II SA/Ka 83/03

3/II S A /Ka 83/03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.) Sędziowie: NSA Henryk Wach Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant: Joanna Spadek po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2004 r. przy udziale- sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. dnia [...] r. nr [...] 2) zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...] zł [...]groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt 3 / II SA / Ka 83 / 03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] r. nr [...] w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5, art.5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity w Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz § 1, § 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u A. Z. choroby zawodowej narządu słuchu - wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r., która to placówka rozpoznała u badanego obustronne mieszane uszkodzenie słuchu z przewagą komponentu odbiorczego i średni ubytek słuchu wynoszący dla ucha prawego 63 dB, a dla ucha lewego 53 dB oraz z dnia [...] r. Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie rozpoznano również obustronny niedosłuch typu mieszanego z asymetrią nietypowa dla przyjęcia zawodowego urazu akustycznego. Nadto na ustaleniach dochodzenia epidemiologicznego, które wykazało, że [...] tylko w latach 1988- 2001 pracując w Zakładach A SA w Z. jako elektromonter pracował w hałasie o natężeniu powyżej dopuszczalnych norm higienicznych. W konkluzji Powiatowy Inspektor Sanitarny uznał, że [...] w trakcie powyższego zatrudnienia był eksponowany na działanie czynnika szkodliwego dla zdrowia, jakim jest hałas, to jednak ze względu na treść orzeczeń lekarskich, a w szczególności kompetentnej jednostki diagnostycznej II szczebla, która nie rozpoznała u badanego zawodowego uszkodzenia narządu słuchu ze względu na jego charakter przewodzeniowo- odbiorczy, nie znalazł podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej słuchu. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji podnosząc, że nie zgadza się z jej treścią. Podniósł, ze pracując w Spółce A w Z. doznał obustronnego ubytku słuchu, który się stale pogłębia. Na dowód swoich twierdzeń załączył audiogram badania słuchu z dnia [...] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. po rozpatrzeniu odwołania nie uwzględnił zawartych w nim zarzutów i decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podkreślił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby zawodowej ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a chorobą zawodowa czyli wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i w miejscu pracy. Organ odwoławczy podzielił ustalenia dochodzenia epidemiologicznego dotyczące przebiegu pracy A. Z.. Ustalił, że tylko w latach 1988- 2001 pracując w Zakładach A w Z. w czasie pracy był narażony na ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego. Skarżący pracował tam jako elektromonter. Dalej stwierdzono, że skarżący był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie z dnia [...] r.) oraz w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z dnia [...] r.). Obie jednostki diagnostyczne nie rozpoznały u skarżącego zawodowego uszkodzenia słuchu, gdyż stwierdziły (każda) obustronny przewodzeniowo- odbiorczy ubytek słuchu, który nie jest typowy dla skutków działania hałasu na narząd słuchu i nie uzasadnia przyjęciu związku przyczynowego pomiędzy niedosłuchem a warunkami pracy. Orzeczenia różniły się tylko określeniem stopnia jego ubytku. Pierwsza jednostka diagnostyczna ustaliła niedosłuch na poziomie UP-63 dB i UL- 53 dB, a druga na poziomie UP- 67 dB i UL- 33 dB. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] zakwestionował legalność decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K.. Wnosząc o jej uchylenie podkreślił, że jest ona niezgodna ze stanem faktycznym i dla niego krzywdząca. Jego słuch zaczął się pogarszać w czasie, gdy przestał pracować w Zakładach A. Nigdy nie chorował też na uszy i dlatego stwierdzony u niego niedosłuch jest wyłącznie wynikiem pracy zawodowej w ekspozycji na hałas ponadnormatywny. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wskazując, że brak rozpoznania choroby narządu słuchu przez uprawnione placówki diagnostyczne uniemożliwiał wydanie decyzji o jej stwierdzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które to naruszenie w istotny sposób mogło wpłynąć na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że z dniem 31 grudnia 2003 r. przestała obowiązywać ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego. Na podstawie art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) z tą datą w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego utworzono w ich miejsce wojewódzkie sądy administracyjne. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Na podstawie § 1pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Wracając do meritum sprawy należy podkreślić, że trafnie wskazał skarżący, iż materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznaczał § 1 ust. 1 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 294 ze zm.) W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumiało się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wystąpienie tych przesłanek organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z wymogami procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 i 80 k.p.a. Sąd administracyjny, zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki przewidziane w ustawach. W tym trybie kontroli została poddana decyzja administracyjna wydana w niniejszej sprawie. Art. 134 tej ustawy stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany z zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Dalej należy przypomnieć, że stosownie do art.145 § 1 pkt 1 a, b, c Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kpa lub innych przepisach (art.145 §1 pkt 2). Choroba zawodowa jest w istocie pojęciem prawnym oznaczającym, zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyna jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj, warunki wykonywania. W konstrukcji prawnej choroby zawodowej istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym narażeniem pracownika na działanie czynnika szkodliwego w środowisku pracy, a rozpoznaną chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Organ odwoławczy kierując się powyższa definicją winien był jednak najpierw ustalić czy organ I instancji wydając decyzję nie uchybił wymogom prawa. Winien był wyjaśnić wątpliwości wynikające choćby z treści jej uzasadnienie, w którym wyjaśniono, że w związku ze złożonym przez odwołującego wnioskiem o przeprowadzenie powtórnego badania, postępowanie z dniem [...] r zawieszono do czasu wydania orzeczenia lekarskiego przez Instytut Medycyny Pracy w S. mogącego mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Sąd zauważa, iż postępowania tego nigdy nie podjęto wydając stosowne postanowienie (brak go w aktach sprawy), a mimo to było nadal prowadzone czego potwierdzeniem są wydane decyzje. W przedstawionych Sądowi aktach sprawy znajduje się tylko postanowienie o zawieszeniu postępowania wydane przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu i pracodawcy. Art.102 kpa stanowi, że w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia i zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Ustanie przyczyn zawieszenia postępowania zawieszonego z urzędu rodzi obowiązek jego podjęcia, które ma zgodnie z art. 101 § 1 kpa formę postanowienia podlegającego zaskarżeniu i doręczanego stronom. Nie wydając postanowienia o podjęciu postępowania organ uniemożliwił stronie wzięcie w nim udziału bez jej winy. Okoliczność ta stanowi, zgodnie z art.145 § 1 pkt 4 kpa przesłankę wznowienia postępowania, a jednocześnie naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego skutkująca uwzględnieniem przez sąd administracyjny skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na organach administracji publicznej orzekających w sprawach chorób zawodowych ciąży obowiązek nie tylko wyjaśnienia wszystkich wątpliwości. dowodowych występujących w sprawie, ale czynienie tego w sposób zgodny z obowiązującą w tym zakresie procedurą administracyjną. Wobec uchybienia przez organ odwoławczy wyżej opisanym obowiązkom na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, która została wydana również po wydaniu postanowienia o jego zawieszeniu, uchylono. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy uwzględni zalecenia wynikające z powyższych rozważań Sądu i po podjęciu zawieszonego postępowania przeprowadzi go ponownie, tym razem z udziałem stron. Na koniec, nie wnikając w merytoryczna ocenę zasadności wydanych decyzji Sąd zauważa, iż skarżący do odwołania z dnia [...] r. dołączył audiogram z badania słuchu przeprowadzonego w dniu [...] r. czyli okresu poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. W aktach sprawy nie ujawniono informacji dotyczącej czy istotnie potwierdza ono występowanie u skarżącego niedosłuchu odbiorczego czy też mieszanego. Z zestawienia dat wynika, że badanie to zostało przeprowadzone później niż obserwacja kliniczna poprzedzająca wydanie w sprawie opinii przez placówkę diagnostyczną II szczebla i nie było weryfikowane przez jej lekarzy przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Z uwagi na międzyczasowy przepis § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115) obowiązującego od dnia 3 września 2002 r. dalsze postępowanie organ odwoławczy będzie prowadził na podstawie przepisów obowiązujących w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego, a zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. Sąd nie dopatrzył się podstaw do zastosowania art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ zaskarżona decyzja nie podlegała wykonaniu, a o kosztach orzekł stosownie do art. 200 tej ustawy w wysokości określonej przez skarżącego.