] skarżący był zatrudniony w tej Firmie na podstawie umowy o pracę w celu nauki zawodu. Organ odwoławczy uznał jednak, że dokument ten nie daje podstaw do zastosowania art.38 ust.2 ustawy o NSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Właściwość tutejszego Sądu w niniejszej sprawie wynika z art.97 § 1 Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, z 2002 r., poz.1271 ze zm.), według którego sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (określanej dalej jako: p.s.a.). Według art.13 § 2 p.s.a. do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Przechodząc do rozpoznania skargi należy stwierdzić, że jest ona uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Ustawą nowelizacyjną z dnia 17 grudnia 2001 r. (Dz.U. Nr 154, poz.1793) skreślony został art.37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dotyczący zasiłków przedemerytalnych. Jednocześnie jednak w art.11 ust.2 tej ustawy postanowiono, że osoby, które przed dniem jej wejścia w życie tj. 1.I.2002 r., zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia tego świadczenia, zachowują do niego prawo na dotychczasowych zasadach. Przepis ten musi być brany pod uwagę w niniejszej sprawie, skoro skarżący zarejestrował się jako osoba bezrobotna w dniu [...]. Spośród warunków przyznania zasiłku przedemerytalnego sporny był jedynie ten odnoszący się do wymogu posiadania 30-letniego okresu uprawniającego do zasiłku (posiadanie przez skarżącego odpowiedniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach nie było kwestionowane). W istocie według organów obu instancji skarżący nie udokumentował [...] dni okresu uprawniającego do zasiłku, skoro do ustalonego okresu [...] lat [...] miesięcy i [...] dni należałoby doliczyć przypadający przed dniem 1 stycznia 2002 r. okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych (art.37l ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do dnia 1.I.2002 r.), który w przypadku skarżącego wynosił [...] dni (od [...] do [...]). Zasady procedury administracyjnej nakładają na organy administracji publicznej obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy (art.7 i 77 § 1 kpa). Tym bardziej wymóg ten staje się wyraźny, gdy od dokładnych ustaleń zależy byt ważnego dla strony uprawnienia, jakim jest niewątpliwie zasiłek przedemerytalny. Wymogu tego nie dochowano w rozpoznawanej sprawie. Organy obu instancji poczyniły wprawdzie ustalenia odnośnie posiadanego przez skarżącego okresu uprawniającego do zasiłku, jednakowoż nie poprzedziły ich właściwym postępowaniem wyjaśniającym, a ponadto ustalenia te oparto na ocenie dowodów, która nie może być uznana za prawidłową w świetle art.80 kpa. W szczególności nie stanowi przekonywującego argumentu okoliczność, że okres pracy skarżącego w Firmie A pokrywa się z okresem pracy w gospodarstwie rolnym, gdyż takie podwójne zatrudnienie nie wyklucza zaliczenia okresu pracy w wymienionym zakładzie do okresu uprawniającego do zasiłku. Jednocześnie zauważyć należy, że łączenie pracy zawodowej z pracą w małym rodzinnym gospodarstwie rolnym nie jest niczym wyjątkowym. Negatywnego ustalenia nie można też oprzeć na okoliczności, że w dniu rejestracji skarżący nie wskazał okresu pracy w Firmie A. Wówczas nie dysponował bowiem na tę okoliczność żadnym dokumentem, a na potrzeby uzyskania statusu osoby bezrobotnej i zasiłku dla bezrobotnych wykazywanie tej okoliczności nie było konieczne. Z kolei rozbieżności między twierdzeniami zawartymi w oświadczeniach skarżącego i osób nazwanych świadkami, a dokumentem zawierającym wypowiedzenie skarżącemu stosunku pracy, nie podważają prawdziwości tego dokumentu. A tymczasem – co trafnie zarzuca skarżący – dokument ten jest dowodem na zatrudnienie skarżącego w Firmie A. O ile organ administracyjny miał wątpliwości co do tego, czy zatrudnienie to trwało co najmniej [...] dni, dające skarżącemu uprawnienia do zasiłku przedemerytalnego, a więc praktycznie w okresie wypowiedzenia, to w tym zakresie należało uzupełnić postępowanie wyjaśniające. Stosownie do art.75 § 1 kpa w ramach tego postępowania należało dopuścić wszelkie dowody mogące się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie sprzeczne z prawem (por. też wyrok NSA z 22.XI.2000 r., sygn.akt II SA 1510/00). Ponieważ na sporną okoliczność oświadczenia złożyły konkretne osoby, zatem możliwe było dopuszczenie dowodu z ich zeznań, jak również przesłuchanie samego skarżącego, co pozwoliłoby także na ustalenie takich okoliczności, jak wymiar czasu pracy skarżącego, korzystanie przez niego z urlopów bezpłatnych – o czym mowa w motywach zaskarżonej decyzji. Zaniechanie tych czynności świadczy o naruszeniu przytoczonych przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W tym też kierunku winien działać organ odwoławczy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. O ile ustalenia odnośnie zatrudnienia skarżącego z Firmy A nie będą dla niego korzystne, to wyjaśnienia będzie wymagać nowo ujawniona okoliczność, dotycząca zatrudnienia skarżącego w Firmie C. Z przedłożonego świadectwa pracy wynika, że w okresie od [...] do [...]. skarżący był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w celu nauki zawodu. Kwestię tę należy więc rozważyć pod kątem zastosowania art.3 ust.1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 108, poz.684). Z tych względów na podstawie art.145 § 1 pkt 1 pkt c p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.