II SA/Ka 816/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Protokolant referent stażysta Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004r. sprawy ze skargi M.C. i T.C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych o d d a l a s k a r g ę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] decyzją z dnia [...] nakazał T.C. doprowadzenie wolnostojącego budynku garażowego, położonego w R. [...], do stanu poprzedniego to jest przywrócenie otworu okiennego w miejsce remontowanej bramy garażowej, co jest równoznaczne z likwidacją wjazdu na dodatkowe stanowisko garażowe. W podstawie prawnej decyzji powołano art.51 ust.3 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu podano, że inwestor we [...] wykonał w obiekcie garażu roboty budowlane polegające na powiększeniu otworu okiennego w ścianie tego garażu i umieszczeniu w nim dodatkowych drzwi. Roboty zostały wykonane bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W dniu [...] na podstawie art.51 ust.1 pkt 2 oraz art.4 Prawa budowlanego z 1994r. nałożono na inwestora obowiązek dostarczenia organowi inwentaryzacji budowlanej obiektu wraz z projektem zagospodarowania terenu oraz dokumentu dysponowania nieruchomością do dnia [...] w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Powyższa decyzja nie została przez żadną ze stron zaskarżona, a inwestor przedstawił jedynie inwentaryzację obiektu budowlanego. Nie przedłożył natomiast dokumentu potwierdzającego prawo dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych, co pociągnęło za sobą nakaz doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Nadto organ wyraził pogląd, że toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o zniesieniu współwłasności nieruchomości w zakresie zapewnienia dojazdu do spornego garażu nie stanowi zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie. T.C. w odwołaniu zarzucił organowi I instancji nieuwzględnienie faktu, iż do zamontowania drzwi w garażu w miejscu powiększonego otworu drzwiowego doszło we [...], kiedy właścicielem nieruchomości była jeszcze gmina J. On bowiem nabył od Gminy lokal mieszkalny, garaż i udział w użytkowaniu wieczystym gruntu dopiero aktem notarialnym z [...]. Sprzedająca Gmina do umieszczenia w garażu spornych drzwi nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń. Z tych drzwi i dodatkowego wjazdu do garażu korzystał do początku [...] roku bez żadnych zastrzeżeń pozostałych właścicieli lokali i współużytkowników wieczystych gruntu. Dopiero wystąpienie dwóch osób z tej grupy do Sądu o "zniesienie współwłasności" wywołało pretensje sąsiadów w związku z założeniem drugiej bramy do garażu. Odwołujący podkreślił, że korzystanie przez niego z przedmiotowej bramy nie utrudnia sąsiadom korzystania z placu znajdującego się przed garażem w celu parkowania samochodów. Zarzucił także organowi uniemożliwienie dostępu do akt sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżoną decyzją z dnia 12.03.2002r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji /art.138 § 1 pkt 1 kpa/. Wskazał jako podstawę prawną art.51 ust.3 ustawy Prawo budowlane z 7.07.1994r. Q uzasadnieniu organ odwoławczy wyraził pogląd, iż wykonanie drzwi garażowych w powiększonym otworze okiennym stanowiło robotę budowlaną w rozumieniu art.3 pkt 7 Prawa budowlanego, która mogła być wykonana jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę /art.28/ . Ponieważ inwestor działał bez takiego pozwolenia i nie wykonał obowiązku nałożonego w decyzji wydanej na podstawie art.51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego, organ mógł w oparciu o art.51 ust. 3 tego prawa nakazać mu doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. i T.C. powtórzyli zarzuty odwołania. Podkreślili także straty jakie poniosą w następstwie wykonania decyzji oraz fakt, że od [...] nie korzystają z dodatkowych drzwi garażowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z tym iż uznał, że przedmiotowe roboty były objęte obowiązkiem zgłoszenia /art.30 pkt 1/ a wobec ich samowolnego wykonania znajduje do nich zastosowanie art.48 Prawa budowlanego. Organ wyjaśnił także, że skarżących poinformowano pismem z dnia [...] o możliwości przeglądania akt, prosząc o telefoniczne uzgodnienie bytności w urzędzie celem zapewnienia obecności inspektora prowadzącego sprawę. W piśmie z dnia [...] skarżący podali, że po udzieleniu pisemnej informacji o możliwości przeglądania akt, w dalszym ciągu organ im tego nie umożliwił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę w niniejszej sprawie wniesiono przed dniem 1.01.2004r. , a więc w czasie, gdy obowiązywała ustawa z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz.368 z zm./ . Na mocy art.3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271 z zm./ ustawa o NSA utraciła moc. Zgodnie zaś z przepisem art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi wniesiono do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ , zwanej dalej ustawą p.s.a. W niniejszej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Inwestorzy w obiekcie budowlanym garażu zamontowali dodatkowe drzwi garażowe w [...]. W tym celu usunęli okno i powiększyli otwór okienny. Prac tych dokonali bez pozwolenia na budowę. Zarówno w dacie dokonywania opisanych robót budowlanych, jak i w dacie wydawania zaskarżonej decyzji tego typu roboty budowlane należy zakwalifikować do przebudowy /art.3 pkt 6 Prawa budowlanego/ . Należy w tym miejscu podkreślić, iż prace te nie stanowiły remontu bowiem ten polega na wykonaniu w istniejącym obiekcie robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiącego bieżącej konserwacji /art.3 pkt 8/. W sposób oczywisty powiększenie otworu okiennego w ścianie garażu do rozmiarów umożliwiających montaż bramy wjazdowej nie mieści się więc w pojęciu remontu, ale wyczerpuje definicję przebudowy. Z kolei przebudowa – w dacie orzekania przez organy administracyjne – była budową /art.3 pkt 6/, co przesądza o zastosowaniu do ustalonych robót budowlanych art.48 Prawa budowlanego z 7.07.1994r. Przepis ten przewiduje w wypadku budowy, a więc i przebudowy, sankcje w postaci rozbiórki obiektu lub jego części wykonanego bez pozwolenia na budowę /zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu/. Artykuł ten nie stanowi natomiast podstawy do nakazania inwestorowi przywrócenia poprzedniego stanu budynku, co uczyniono zaskarżoną decyzją. Biorąc jednak pod uwagę iż skargę złożyli inwestorzy, a sankcje w dacie wydania decyzji z art.48 Prawa budowlanego, jak i likwidacja samowoli w oparciu o zmienione Przepisy Prawa budowlanego obowiązujące od dnia 11.07.2003r. /Dz.U z 2003r., nr 80, poz.718/ byłyby dolegliwsze dla skarżących, a sama zaskarżona decyzja odpowiadająca w swej treści art.51 ust.3 zamiast art.48 – Prawa budowlanego z 7.07.1994r., w konkretnym stanie faktycznym nie uzasadnia stwierdzenia jej nieważności, Sąd mając na uwadze treść art.134 § 2 p.s.a. uznał iż decyzja jest zgodna z prawem. Odnosząc się do zarzutów skargi należy przede wszystkim stwierdzić, iż wbrew przekonaniu skarżących dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia fakt, iż przedmiotową przebudowę dokonali w [...], kiedy właścicielem nieruchomości była jeszcze Gmina /inwestorzy nabyli lokal mieszkalny z garażem i udział w użytkowaniu wieczystym nieruchomości [...]/, której fakt wykonania tych robót był wiadomy. Akceptacja lub jej brak ze strony właściciela dla przeprowadzenia robót budowlanych nie ma bowiem znaczenia w sytuacji gdy roboty te są przeprowadzone bez stosownego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Dla ustalenia iż sporne roboty miały charakter robót samowolnych, a w związku z tym wymagały podjęcia ze strony organów nadzoru budowlanego działań likwidujących samowolę nie ma znaczenia czy inwestorzy dokonali ich przed nabyciem nieruchomości aktem notarialnym czy też po tym akcie, bowiem w przypadku samowolnych robót stosunki własnościowe w ogóle nie miały znaczenia dla ustalenia konsekwencji samowoli. W hipotezie art.48 Prawa budowlanego zagadnienia własności zostały bowiem pominięte, co oznacza, że nawet w przypadku realizacji inwestycji na terenie do którego inwestorowi przysługiwał tytuł prawny- w przypadku braku pozwolenia /zgłoszenia/ - inwestycja objęta była sankcjami z art.48 Prawa budowlanego. Natomiast ewentualne naruszenie prawa skarżących do zapoznania się z aktami sprawy, o ile miało miejsce, w tym konkretnym wypadku nie posiadało wpływu na rozstrzygnięcie. Stan faktyczny sprawy jest bowiem przez skarżących nie kwestionowany, co oznacza, że musiał on za sobą pociągnąć – co najmniej – konsekwencje w postaci obowiązków nałożonych na skarżących zaskarżoną decyzją. Należy także zauważyć, że złożyli do akt pisma wyjaśniające z dnia [...] /przed decyzją i Instancji/, nie zakwestionowali doręczonej im decyzji z [...], a o jej wykonaniu złożyli inwentaryzację budowlaną wraz z oceną techniczną garażu, a następnie złożyli odwołanie i skargę do Sądu. W ocenie składu orzekającego oznacza to, iż w trakcie całego postępowania administracyjnego brali udział w tym postępowaniu i korzystali ze środków prawnych mających na celu ochronę własnego interesu. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 p.s.a. oddalił skargę. S/G