II SA/Ka 776/03

Dnia 19 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant ref. stażysta Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005 roku sprawy ze skargi J.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki: oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ), w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy z wniosku Z.K., dotyczącego wykonanego ocieplenia ściany budynku mieszkalnego, zlokalizowanego w K., będącego własnością J.K.; nakazał J.K. rozbiórkę samowolnie wykonanego ocieplenia ściany budynku mieszkalnego o wymiarach w rzucie 14,8 m na 4 m wraz z uporządkowaniem terenu. Jednocześnie zobowiązał J.K. do zapewnienia przy wykonywaniu robót rozbiórkowych następujących warunków: - technicznego nadzoru wykonywanych robót rozbiórkowych przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe, - zapewnienie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz przepisów bhp, - zgłoszenia terminu rozpoczęcia i zakończenia robót rozbiórkowych do organu nadzoru budowlanego. Wskazano również, że roboty rozbiórkowe należy wykonać na koszt zobowiązanego. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w związku z decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] organ pierwszej instancji został zobligowany do rozpatrzenia sprawy samowolnie wykonanego przez J.K. ocieplenia ściany jej budynku mieszkalnego. Wyrażono pogląd, iż wykonane docieplenie nie jest częścią obiektu budowlanego, o której mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane, zatem do likwidacji samowoli budowlanej należało zastosować art. 51 tej ustawy. Następnie podkreślono, że bezspornym pozostaje fakt popełnienia przez inwestorkę samowoli budowlanej, polegającej na przeprowadzeniu w 2001 r. robót budowlanych związanych z przedmiotowym ociepleniem ściany budynku bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na ich przeprowadzenie, wymaganego z mocy art. 28 Prawa budowlanego. W odwołaniu J.K. podniosła, że wykonanie decyzji pierwszoinstancyjnej narazi ją na straty materialne oraz pozbawi możliwości godnego zamieszkiwania w odpowiednich warunkach. Nawiązała także do trwającego konfliktu sąsiedzkiego z R.M. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...], nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071), art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Zostało ono wszczęte na wniosek właścicielki sąsiedniej działki, która powiadomiła organ nadzoru budowlanego o wykonaniu ocieplenia ściany budynku mieszkalnego, położonej przy granicy jej nieruchomości przez właścicielkę tego budynku Z.K.. W trakcie przeprowadzonych oględzin potwierdzono, że ocieplenie zostało wykonane w 2001 r. bez wymaganego pozwolenia. W celu likwidacji samowoli budowlanej organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] nakazał rozbiórkę wykonanego ocieplenia, powołując się na art. 48 Prawa budowlanego. Jednak po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił to rozstrzygnięcie i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji prowadzone na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, wskazując iż w sprawie winien mieć zastosowanie art. 51 tej ustawy. Wyrażono pogląd, że ocieplenie rozumiane jako dodatkowa warstwa materiału budowlanego, połączona ze ścianą budynku, nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane, a zatem nie mógł mieć zastosowania art. 48 tej ustawy lecz art. 51. Zauważono również, że wobec zaistniałego konfliktu sąsiedzkiego i braku zgody sąsiada na wykonanie ocieplenia ściany granicznej ( brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego), co wiąże się z brakiem możliwości uzyskania pozwolenia na budowę na ten zakres robót, organ nadzoru budowlanego nie mógł skorzystać z możliwości legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej. Na koniec wyjaśniono, że decyzja nakazująca rozbiórkę podlega wykonaniu z chwilą, gdy stanie się ostateczną. Powyższa decyzja zaskarżona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez J.K., która wniosła o jej uchylenie. W obszernej skardze nawiązała do konieczności przeprowadzenia remontu spornej ściany z uwagi na jej zły stan techniczny i zawilgocenie budynku. Opisała tło konfliktu z zięciem właścicielki sąsiedniej działki, który faktyczne tą działkę użytkuje. Nadto wskazała, że sąsiad również popełnił samowolę budowlaną, lecz nie wnosiła skarg do stosownych urzędów. Skarżąca wyraziła przekonanie, że wykonane ocieplenie nie wkracza na sąsiednią działkę, a niezależnie od tego otrzymała w obecności świadków ustną zgodę Z.K. na wykonanie ocieplenia. Z uwagi na istniejący spór graniczny złożyła wniosek o rozgraniczenie swojej działki z działką Z.K.. Nadmieniła, że w [...] nie przyjęto jej pisemnego zgłoszenia o pracach remontowych budynku, ponieważ zalecono jej wykonanie projektu budowlanego przez uprawnionego architekta. Skarżąca zamierzała zrealizować te zalecenia, jednakże z uwagi na zły stan techniczny budynku i spodziewane deszcze, aby nie doprowadzić go do ruiny podjęła prace remontowe tylko jednej ściany, która obecnie jest przedmiotem sporu. Na koniec wskazała, że aktualnie przebywa w S., bowiem użytkownik sąsiedniej działki uszkodził przyłącze wodociągowe do jej budynku. Raz jeszcze zaakcentowała, że rozbiórka ocieplenia może doprowadzić do całkowitej dewastacji spornej ściany, a z uwagi na brak środków finansowych nie może dokonać jej remontu przez wymianę starej cegły na nową. Do skargi dołączono m.in. kopię wniosku skierowanego do Burmistrza Miasta i Gminy K. o wydanie postanowienia o rozgraniczeniu działki skarżącej z działką Z.K. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Zaakcentował, że w sprawie bezsprzeczne jest, iż wykonane ocieplenie ściany budynku mieszkalnego, zlokalizowanego w granicy działki zostało wykonane bez wcześniejszego pozwolenia na budowę. Nadto poinformował, że w sprawie bramy wjazdowej i rozbudowy obory na sąsiedniej nieruchomości, stanowiącej własność Z.K., prowadzone jest odrębne postępowanie. Organ odwoławczy dodał również, że argumenty skarżącej natury celowościowej oraz ekonomicznej nie mogą mieć znaczenia w sprawie, bowiem organ nadzoru budowlanego nakazał zgodnie z prawem rozbiórkę powstałej samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że mimo, iż skarga wniesiona została pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) to jednak rozpoznać należało ją w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze . zm.). Konsekwencja taka wynika bowiem z przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe oznacza, że kontroli podlega materialna i proceduralna prawidłowość zaskarżonego aktu, przy czym Sąd dokonując tej kontroli uwzględnia stan prawny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego aktu . Zatem w dalszych rozważaniach Sąd, odwołując się do przepisów prawa materialnego i proceduralnego uwzględni ich brzmienie w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz.1126 ze zm.) "ilekroć w ustawie jest mowa o remoncie - należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym". Treść przytoczonego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że roboty budowlane, polegające na montażu na istniejącej ścianie budynku mieszkalnego warstwy ocieplenia (płyty styropianowe) nie mogą być zakwalifikowane jako remont, na który po spełnieniu warunków z art. 29 ust. 2 pkt Prawa budowlanego nie było wymagane pozwolenie na budowę. Natomiast rozpoczęcie robót budowlanych związanych z ociepleniem ściany budynku mieszkalnego mogło nastąpić dopiero na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 Prawa budowlanego), o które skarżąca nie wystąpiła, choć jak wynika z treści skargi, o takim wymogu została powiadomiona przez organ nadzoru budowlanego. Bezspornym jest również, iż roboty zostały wykonane w 2001 r.. W tak ustalonym stanie faktycznym, zdaniem Sądu, organy nadzoru budowlanego słusznie uznały, iż likwidacja stwierdzonej samowoli budowlanej nie mogła nastąpić w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, bowiem przepis ten nie odnosi się do robót budowlanych. Natomiast z treści art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wynika, że przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W rozpoznawanej sprawie roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia, a więc w sposób określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, a zatem należało zastosować art. 51 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy i stosownie do ustalonego stanu faktycznego orzec o rozbiórce samowolnie wykonanego ocieplenia. Sąd podziela również stanowisko zaprezentowane przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że argumenty skarżącej, natury celowościowej oraz ekonomicznej nie mogą mieć znaczenia w sprawie, gdy organ nadzoru budowlanego nakazał zgodnie z prawem rozbiórkę powstałej samowoli budowlanej. Na koniec dodać trzeba, że nie można było podjąć próby legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej, gdyż skarżąca nie wykazała, że zamontowane ocieplenie nie wykracza poza granicę jej działki, a brak zgody właściciela sąsiedniej działki skutkuje tym, że skarżąca nie mogła wykazać prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu prawa budowlanego, tj. jednego z wymogów, warunkujących uzyskanie pozwolenia na budowę ( art. 32 ust. pkt 2 Prawa budowlanego). Zaś legalizacja przedmiotowej samowoli stawiałaby skarżącą w korzystniejszej sytuacji w stosunki do właściciela sąsiedniej działki. Przypomnieć należy, że w trakcie postępowania administracyjnego przed organami nadzoru budowlanego skarżąca nie kwestionowała, że ocieplenie wkracza na teren sąsiedniej działki. Dopiero w skardze do Sądu wyraziła pogląd, że sporna ściana budynku oddalona jest od granicy o około 40 – 50 cm. Do skargi dołączono również kopię wniosku skierowanego do Burmistrza Miasta i Gminy K. o wydanie postanowienia o rozgraniczeniu jej działki z działką Z. K., jednak przed zamknięciem rozprawy do Sądu nie wpłynęła informacja o sposobie zakończenia tego postępowania. Mając na względzie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), skargę oddalił.