II SA/Ka 847/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Protokolant referent stażysta Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004r. sprawy ze skargi D.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zgłoszenia budowy obiektu budowlanego 1.uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie może ona być wykonywana 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] zł /[...] zł/. Wójt Gminy J. decyzją z dnia [...] powołując się na art.30 ust.2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89, poz.414 z zm./ po rozpatrzeniu wniosku B. i D.B. – zgłosił sprzeciw w sprawie budowy skoczni dla kangura oraz paśnika dla saren, objętych zgłoszeniem z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, iż wnioskodawcy, mimo nałożenia na nich postanowieniem z dnia [...] obowiązku uzupełnienia brakujących dokumentów /szkice i rysunki wraz z opisem i dokładnym wskazaniem lokalizacji planowanej inwestycji/ w wyznaczonym terminie dokumentów tych nie złożyli i dlatego zdaniem organu na podstawie art.30 ust.1a należało zgłosić sprzeciw w sprawie projektowanej budowy. Jak wynika z kserokopii dowodu doręczenia umieszczonego na odwrocie powyższej decyzji została ona doręczona wnioskodawcy w dniu [...]. W dniu [...] /prezentata urzędu/ do organu I instancji wpłynęło odwołanie B. i D.B., noszące datę sporządzenia [...]. W odwołaniu zakwestionowano decyzję organu I instancji, bowiem w ocenie odwołujących się wszelkie wymagane prawem dokumenty zostały złożone. Wskazano także na nieprawidłowości w/g autorów odwołania, w działalności organu I instancji. Wojewoda [...] przed rozpoznaniem odwołania, w trybie art.136 kpa pismem z dnia 5.11.2001r. zwrócił się do wnioskodawców o uzupełnienie dokumentów sprawy przez nadesłanie dowodu potwierdzającego wysłanie odwołania od decyzji organu I instancji oraz uzupełnienie zgłoszenia przez złożenie mapy sytuacyjno- wysokościowej w skali 1:500 z usytuowaniem zamierzenia budowlanego, określenie rodzaju, wielkości i sposobu wykonania robót budowlanych wraz ze szkicami oraz podanie ewentualnego terminu rozpoczęcia robót. Następnie Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W podstawie prawnej tej decyzji organ odwoławczy powołał art.138 § 1 pkt 3 kpa w związku z art.30 ust.2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 7.07.1994r. /tj. Dz.U. nr 106 z 2000r. poz.1126/. W uzasadnieniu organ podał, iż strona mimo wezwania nie uzupełniła dokumentów ani też nie wystąpiła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego D.B. wyraził pogląd, iż to organ administracyjny powinien posiadać kopertę w której przesłano odwołanie. Odwołanie to zostało złożone w terminie. Brak było także podstaw do zgłoszenia sprzeciwu na skutek braku wymaganych prawem dokumentów bowiem zostały one złożone przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie zostało złożone po terminie który wobec doręczenia decyzji organu I instancji w dniu [...] upłynął [...], a odwołanie do organu wpłynęło [...]. Nadto brak uzupełnienia zgłoszenia w kierunku wskazanym przez organ odwoławczy także uniemożliwiał rozpoznanie odwołania. Organ odwoławczy postulował oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Sądu w czasie obowiązywania ustawy z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74, poz.368 z zm./. Na mocy art.3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271 z zm./ ustawa o NSA utraciła moc. Zgodnie zaś z art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.nr 153, poz.1270/ , zwanej dalej ustawą p.s.a. Na mocy art.134 § 1 p.s.a. dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd rozstrzyga w granicach skargi nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, przy czym kontrola zaskarżonego aktu odbywa się pod względem jego zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.138 § 1 pkt 3 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Wydanie takiej decyzji jest uzależnione od stwierdzenia, iż postępowanie stało bezprzedmiotowe /art.105 § 1/./ Będzie to miało miejsce wtedy, gdy strona cofnie odwołanie z uwzględnieniem art. 137 kpa, a także wtedy gdy odwołanie zostało złożone przez podmiot nie będący stroną w rozumieniu art.28 kpa /uchwała NSA z 5.07.1999r., sygn. akt OPS 16/98/. Jest poza sporem, że odwołanie w sprawie złożyła strona postępowania, a postępowanie w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art.105 § 1 kpa. W żadnym wypadku umorzenie postępowania odwoławczego nie uzasadnia brak dowodów, które powinna przedstawić strona ani złożenie odwołania po terminie. W tym miejscu należy wyraźnie wskazać, że przed przystąpieniem do orzekania na podstawie art.138 kpa organ odwoławczy jest zobowiązany przeprowadzić w stosunku do złożonego odwołania tak zwane czynności wstępne mające na celu ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. W przypadku negatywnego wyniku czynności podjętych w postępowaniu wstępnym organ odwoławczy wydaje postanowienie o niedopuszczalności odwołania albo o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i oba te postanowienia są ostateczne /art.134 kpa/. Po wydaniu któregokolwiek z postanowień przewidzianych art.134 kpa organ odwoławczy nie może wydać decyzji określonych w art.138 kpa. W rozpoznawanej sprawie organ nie przeprowadził w sposób właściwy postępowania wstępnego bowiem nie wyjaśnił czy skarżący złożył odwołanie w terminie. Ta ostatnia kwestia ma zasadnicze znaczenie dla bytu odwołania. O ile bowiem zostało ono złożone po terminie z art.129 § 2 kpa i nie towarzyszył mu wniosek o przywrócenie terminu, organ odwoławczy był zobowiązany do wydania na podstawie art.134 kpa postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia odwołania. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa /art.156 § 1 pkt 2 kpa/. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości /art.16 § 1 kpa/. W kontekście powyższych rozważań nieuzasadnionym było wzywanie skarżącego do uzupełnienia dokonanego zgłoszenia, bowiem nawet wykonanie tego polecenia w sytuacji nie wyjaśnienia terminowości odwołania, a wręcz przyjęcia przez organ odwoławczy, iż zostało ono złożone po terminie, nie umożliwiało temu organowi rozpoznanie odwołania w granicach art.138 kpa. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy ustali więc przede wszystkim czy odwołanie zostało wniesione w terminie. W przypadku braku podstaw do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania /art.134 kpa/ rozpozna je przez dokonanie wszechstronnej kontroli decyzji organu I instancji, bowiem w sprawie brak jest podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 litera c i art.152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono w oparciu o art.55 ust.1 ustawy o NSA w związku z art.97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. S/G