II SA/Ka 77/02

WyrokWSA w Gliwicach2004-03-16

Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Łucja Franiczek, Iwona Bogucka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do ingerencji w proces budowlany, gdy inwestor wykonuje roboty budowlane zgodnie z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące wadliwości tej decyzji?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych w sprawie pozwolenia na budowę. Dopóki decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego w odrębnym postępowaniu, inwestor może kontynuować roboty budowlane zgodnie z jej warunkami. Nawet oczywista wadliwość decyzji o pozwoleniu na budowę nie może rodzić skutku w postaci ingerencji nadzoru budowlanego w proces budowlany.
Stan faktyczny
Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na przebudowę budynku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie prowadzonych robót budowlanych, uznając je za zgodne z przepisami i zatwierdzoną dokumentacją. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca H. D. zarzuciła, że roboty budowlane są prowadzone niezgodnie z pozwoleniem, co doprowadziło do przesunięcia i poszerzenia obiektu, zawężenia ulicy i utrudnienia dojazdu. Podniosła również zarzuty dotyczące wadliwości decyzji o pozwoleniu na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Małgorzata Korycińska Sędzia NSA (del.) Łucja Franiczek (spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant stażystka Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2004 r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych o d d a l a s k a r g ę Decyzją Starosty [...] z dnia [...] nr [...] zatwierdzono projekt budowlany i udzielono W. P. pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalno-gospodarczego wraz z adaptacją na sklep spożywczy w K. przy ul. [...]. Wskutek skargi mieszkańców Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. wszczął w dniu [...] postępowanie w sprawie prowadzonych przez W. P. robót budowlanych. Następnie organ I instancji decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art.105 § 1 kpa umorzył powyższe postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. W motywach organ nadzoru budowlanego powołując się na oględziny i pomiary przeprowadzone z udziałem stron w dniu [...] wskazano, iż inwestor prowadzi budowę zgodnie z obowiązującymi przepisami ustanawiając kierownika budowy, prowadzącego dziennik budowy, zaś obiekt został wyznaczony geodezyjnie i roboty wykonywane są zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją. Mimo wszczęcia postępowania przez organy administracji archiektoniczno-budowlane w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie udzielonego pozwolenia na budowę, nie doszło też do usunięcia z obiegu prawnego pierwotnej decyzji Starosty [...] z dnia [...]. Nie stwierdzając w tej sytuacji istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu i udzielonego pozwolenia, organ I instancji uznał, iż brak jest podstaw do ingerencji nadzoru budowlanego w rozpoczęty proces inwestycyjny, co oznacza bezprzedmiotowość postępowania. W odwołaniu od decyzji H. D. zarzuciła, iż roboty budowlane prowadzone są obecnie na etapie parteru i stropu betonowego, zaś nowy obiekt wbrew pozwoleniu na przebudowę, został przesunięty i poszerzony w stosunku do budynku pierwotnego, co doprowadziło do zawężenia ul. [...], uniemożliwiając dojazd do posesji. Zdaniem odwołującej się, lokalizacja nowego obiektu nie jest zatem zgodna z przepisami prawa budowlanego. Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu II instancji, w niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem żaden przypadek, określony w art.83 ust.1 i art.84a ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 ze zm.), który uzasadniałby ingerencję w proces inwestycyjny, realizowany w oparciu o ważne pozwolenie na budowę i zgodnie z tym pozwoleniem oraz zatwierdzoną dokumentacją techniczną. Skoro zaś sprawa we wznowionym postępowaniu o pozwolenie na budowę, nie została do tej pory zakończona, ani też właściwy organ nie wydał postanowienia w kwestii wstrzymania wykonania tej decyzji, organ odwoławczy uznał, iż inwestor mógł w toku niniejszego postępowania kontynuować roboty budowlane. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz dalszych pismach procesowych H. D. zarzuciła, iż wszystkie wydane w tej sprawie decyzje zapadły z naruszeniem decyzji Konserwatora Zabytków na rozbiórkę i wymianę substancji budowlanej oraz decyzji Wójta Gminy J. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu – poprzez przesunięcie o 60 cm ściany północnej w stosunku do starego obiektu, co doprowadziło do zawężenia ulicy [...], której jest współwłaścicielką. Zdaniem skarżącej doszło do sfałszowania dokumentacji (szkicu z oględzin) przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który uporczywie pomija fakt przesunięcia budowy. Wreszcie, w toku rozprawy sądowej skarżąca wyjaśniła, że inwestor nie wystąpił poza zakres projektu budowlanego, lecz to projektant nie uwzględnił nałożonych warunków w zakresie wymiany substancji budowlanej, zaś błędu tego nie zauważyło Starostwo Powiatowe, wydając decyzję o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W pierwszym rzędzie wyjaśnić przyjdzie, iż ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie – tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz.2016 ze zm.), rozdziela kompetencje organów nadzoru budowlanego od uprawnień organów administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie zaś z treścią art.50 ust.1 Prawa budowlanego, dopuszczalność wydania stosownych nakazów przez organ nadzoru budowlanego wymaga stwierdzenia faktu wykonywania robót budowlanych: 1) bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia, lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. W toku czynności kontrolnych, sprawowanych w trybie art.84 i nast. Prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych w sprawie pozwolenia na budowę. Zatem nawet oczywista wadliwość decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanego, korzystającej z waloru ostateczności, nie może rodzić skutku w postaci ingerencji nadzoru budowlanego w proces budowlany, dopóki decyzja ta nie zostanie w odrębnym postępowaniu nadzwyczajnym wyeliminowana z obrotu prawnego. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca upatruje naruszenie przez inwestora wymogów prawa budowlanego właśnie w wadliwości decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę, która mimo wznowienia postępowania w tej sprawie, nie została jednak uchylona w toku postępowania przed organami nadzoru budowlanego, ani też nie doszło do wstrzymania jej wykonania. Zasadnie stwierdził organ odwoławczy, iż w takiej sytuacji faktycznej i prawnej, inwestor mógł kontynuować roboty budowlane w takim zakresie, jaki wynikał z warunków udzielonego pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie jest oczywiste, iż realizowany przez inwestora obiekt budowlany posiada inne wymiary, niż pierwotny, podlegający rozbiórce. Jednak takie usytuowanie obiektu przewidziano w zatwierdzonym projekcie budowlanym, co potwierdza dołączony odpis tego projektu, znajdujący się w aktach postępowania administracyjnego. Wbrew twierdzeniom skargi brak podstaw prawnych do ferowania zarzutu sfałszowania protokołu oględzin, odbytych w dniu [...] (k. 21 akt adm.). Ostatecznie w toku rozprawy sądowej skarżąca przyznała, iż roboty nie były prowadzone niezgodnie z projektem, co potwierdza nawet złożona przez nią dokumentacja, dołączona do pisma z dnia [...] z której wynika że linia obrysu ław fundamentowych nowego obiektu została zaprojektowana poza linią obrysu ścian istniejących (ściana wg fotografii). Zatem prawidłowo organy nadzoru budowlanego stwierdziły, iż sporne roboty budowlane nie były wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Podnoszona zaś przez skarżącą kwestia wadliwości decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na sprzeczność z decyzją Konserwatora Zabytków i decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zawężenie drogi i niezachowanie wymaganych prawem budowlanym wymogów co do odległości od granicy działki i drogi publicznej, nie mogła stanowić podstawy działania organów nadzoru budowlanego w świetle art.50 ust.1 Prawa budowlanego, skoro takie usytuowanie spornego obiektu wynikało z ostatecznej decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej, nie podlegającej wzruszeniu w tym postępowaniu. W toku niniejszego postępowania Sąd nie był zaś władny objąć kontrolą tej decyzji, bowiem przedmiotem skargi było rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego. Aczkolwiek organ odwoławczy nie przywołał właściwej podstawy materialnoprawnej, w aspekcie której rozpatrywana była sprawa prowadzonych robót budowlanych, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Wreszcie, wyjaśnić przyjdzie, iż Sąd odmówił dopuszczenia do udziału w postępowaniu wskazanego przez skarżącą pełnomocnika, jako że nie była to osoba wymieniona w art.35 ust.1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.). SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło