II SA/Ka 890/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Małgorzata Korycińska /spr./ Sędzia NSA Ewa Krawczyk Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant sekr. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2004 r. sprawy ze skargi A.N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę o d d a l a s k a r g ę Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił K.M. pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych polegających na wykonaniu otworu wypełnionego luksferami w ścianie szczytowej /[...]/ budynku mieszkalnego położonego w P. przy ulicy [...]. U podstaw materialnoprawnych rozstrzygnięcia organ architektoniczno-budowlany powołał art. 28, art. 33, art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /wówczas tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 obecnie Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016/ zwanej dalej prawem budowlanym. Natomiast w uzasadnieniu podano, iż celem inwestycji jest "doświetlenie pomieszczenia", a wypełnienie luksferami otworu w ścianie zbliżonej do granicy działki na powierzchni nie większej niż 10 % tej ściany jest dopuszczalne stosownie do § 234 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 140/. W odwołaniu A.N., właścicielka nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, domagała się uchylenia decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Odwołująca, podnosząc fakt zbliżenia budynku do granicy z jej działką, zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie § 12 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych i błędne zastosowanie § 234 tegoż rozporządzenia, który to przepis nie uprawnia do wykonania otworu okiennego w ścianie. Uznała także, iż rozstrzygnięcie zapadło bez należytego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, a mianowicie zaniechano porównania stanu obecnego budynku ze stanem odpowiadającym udzielonemu pozwoleniu na budowę i nie poczynieniu żadnych ustaleń mających na celu wyjaśnienie czy istniejące oświetlenie pomieszczeń jest wystarczające. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż pozwolenie na budowę dotyczy robót polegających na zastąpieniu luksferami fragmentu muru "a nie pozostawienia otworu w tej ścianie". W skardze A.N. zarzuciła decyzji Wojewody [...] naruszenie § 12 pkt 4 i § 234 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz obrazę art. 107 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a. Argumenty skargi, w której zawarto żądanie uchylenia decyzji organów obydwu instancji, są powtórzeniem wywodów zaprezentowanych w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono postulował jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska. Uczestnik postępowania K.M. w piśmie procesowym z dnia [...] domagała się oddalenia skargi. Sąd Administracyjny zważył co następuje: Kontroli legalności sprawowanej przez Sąd uprzednio w trybie art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74 poz. 368 z późn. zm./, a obecnie na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 poz. 1269/ poddane zostały decyzje administracyjne w przedmiocie pozwolenia na budowę wydane przez organy architektoniczno-budowlane obydwu instancji. W punkcie wyjścia rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonych rozstrzygnięć, należy wyeksponować ogólną zasadę wyrażoną w art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1999 r. – Prawo budowlane /obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 z późn. zm./ stanowiącą, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę /przepis w brzmieniu i z numeracją obowiązującą w dacie prowadzenia postępowania administracyjnego/. Od tej powszechnej reguły obowiązującej w prawie budowlanym ustawodawca wprowadził wyjątki określone w art. 29 i 30 prawa budowlanego, przy czym pierwszy z tych przepisów dotyczy rodzajów budowli i robót budowlanych, których realizacja zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a art. 30 odnosi się do budowli i robót budowlanych, które jakkolwiek nie wymagają pozwolenia na budowę, to obwarowane są innym obowiązkiem – zgłoszenia właściwemu organowi. Prowadząc rozważania nad legalnością decyzji o pozwoleniu na budowę Sąd musi wpierw ustalić, czy objęty tym pozwoleniem zamiar inwestycyjny wymagał uzyskania decyzji zezwalającej na jego realizację. Baczyć więc trzeba, że zamiarem inwestora było zastąpienie części ściany szczytowej budynku innym materiałem budowlanym /luksferami/ w celu doświetlenia pomieszczenia. Analizując tak ujęty zamiar inwestycyjny w powiązaniu z jego celem i powodem przeprowadzenia Sąd uznał, iż odpowiada on pojęciu przebudowy użytym w art. 3 pkt 6 prawa budowlanego. Stosownie do przywołanego przepisu przebudowa obiektu budowlanego mieściła się w pojęciu budowy, a budowa obiektu budowlanego /a zatem i przebudowa/ w stanie prawnym obowiązującym wówczas wymagała pozwolenia na budowę. Pozwolenie na budowę w myśl art. 32 ust. 4 prawa budowlanego mogło być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli było one wymagane zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym i wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor wykazał się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane, natomiast przebudowa obiektu nie wymagała uprzedniego ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Z akt postępowania administracyjnego wynika, iż zamiar inwestora nie naruszał ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż plan ten dla tego obszaru wyznaczał funkcję mieszkalnictwa o niskiej intensywności zabudowy. Skoro więc inwestor składając wniosek o pozwolenie na budowę przedłożył wszelkie niezbędne dokumenty to organ architektoniczno-budowlany nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę /art. 35 ust. 4 prawa budowlanego/. Musiał przy tym sprawdzić zgodność projektu z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, a więc m.in. z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 140/ zwanego dalej rozporządzeniem. Rozporządzenie to ustala warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę. Istotnym jest przy tym, że przepisy tego rozporządzenia stosuje się zarówno przy budowie jak i odbudowie, czy rozbudowie i przebudowie budynków, przy czym istnieje możliwość prawna odstąpienia m.in. przy przebudowie istniejących budynków lub ich części /§ 2 ust. 2 rozporządzenia/. W sprawie poddanej kognicji Sądu organy architektoniczno-budowlane uznały, iż projekt przebudowy części budynku inwestora jest zgodny z przepisami rozporządzenia. Miały na uwadze to, że budynek zbliżony do granicy z działką skarżącej ścianą oddzielenia przeciwpożarowego może mieć w tej ścianie zamontowane luksfery, gdyż powierzchnia luksferów nie jest większa niż 10 % ściany, a zatem spełnione zostały wymogi zakreślone § 234 ust. 2 rozporządzenia. Nie ma przy tym racji skarżąca, iż przywołany przepis dotyczy innych stanów faktycznych niż rozpatrywany w sprawie. Zarówno przy tym skarga jak i odwołanie zasadza się na błędnym poglądzie, iż wypełnienie niewielkiego fragmentu ściany zamiast dotychczasowym materiałem – luksferami będzie równoznaczne z wmontowaniem okna. Ta teza zapewne nie pozostaje bez związku z mylącym tytułem projektu budowlanego znajdującym się w aktach – pozostającym w sprzeczności zarówno z nazewnictwem prawnym jak i z sentencją pozwolenia na budowę. Wypełnienie części ściany luksferami nie jest równoznaczne z powstaniem otworu okiennego. To od inwencji inwestora i projektanta zależy jakich użyje materiałów budowlanych, pod warunkiem, iż będą one odpowiadać normom. Ograniczenie powierzchni zabudowy luksferami ściany odnosi się do ściany oddzielenia pożarowego a w przypadku innych ścian w zasadzie brak jest przeszkód do tego, aby w większej części, czy nawet w całości zbudowane zostały z materiałów przepuszczających światło. Ta właściwość materiałów nie sprawia przy tym, iż te fragmenty ściany /czy całe ściany/ stanowią otwór okienny. Przywoływany wielokrotnie przez skarżącą § 12 ust. 4 rozporządzenia wprowadza ogólną zasadę usytuowania zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami różnicując odległości w zależności od tego, czy budynek zwrócony jest w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi, czy też ścianą bez tych otworów. Budynek inwestorki zwrócony jest w stronę działki skarżącej ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych. Wypełnienie fragmentu ściany luksferami o wymiarach [...] nie zmienia tego, iż jest to w dalszym ciągu ściana bez otworów okiennych. W tym stanie rzeczy nie sposób podzielić argumentacji skargi sprowadzającej się do naruszenia § 12 ust. 4 rozporządzenia w zaskarżonych rozstrzygnięciach. Sąd nie uznał także za trafny wywód skargi dotyczący naruszeń przepisów postępowania uznając, że w sprawie wyjaśniono wszelkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności. Nie ma bowiem znaczenia to z jakich przyczyn inwestor ubiega się o pozwolenie na budowę, a w szczególności dlaczego chce doświetlić pomieszczenie. To od inwencji inwestora zależy, czy będzie użytkował obiekt bez dokonywania w nim przebudowy, czy też będzie modyfikował jego wygląd, pod warunkiem, iż prowadząc roboty budowlane będzie przestrzegał wymogów prawa. Żaden przepis prawa budowlanego nie pozwala organowi architektoniczno-budowlanemu na prowadzenie kontroli celowości inwestycji. Z tych to powodów Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z tej samej daty Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./. SJ