II SA/Ka 763/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia WSA Stanisław Nitecki /spr./ Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Agnieszka Janecka po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. na rzecz T.G. kwotę [...] /[...]/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Miejski Policji w M. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 94 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm./ oraz § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, lub domu jednorodzinnego przez policjantów /Dz.U. Nr 131, poz. 1468/ oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił T. G. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Jako uzasadnienie podał, że skarżący do wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego dołączył Akt notarialny repertorium [...], numer [...] z dnia [...] r., z którego wynika, iż skarżący jest współwłaścicielem [...] części własnościowego lokalu mieszkalnego położonego w S. Zgodnie z treścią przywołanych w podstawie prawnej decyzji przepisów, dysponowanie przez skarżącego prawem do [...] spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nie spełnia definicji lokalu mieszkalnego, natomiast współwłaścicielka tegoż lokalu E. P. nie pozostaje we wspólności ustawowej, z tego też powodu przyznanie pomocy stało się niemożliwe. Od decyzji tej odwołanie wniósł skarżący i nie zgodził się z takim rozstrzygnięciem. Wskazał, że przywoływane przez organ pierwszej instancji rozporządzenie odnosi się jedynie do tytułu do lokalu spółdzielczego i nie określa, czy chodzi o wyłączność czy także udział ułamkowy we własności. Nadto skarżący podniósł, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego jest prawem niepodzielnym i daje takie same uprawnienie do rozporządzania lokalem w całości, a dodatkowo współwłaścicielka lokalu E. P. nie jest członkiem spółdzielni i z tego powodu tylko on jest uprawniony do reprezentowania jej przed tą instytucją. Jako odrębny zarzut skarżący podniósł, iż ten sam stan faktyczny został przez organ administracji odmiennie oceniony, gdyż w wyniku nabycia wspomnianego lokalu uchylono decyzję, mocą której otrzymywał równoważnik za brak lokalu mieszkalnego. W oparciu o wskazane argumenty jak róniez treść przywoływanego art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, skarżący wniósł o przyznanie mu stosownej pomocy pieniężnej. Ś. Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji przedstawił przebieg postępowania i stwierdził, że decyzja Komendanta Miejskiego Policji w M. jest zasadna. Po przywołaniu treści obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa organ odwoławczy stwierdził, że przepisy te jednoznacznie precyzują, iż pomoc finansowa przysługuje policjantowi na nabycie całego lokalu mieszkalnego lub domu ewentualnie przez jego małżonka pozostającego we wspólności majątkowej i bez zniesienia tej współwłasności nie jest możliwe przyznanie pomocy, gdyż następowałoby finansowanie praw osoby trzeciej, co jest niezgodne z ustawą o Policji. Skargę na powyższą decyzję T. G. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze tej uznał decyzję za nieuzasadnioną oraz przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania. Jednocześnie podtrzymał wcześniejsze swoje stanowisko, że dysponuje tytułem prawnym do spółdzielczego lokalu mieszkalnego i okoliczność związana z tym, iż dysponuje tym prawem w [...] nie pozbawia go prawa do otrzymania stosownej pomocy, a nadto wskazuje, że mocą innej decyzji cofnięto mu pobierany równoważnik za brak mieszkania z uwagi na dysponowanie spółdzielczym prawem do lokalu. Z tego powodu uznaje, że organ pierwszej instancji w sposób odmienny traktuje ten sam status prawny nabytego przez niego mieszkania spółdzielczego, jak również uznaje równoczesne pozbawienie równoważnika za brak mieszkania i odmowę przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego za wysoce krzywdzące i paradoksalne. W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Komendant Policji w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczne motywy jakimi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji. Nadto podkreślił, że pomoc finansowa przysługuje policjantowi na nabycie całego lokalu mieszkalnego lub domu ewentualnie przez jego małżonka pozostającego we wspólności majątkowej, gdyż w przeciwnym wypadku następowałoby finansowanie praw osoby trzeciej, co nie jest zgodne z ustawą o Policji. W trakcie rozprawy skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia [...] r. Jednocześnie skarżący podniósł, że z dniem [...] r. jego sytuacja uległa zmianie, ponieważ w dniu tym zawarł związek małżeński ze wspomnianą powyżej E. P., współwłaścicielką nabytego lokalu. Dodatkowo w trakcie rozprawy Sąd postanowił zwrócić się do organu odwoławczego o wyjaśnienie uprawnień decyzyjnych osoby, która podpisała zaskarżoną decyzję. Ś. Wojewódzki Komendant Policji w K. pismem z dnia [...] r. przekazał decyzję Nr [...] Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. w sprawie podziału zadań między [...] Zastępcą Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji i Szefa Logistyki oraz upoważnienia ich do podejmowania decyzji w imieniu Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. W konsekwencji oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości /Dz.U. Nr 72, poz. 652/ sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jej działań, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga musiała zostać uwzględniona, jednakże z innych powodów niż przywołała je strona skarżąca. W pierwszej kolejności Sąd zobligowany jest przywołać treść art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem decyzja administracyjna powinna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, przywołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja administracyjna zawierająca wszystkie te elementy jest decyzją prawidłową pod względem formalnym, natomiast w przypadku braku któregoś z wyżej wymienionych elementów, bądź jego wadliwości, mamy do czynienia z wadą decyzji, przy czym wada ta może mieć istotne znaczenie dla wydanej decyzji, bądź też wada ta nie będzie miała większego znaczenia dla jej prawidłowości. W literaturze prawniczej wskazuje się, że do momentu podpisania przez osobę reprezentującą organ administracyjny akt jest jedynie projektem decyzji i nie wchodzi jeszcze do obrotu prawnego /B.Adamiak. Wadliwość decyzji administracyjnej. Wrocław 1986 r. s. 50/, a wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa występuje wówczas, gdy m.in. decyzja jest wydana przez osobę nie posiadającą do tego upoważnienia organu /J.Borkowski. /w/ B.Adamiak, J.Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Beck. 2004 r. s. 729/. Po myśli art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że upoważnienie do podpisywania decyzji w imieniu organu administracyjnego winno być udzielone imiennie na piśmie, z podaniem daty, od której obowiązuje lub okresu, na jaki jest udzielane, a także winno wskazywać co najmniej przedmiotowy zakres przekazanych uprawnień. Upoważnienie takie może być załącznikiem do zakresu czynności danego pracownika, może też być udzielane jednorazowo do wydawania tylko ściśle określonych decyzji administracyjnych /C. Martysz /w/ G.Łaszczyca, C.Martysz, A.Matan. Postępowanie administracyjne ogólne. Warszawa 2003 r. s. 669/. Powyższe rozważania są konieczne i istotne, ponieważ Sąd otrzymał akta administracyjne, z których wynika, że zaskarżona decyzja podpisana została przez mł. insp. R. L.Szefa Logistyki Komendy Wojewódzkiej Policji w K. z upoważnienia Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. Pismem z dnia [...] r. Radca prawny Ś. Wojewódzkiej Komendy Policji w K. na wezwanie Sądu przekazał informację, z której wynika, że upoważnienie do wydawania decyzji administracyjnych R. L. czerpie z decyzji Nr [...] Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. w sprawie podziału zadań między [...] Zastępcą Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji i Szefa Logistyki oraz upoważnienia ich do podejmowania decyzji w imieniu Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji wydanej także na podstawie art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego. Z decyzji tej wynika, że Ś. Wojewódzki Komendant Policji w K. upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych udzielił nie pracownikom własnego aparatu pomocniczego wskazanym z imienia i nazwiska, lecz wszystkim tym, którzy zajmują lub będą zajmowali określone stanowiska w tymże aparacie. Należy zauważyć, że "decyzja" ta nie jest skierowana do konkretnego adresata i z tego powodu nie może zostać dołączona do akt personalnych konkretnego pracownika. Tak udzielone upoważnienie nie odpowiada tym wymogom, które wynikają z treści postanowień art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, a wyżej omówionych. Oznacza to, że decyzję podpisała osoba, która w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji nie dysponowała prawidłowo udzielonym upoważnieniem do jej podpisania. W tej sytuacji organ odwoławczy podjął rozstrzygnięcie z rażącym naruszeniem prawa, a okoliczność ta wyczerpuje przesłankę przewidzianą w art.156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego do stwierdzenia jej nieważności, przy jednoczesnym braku wystąpienia przesłanek negatywnych przewidzianych treścią art. 156 § 2 tego Kodeksu. Przedstawione powyżej rozważania pozwalają stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a okoliczność ta po myśli art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ wyczerpuje znamiona stwierdzenia nieważności zaskarżonej. Skutkiem niniejszego wyroku jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu odwoławczego, w wyniku czego sprawa zostanie ponownie rozpatrzona przez ten organ. W ramach tego postępowania Ś. Wojewódzki Komendant Policji w K. zobligowany będzie do wzięcia pod uwagę nie tylko obowiązujące unormowania prawne ale także zmienioną sytuację faktyczną skarżącego, która zdaniem Sądu w sposób istotny wpływa na ocenę prawnej możliwości uwzględnienia - zgłoszonego żądania. Z uwagi na fakt, że mocą zaskarżonej decyzji, której Sąd stwierdził nieważność, organ administracji odmówił przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Z tego powodu Sąd po myśli art. 152 wyżej wymienionej ustawy nie orzekał o wykonalności zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 i art. 209 oraz art. 210 § 1 cytowanej ustawy. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 wskazanej powyżej ustawy stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji. SJ/