II SA/Ka 782/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: WSA Włodzimierz Kubik asesor WSA Iwona Bogucka (spr.) Protokolant: stażysta Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2004 r. sprawy ze skargi C. P. na uchwałę Rady Miejskiej M. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M. oddala skargę Na podstawie uchwały nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta M., wyznaczonego ulicami: P., B. oraz torami kolejowymi, potokiem J. i granicą miasta. O przystąpieniu do sporządzania planu i prawie składania wniosków Zarząd Miasta powiadomił zawiadomieniem umieszczonym w "Gazecie Mikołowskiej" nr 11 z listopada 2000 r. oraz w "Dzienniku Zachodnim" z dnia 5 września 2000 r. jak i poprzez obwieszczenie wywieszone na tablicy ogłoszeń. Ogłoszenie o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu Zarząd Miasta opublikował w "Dzienniku Zachodnim" nr 223 z dnia 24 września 2001 r. oraz obwieścił na tablicy ogłoszeń. Projekt planu został wyłożony do publicznego wglądu na okres od dnia 1 października 2001 r. do 29 października 2001 r. Do wyłożonego projektu C. P. złożył w dniu [...] zarzut, w którym nie wyraził zgody na przejście drogi [...] przez jego grunty. Wniesiony zarzut, jako spełniający wymagania formalne został rozpoznany przez Zarząd Miasta na posiedzeniu w dniu [...] i wobec nie uwzględnienia, przedstawiony Radzie Miejskiej na sesji w dniu [...]. Termin sesji Zarząd Miasta podał do publicznej wiadomości w "Dzienniku Zachodnim" z dnia 6 lutego 2002 r. O terminie sesji Rady Miejskiej, w porządku której zostało przewidziane rozpoznanie zarzutu skarżącego, został on zawiadomiony osobiście pismem z dnia [...] nr [...], odebranym [...]. Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] Rada Miejska M. odrzuciła zarzut skarżącego dotyczący planowanej ulicy dojazdowej o symbolu [...]. W uzasadnieniu podano, że sporny teren przeznaczono pod ulicę dojazdową o szerokości w liniach rozgraniczających 10 m, co zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, stanowi najmniejszą dopuszczalna szerokość drogi publicznej. Projektowana droga pozostaje w zgodzie z polityka przestrzenną i komunikacyjną miasta i stanowi uzupełnienie istniejącego i projektowanego układu komunikacyjnego. Bezpośrednim uzasadnieniem przeprowadzenia zaplanowanej drogi jest zapewnienie obsługi komunikacyjnej dla istniejącej i przyszłej zabudowy mieszkaniowej, projektowana droga stanowi łącznik między dwiema drogami dojazdowymi (ul. W. i ul. M,), co usprawni układ komunikacyjny i wyeliminuje potrzebę rezerwowania terenu na place do nawracania. W złożonej skardze do Sądu C. P. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej M. z dnia [...], zarzucając jej naruszenie art. 24 ust.3 oraz art. 1 ust 2 pkt 5 i art. 3 pkt 2 i wniósł o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu podał, że zapis planu dotyczący drogi narusza jego interes prawny i uprawnienia wynikające z prawa własności. W ocenie skarżącego Rada Miasta nie wykazała niezbędności przyjętych rozwiązań planistycznych i przekroczyła granice przysługującej jej władzy w tym zakresie, gmina gospodarując przestrzenią winna bowiem ograniczać ingerencję w prawo własności do niezbędnego minimum. Planowane połączenie ul. W. i M. nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym, natężenie ruchu jest minimalne, wymienione drogi służą jedynie obsłudze komunikacyjnej [...] domostw, nadto mają już połączenie z ulicą P. Skarżący podniósł, że nieruchomość jest przez niego wykorzystywana rolniczo, działka ma regularny kształt, a jego zmiana uniemożliwi ruch maszynami rolniczymi, produkcja rolna jest zaś źródłem dochodów skarżącego i jego rodziny. Zdaniem skarżącego nie dokonano stosownego wyważenia między interesem ogólnym i indywidualnym, mimo przedstawienia Radzie Miejskiej M. argumentów skarżącego, wskazujących na przewagę jego słusznego interesu nad interesem społeczności lokalnej. W skardze podniesiono również, że zaskarżona uchwała nie zawiera prawidłowego uzasadnienia, powołując się na potrzebę usprawnienia układu komunikacyjnego, wyeliminowanie potrzeby rezerwowania terenu pod place do zawracania oraz przepisy dotyczące warunków technicznych dotyczących dróg publicznych, nie zawiera odniesień do stanu faktycznego sprawy i zgłoszonych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska M. podniosła, że w toku procedury planistycznej nie naruszyła obowiązku informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Odnosząc się do zarzutu zbędności drogi wyjaśniono, że planowany łącznik o długości 45m i szerokości 10 m stanowi konieczność ze względu na potrzebę obsługi komunikacyjnej mieszkańców i zapewnienie dojazdu pojazdom uprzywilejowanym. Aktualne drogi nie spełniają tego wymogu ze względu na ich szerokość. Zaprojektowany łącznik stanowi rozwiązanie optymalne ze względu na ochronę prawa własności, albowiem eliminuje potrzebę rezerwowania terenu pod place do nawracania. Przeprowadzenie zaś planowanej ulicy wzdłuż południowej granicy działki nr [...] jest możliwe, albowiem ze względu na jej powierzchnię i usytuowanie drogi w granicy, nie wpłynie na rolniczy charakter terenu i prowadzenie przez skarżącego gospodarstwa rolnego. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 26 lutego 2004 r. skarżący powołał się i złożył do akt odpis pisma z dnia [...], skierowanego do Rady Miasta M., zawierającego jego argumenty przeciwko przebiegowi projektowanej ulicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Podstawę prawną wniesienia skargi do Sądu w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139), dalej zwanej ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym, przewidujący prawo zaskarżenia uchwały o odrzuceniu zarzutu do sądu administracyjnego. Dla rozpoznania skutecznie wniesionych zarzutów przepisy ustawy przewidują szczególną procedurę, polegającą na rozpoznawaniu zarzutów w pierwszej kolejności przez Zarząd Gminy, a następnie, w przypadku nie uwzględnienia, przez Radę Gminy, w formie uchwały. Uchwała taka, zgodnie z regulacją przewidzianą w art. 24 ust. 3 ustawy, winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Zakres tego uzasadnienia obliguje organ podejmujący uchwałę do dokonania analizy sytuacji faktycznej wnoszącego zarzut, mającej charakter postępowania wyjaśniającego. Natomiast uzasadnienie prawne powinno przedstawiać związek sytuacji wnoszącego zarzut z normami prawnymi, kształtującymi jego uprawnienie i zezwalającymi na jego modyfikację. W rozpoznawanej sprawie zachowany został dwuszczeblowy tryb rozpoznawania zarzutu, skarżący był również powiadomiony o wyłożeniu planu, czego dowodem jest fakt wniesienia w terminie zarzutu. Wreszcie, skarżącego powiadomiono o terminie sesji Rady Miejskiej, na której rozpatrywano nieuwzględniony przez Zarząd zarzut do projektu planu (art. 18 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Odnosząc się natomiast do zaskarżonej uchwały, skarżący zarzuca jej brak zarówno uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego. Analiza akt sprawy pozwala jednak uznać, że zarzut nie znajduje potwierdzenia. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że uchwała została podjęta w związku z zarzutem wniesionym przez skarżącego w dniu [...]. Zarzut ten był lakoniczny i polegał na stwierdzeniu, że składający go nie wyraża zgody na przeprowadzenie przez jego grunty projektowanej drogi. Tak sformułowany sprzeciw wyraża brak zgody na przeprowadzenie zaplanowanej w projekcie drogi, ustosunkowując się do zarzutu Rada Miasta wskazała zatem na przyczyny zaprojektowania łącznika, łączącego dwie istniejące ulice, przez co usprawnieniu ulegnie układ komunikacyjny, a nadto wyeliminuje się konieczność zakończenia "ślepych" ulic placami do zawracania, oraz wyjaśniła, że zaprojektowanej ulicy nadano status ulicy o najniższej klasie, o szerokości w liniach rozgraniczających 10 m. Faktem jest, że w uzasadnieniu uchwały nie opisano przebiegu projektowanej drogi, w szczególności w stosunku do granic działki skarżącego. Trasa przebiegu projektowanej ulicy o symbolu [...] nie jest jednak sporna, z wyrysu projektu planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że przebiega ona całą swą długością wzdłuż granicy działki C. P. W zarzucie nie zgłaszano jednak projektów alternatywnego przebiegu ulicy, nie podnoszono również zarzutów, które zawarła strona skarżąca w późniejszych pismach, w szczególności w piśmie z dnia [...] i w skardze do Sądu. Z tego względu należało uznać, że Rada Miejska nie była zobowiązana antycypować późniejszych argumentów właściciela nieruchomości i szczegółowo się do nich ustosunkowywać. Nieuzasadniony jest zatem zarzut nie ustosunkowania się Rady Miasta do zarzutów skarżącego. Odnosząc się do argumentów skargi, dotyczących przekroczenia przez gminę granic władztwa planistycznego i nie wyważenia interesu ogólnego oraz interesu skarżącego, Sąd zważył, że proces planistyczny w nieunikniony sposób prowadzi do powstawania konfliktów interesów i nie jest możliwe zagwarantowanie realizacji interesów wszystkich uczestników procedury planistycznej w równym stopniu. Zadaniem organów jest natomiast wyartykułowanie przyjętych preferencji. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 3 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych podmiotów. Jednym z instrumentów tego uprawnienia, na etapie procedury planistycznej, jest właśnie możliwość składania zarzutów do projektu planu. Z przebiegu planowanej drogi, mającej łączyć ul. W. i ul. M. oraz usytuowania działki skarżącego wynika, że takie połączenie jest możliwe wyłącznie wzdłuż działki nr[...], a zatem nie może odbyć się bez ingerencji w sferę interesu prawnego C. P. Z zapisu dotyczącego szerokości planowanej drogi wynika jednak, co zostało podkreślone w zaskarżonej uchwale, że ingerencja ta została zminimalizowana do najmniejszego możliwego zakresu. W ocenie Sądu z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że rozważając potrzeby społeczności lokalnej i potrzeby w zakresie układu komunikacyjnego, organy planistyczne uznały konieczność naruszenia interesu prawnego skarżącego we wskazanym, ograniczonym zakresie. Ustawodawcza upoważnił gminę do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu w miejscowych planach zagospodarowani przestrzennego, z zachowaniem m.in. zasad wyrażonych w art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu przestrzennym. W skardze zarzucono naruszenie art. 1 ust 2 pkt 5, obligujący do uwzględniania w toku procedury planistycznej walorów ekonomicznych przestrzeni i prawa własności. Ingerencja gminy w sferę prawa własności jest jednak dopuszczalna, choć nie jest dowolna i swobodna. Wobec podania przez Radę Miejską w M. przyczyn zaprojektowania drogi i wytyczenia jej z najmniejszą możliwą ingerencją w nieruchomość stanowiącą własność C. P., Sąd uznał, że Rada Gminy w zaskarżonej uchwale dokonała oceny przyjętych rozwiązań planistycznych i działanie w tym zakresie nie może zostać uznane za arbitralne. Sad Administracyjny nie jest natomiast władny badać celowości przyjętych rozwiązań planistycznych. Skarga będąca podstawą niniejszego postępowania sądowego została skierowana przez skarżącą do Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia [...]. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Mając na uwadze przedstawione argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.