II SA/Ka 881/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie : NSA Henryk Wach, Asesor WSA Iwona Bogucka (spr), Protokolant : sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi E. B. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oddala skargę; Orzeczeniem z dnia [...] r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nie zaliczył do osób niepełnosprawnych małoletniego T. B.. Orzeczenie to zostało odebrane przez przedstawicielkę ustawową E. B. w siedzibie organu dnia [...] r. Okoliczność tę potwierdza podpis złożony przez E. B. na dokumencie orzeczenia. Pismem z dnia [...] 2003 r. E. B. złożyła w organie I instancji odwołanie od orzeczenia, podnosząc w nim kwestie mertytoryczne oraz finansowe, związane z kosztami leczenia dzieci. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...], na podstawie art. 134 k.p.a. oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 maja 2002 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego zaskarżenia, w związku z czym pozostawiono je bez rozpoznania. W uzasadnieniu organ podał, że wobec doręczenia stronie orzeczenia organu I instancji w dniu [...] r., 14-dniowy termin do złożenia odwołania upłynął [...] 2003 r., zaś skarżąca złożyła je dnia [...] 2003 k, a zatem po upływie terminu. Postanowienie zostało doręczone [...] 2003 r. Pismem z dnia [...] 2003 r. E. B. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach na postanowienie wydane w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia środka odwoławczego. W skardze swojej skarżąca zwróciła się o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej stopnia niepełnosprawności T. B.. W treści skargi zostały przyznane okoliczności faktyczne, dotyczące dat otrzymania przez skarżącą orzeczenia I instancji i złożenia odwołania. Nadto podniesiono, że opóźnienie w złożeniu odwołania zostało spowodowane chorobami młodszych dzieci, częstymi wizytami u lekarza, i opieką nad nimi. W okresie tym wypadły również święta oraz soboty i niedziele, co spowodowało ograniczenie ilości dni do złożenia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wskazał, że skarżąca nie zwracała się z wnioskiem o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotem rozstrzygnięcia dokonywanego przez sąd administracyjny na skutek wniesionej skargi, nie może być wydanie przez ten sąd merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Z tego powodu Sąd nie był uprawniony do rozpoznania odwołania i wydania orzeczenia w przedmiocie niepełnosprawności T. B.. Tylko bowiem organy administracji mogą orzekać w sprawach pozostających w ich kompetencji. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), dotyczy kwestii legalności, czyli zgodności z prawem, orzeczeń wydanych przez organy administracji publicznej. Przypadki uwzględnienia skargi wskazują przepisy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zgodnie z którymi sąd uchyla rozstrzygnięcie organu administracji, gdy stwierdzi naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik postępowania, jak również stwierdza nieważność rozstrzygnięcia, gdy zachodzą jej przesłanki. Tylko zatem kwestie dotyczące zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem materialnym i przepisami postępowania, mogły być brane pod uwagę przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, a uchybienia stwierdzone w tym zakresie mogły oddziaływać na rozstrzygnięcie Sądu. Przy wydawaniu wyroku nie mogły natomiast być brane pod uwagę jakiekolwiek względy słuszności czy celowości. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia, w ustalonym stanie faktycznym, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Zgodnie z przepisem § 12 ust. 1 obowiązującego w dacie orzekania przez organy administracji rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 maja 2002 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. nr 66, poz. 604), od orzeczenia w przedmiocie niepełnosprawności, wydanego w I instancji, osoba zainteresowana lub jej przedstawiciel ustawowy może wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia, odwołanie do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. Regulacja ta wprowadza zatem termin, ograniczający stronę w możliwości skutecznego wniesienia odwołania pod względem czasu. Dla oceny skutków niedochowania tego terminu i wniesienia odwołania z jego uchybieniem, zastosowanie znajdują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Regulacja ta przewiduje dwie różne instytucje procesowe: stwierdzenie niedopuszczalności odwołania oraz stwierdzenia wniesienia z uchybieniem terminu, z których w rozpatrywanym przypadku zastosowanie znalazła druga z nich. Okolicznością bezsporną w sprawie było, że orzeczenie I instancji, zawierające prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie zaskarżenia, zostało doręczone osobie uprawnionej dnia [...] 2002 r., a zatem termin do wniesienia odwołania minął [...] 2003 r. Odwołanie zaś zostało wniesione [...] 2003 r. i nie zawierało jednoczesnego wniosku o przywrócenie terminu. W takim stanie faktycznym i prawnym organ odwoławczy prawidłowo uznał, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu i wydał w tej sprawie postanowienie, zgodnie z art. 134 k.p.a. Uwzględniając przytoczoną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30. 08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji.