II SA/Ka 914/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.) Sędzia Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2004 r. przy udziale ---- sprawy ze skargi C. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Burmistrz Miasta T. - po rozpoznaniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w T. oraz Pani M. S. - orzekł o odmowie wymeldowania Państwa A. i C. O. wraz z ich córkami Panią M. i S. O. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w T.. W uzasadnieniu powyższego stwierdził, iż w rozpoznanej sprawie nie zostały spełnione łącznie przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174 z późn. zm.) do wymeldowania Państwa A. i C. O. wraz z córkami Panią M. i S. O., nie utracili oni bowiem uprawnienia do przebywania w lokalu przy ul. [...] w T., nie opuścili też tego lokalu dobrowolnie, a miejsce ich pobytu jest znane. Od decyzji tej odwołała się Pani M. S. wskazując, że lokal przy ul. [...] w T. nabyła w dobrej wierze i że posiada aktualny przydział do tego lokalu natomiast rodzina O. od [...] r. nie zamieszkuje w spornym lokalu. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o wymeldowaniu Państwa A. i C. O. wraz z córkami Panią M. i S. O. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w T.. Uznał bowiem, że w przedmiotowej sprawie – wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji - zostały spełnione łącznie przesłanki do wymeldowania określone w sytuacji pierwszej art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Państwo A. i C. O. wraz z córkami Panią M. i S. O. utracili bowiem uprawnienia do przebywania w lokalu przy ul. [...] w T.. Aktem notarialnym z dnia [...] r. repertorium "A" nr [...] Państwo O. dokonali sprzedaży lokalu przy ul. [...] w T. na rzecz Pana J. T. Powyższemu nadano klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Zgodnie bowiem z § 4 umowy sprzedaży dłużnicy poddali się rygorowi egzekucyjnemu w trybie przepisu art. 777 pkt 4 k.p.c. w zakresie opuszczenia i opróżnienia lokalu przy ul. [...] w T.. Ponieważ Pan J. T. aktem notarialnym z dnia [...] r. repertorium "A" numer [...] sprzedał mieszkanie przy ul. [...] w T. Państwu J. i A. P., którzy z kolei sprzedali je Panu M. S., a ten aktem notarialnym z dnia [...] r. repertorium "A" numer [...] przekazał je w formie darowizny swojej matce Pani M. S. organ odwoławczy stwierdził, że to właśnie ona posiada samoistne uprawnienie do przebywania w lokalu przy ul. [...] w T.. Pani M. S. została bowiem przyjęta w poczet członków Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w T. w dniu [...] r., kiedy to uzyskała przydział spornego lokalu o nr [...] na warunkach spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Składając wniosek o wymeldowanie rodziny O. Pani M. S. dała wyraz cofnięcia swojej zgody na zamieszkanie rodziny O. w lokalu, do którego jedynie jej przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Wprawdzie wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] stwierdzono nieważność umowy sprzedaży zawartej w dniu [...] r. repertorium "A" [...] przez pełnomocnika powodów C. i Antoninę O. z pozwanym J. T., jednakże w stosunku do Pana M. S. powództwo to oddalono. Skoro więc wskazany wyżej wyrok nie dotyczy Pani M. S., nie wynika bowiem z niego by Pani M. S. na jego podstawie utraciła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przy ul. [...] w T. organ odwoławczy uznał, że nie może być on brany pod uwagę w przedmiotowej sprawie. Powyższe stanowisko potwierdziła również Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w piśmie z dnia [...] r., w którym wskazała, że Pan C. O. jest członkiem spółdzielni lecz wraz z żoną A. nie posiadają aktualnego przydziału do lokalu mieszkalnego położonego w T. przy ul. [...]. Ponieważ w toku postępowania ustalono, że Państwo O. wraz z córkami nie zamieszkują w lokalu przy ul. [...] w T. od [...] r. (vide: protokół przesłuchania strony z dnia [...] r., [...] r. i [...] r.) organ odwoławczy uznał, że rodzina O. opuściła lokal przy ul. [...] w T. nie dopełniwszy obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. nie wymeldowała się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Wprawdzie Pan C. O. zwrócił się z powództwem przeciwko Panu J. T. o naruszenie posiadania jednakże Sąd Rejonowy w T. prawomocnym wyrokiem o sygn. akt [...] powództwo to oddalił. Wyrok ten - zdaniem organu odwoławczego - przesądza o spełnieniu przesłanki trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez Państwa O. lokalu przy ul. [...] w T., co skutkować musiało orzeczeniem o wymeldowaniu ich z pobytu stałego ze spornego lokalu. Od powyższej decyzji Wojewody [...]ego z dnia [...] r. nr [...] C. O. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z siedzibą w Gliwicach. Nie zgodził się bowiem ze stanowiskiem organu orzekającego w sprawie jakoby jego rodzina nie posiadała żadnych uprawnień do przebywania w lokalu przy ul. [...] w T. Posiada ona bowiem własnościowe prawo do spornego lokalu i prawa tego nigdy nie straciła. Potwierdził to Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z dnia [...] sygn. akt. [...], którym przywrócono jemu i jego rodzinie prawo do przebywania w mieszkaniu przy ul. [...] w T. unieważniając zarazem zawarte w sprawie umowy kupna-sprzedaży oraz umowy darowizny. Powyższe oznacza, że strona ma prawo do nieprzerwanego posiadania w/w mieszkania, a tym samym do zameldowania się w nim. Nieprawdziwe jest ponadto - zdaniem skarżącego - jakoby dobrowolnie opuścił wraz z rodziną lokal przy ul. [...]. Z nakazu karnego Sądu Rejonowego w T. wynika bowiem, że rodzina została zmuszona do jego opuszczenia na podstawie art. 167 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k. W tym stanie rzeczy decyzja organu pierwszej instancji o odmowie wymeldowania była w ocenie skarżącego słuszna i winna była zostać utrzymana w mocy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] nie znajdując podstaw do uwzględnienia złożonej skargi wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska wyjaśnił, że podniesione przez stronę skarżącą zarzuty mają charakter cywilnoprawny, a organ administracji nie jest właściwy do rozstrzygania spraw o takim charakterze. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, że umowa dotycząca zbycia rzeczy przez osobę nie będącą właścicielem nie jest bezwzględnie nieważna lecz jest bezskuteczna. Wadliwa czynność prawna nie wywołuje zamierzonych skutków prawnych, albowiem zasada nemo plus iuris odnosi się wyłącznie do skutków umowy np. do rękojmi za wady prawne, a nie do jej ważności. Ponadto Wojewoda [...] podkreślił, iż z dniem 19 czerwca 2002 r. przestał obowiązywać art. 9 ust. 2, a także część art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uzależniający zameldowanie bądź wymeldowanie od potwierdzenia posiadania uprawnień do przebywania w lokalu. W związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 organ odwoławczy nie bada obecnie, czy spełniona została przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w lokalu lecz jedynie spełnienie przesłanki opuszczenia przez osobę lokalu bez wymeldowania się. Ewidencja ludności służy bowiem jedynie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Meldunek jest zatem wyłącznie rejestracją miejsca pobytu osoby, która nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu. W związku z powyższym prawidłowe było - zdaniem organu odwoławczego - stwierdzenie, że Państwo A. i C. O. wraz z ich córkami Panią M. i S. O. opuścili lokal przy ul. [...] w T. nie dopełniwszy obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. nie wymeldowali się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga na wskazaną wyżej decyzję została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach pod rządami obowiązującej wówczas ustawy z dnia 11 maja 1995 r. (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Należy jednak zauważyć, że powyższa ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Jednocześnie z dniem 1 stycznia 2004 r. zniesione zostały ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, w miejsce których, w myśli art. 85 ustawy, utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego - wojewódzkie sądy administracyjne. Dla obszaru województwa [...] powstał zatem, na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest sądem administracyjnym właściwym dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Mając na uwadze powyższe zmiany legislacyjne ustawodawca w art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidział, że w przypadku spraw, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają one rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 tej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy wynika, że w przypadku gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.