II SA/Ka 891/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Korycińska Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Protokolant stażysta Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2004r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Wojewody [...] dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę o d d a l a s k a r g ę Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] na podstawie art.105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia Gminie G. pozwolenia na budowę przedłużenia ulicy [...] do skrzyżowania z ulicą [...] i [...] w G. W uzasadnieniu organ podał iż wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5.10.2000r. sygn.akt II SA/Ka 2385/98 została uchylona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w/wym inwestycji. Następnie Wojewoda [...] uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta G. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Rozpoznając sprawę ponownie organ stwierdził, że sporna inwestycja została zrealizowana w okresie ostateczności decyzji o pozwoleniu na budowę tj. między [...] /doręczenie decyzji Wojewody z [...]/ a 5.10.2000r. /data ogłoszenia wyroku w sprawie II SA/Ka 2385/98/. Inwestycja została przekazana i przyjęta do użytkowania. W tym stanie rzeczy postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Mimo tego stwierdzenia organ I instancji ustosunkował się do zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 5.10.2000r. wyjaśniając związek między MZU i M w G. a Gminą G., zagadnienia związane z podziałem nieruchomości, zgodnością z planem miejscowym, a także wskazał, iż zrealizowana droga publiczna ma charakter lokalny i nie jest objęta rozporządzeniem z 14.07.1998r. /Dz.U.nr 93 z 1998r./ w sprawie rodzajów inwestycji szkodliwych dla środowiska, zdrowia ludzi lub mogących pogorszyć stan środowiska. W odwołaniu od powyższej decyzji Stowarzyszenie A zarzuciło, iż decyzja ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy przedłużenia ul. [...], jak i pozwolenie na tą budowę są niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nadto wskazano na brak sporządzenia oceny oddziaływania drogi na środowisko i naruszeniu zasady "nikt nie jest sędzią we własnej sprawie". Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] w oparciu o art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ w uzasadnieniu wywiódł, że skoro sporna inwestycja została zrealizowana – bowiem o zakończeniu budowy Prezydent Miasta G. został zawiadomiony pismem z dnia [...], a nadto przekazano inwestycję do użytkowania, to postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę tej drogi publicznej stało się bezprzedmiotowe. W związku z tym postępowanie w sprawie należało umorzyć. Także Wojewoda [...] odniósł się do wyroku NSA z 5.10.2000r. powtarzając w tym zakresie twierdzenia organu I instancji. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania podał iż inwestycja stanowiąca drogę lokalną nie wymagała sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania uzyskała przymiot ostateczności na skutek cofnięcia odwołania złożonego do SKO, a zarzut "nikt nie jest sędzią we własnej sprawie" jest niesłuszny bowiem Naczelny Sąd Administracyjny dokonując kontroli decyzji Prezydenta G. z [...] utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...], która tym wyrokiem została uchylona, nie stwierdził by decyzja Prezydenta G. naruszała prawo. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Stowarzyszenie A domagało się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Zarzuciło pominięcie przez organy orzekające zaleceń zawartych w wyroku z dnia 15.11.2000r. sygn.akt II SA/Ka 2385/98, a przyznając, że sporny obiekt został zrealizowany, podniesiono, iż umorzenie postępowania pozbawia zainteresowanych możliwości dochodzenia odszkodowania za utratę wartości handlowej mieszkań /w związku ze zmianą ślepej ulicy w przelotową arterię ruchu/. Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie podkreślając, że przyczyną umorzenia postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę był fakt wykonania inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została wniesiona w dacie obowiązywania ustawy z dnia 11.05.1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74, poz.368 z zm./. Wyżej cytowana ustawa straciła moc z dniem 1.O1.2004 roku na podstawie art.3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./. Stosownie do art.97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaskarżona decyzja została wydana w następstwie ponownego rozpoznania sprawy przez organy administracyjne po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5.10.2000r. sygn.akt II SA/Ka 2385/99 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę spornej drogi publicznej. W związku z tym organy orzekające ponownie w sprawie były co do zasady zgodnie z art.30 ustawy o NSA w związku z art.99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związane oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu z dnia 5.10.2000r. Jednakże związanie organu, jak i obecnie orzekającego Sądu, wynikające z powołanego art.30 ustawy o NSA, którego odpowiednikiem jest obecnie art.153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczy jedynie sprawy tożsamej. Tożsamość sprawy oraz wyznaczające ją elementy zakreślają zatem granice związania orzeczeniem sądu administracyjnego. Zgodnie z przyjętą koncepcją sprawy administracyjnej, jako przewidzianej w przepisach materialnego prawa administracyjnego możliwości konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, tożsamość sprawy wyznaczają elementy decydujące o identyczności skonkretyzowanego w akcie stosunku prawnego, a wśród nich decydujące znaczenie mają podstawy powstania stosunku prawnego – podstawa prawna i przesłanka faktyczna. Oznacza to, że zawsze zmiana stanu prawnego, jak i zmiana stanu faktycznego sprawy powodują nieaktualność, a więc ustanie mocy wiążącej orzeczenia sądu administracyjnego. W sprawie nie jest kwestionowane iż inwestycja – budowa drogi publicznej, dla której toczyło się postępowanie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę została zrealizowana w okresie po wydaniu decyzji przez Wojewodę [...] z dnia [...], która została uchylona wyrokiem NSA z dnia 5.10.2000r., a data wydania tego wyroku a ocena prawna i wskazania zawarte w tym wyroku dotyczyły prowadzenia dalszego postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Skoro zaś inwestycja została zrealizowana to bezprzedmiotowe stało się wydanie dla niej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, a więc i prowadzenie przez organy postępowania w tym zakresie po wyroku z dnia 15.10.2000r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, iż w wypadku wykonania inwestycji prowadzenie dla tej inwestycji postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe /np.wyrok II SA/Ka 1532/97/. Postępowanie takie powinno zostać umorzone w oparciu o art.105 § 1 kpa. Ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zawiera właśnie takie rozstrzygnięcie to odpowiada ono prawu. Oznacza to równocześnie, iż wydając powyższą decyzję organy orzekające nie były związane oceną prawną i wskazówkami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku II SA/Ka 2385/98, bowiem utraciły one aktualność wobec zmiany stanu faktycznego. Także zarzuty skarżącego Stowarzyszenia kwestionujące możliwość wydania pozwolenia na budowę spornej drogi publicznej nie odnoszą się do obecne kontrolowanej decyzji o umorzeniu postępowania i dlatego nie zostały poddane ocenie Sądu. Nie dotyczy to jedynie zarzutu orzekania w I instancji przez Prezydenta G. w sprawie, w której przedmiotem była inwestycja Gminy G. Istotnie co do zasady Prezydent G. z mocy art.24 § 1 pkt 1 i pkt 4 kpa podlegał wyłączeniu. Jednakże orzekając w sprawie II SA/Ka 2385/98 Naczelny Sąd Administracyjny tego faktu nie zakwestionował. Dodatkowo jedynie Sąd pragnie stwierdzić, iż uchybienie to w konkretnym stanie faktycznym nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. W związku z realizacją inwestycji w oparciu o pozwolenia na budowę, które następnie zostało uchylone, w stosunku do wykonanego obiektu powinno zostać przeprowadzone postępowanie przewidziane art.51 i 55 Prawa budowlanego, a o udział w tym postępowaniu może ubiegać się skarżące Stowarzyszenie celem obrony interesów prawnych zrzeszonych w nim członków. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art,151 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę. S/G