II SA/Ka 953/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia NSA Ewa Krawczyk Asesor WSA Iwona Bogucka /spr./ Protokolant Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Jak wynika z akt sprawy, T. M. realizował inwestycję polegającą na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego na zakład produkcji materiałów budowlanych w S. przy ul. [...], w oparciu o decyzję Starosty Powiatowego w B. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. W decyzji tej został na inwestora nałożony obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu w drodze decyzji. W związku z tym wymogiem T. M. zawiadomił Starostę B., że [...] r. zakończył prowadzenie robót budowlanych. Po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości w dniu [...] r. protokolarnie stwierdzono, że inwestor dokonał zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu, rezygnując z budowy jednego pomieszczenia. W konsekwencji Starosta B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydał pozwolenie na użytkowanie budynku socjalno-biurowego położonego na działce [...] w S., odmówił natomiast wydania pozwolenia na użytkowanie zakładu produkcji materiałów budowlanych. Dnia [...] r. inwestor złożył oświadczenie o dokończeniu inwestycji zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym w pozwoleniu na budowę. [...] r. zostały powtórnie przeprowadzone oględziny miejsca budowy, gdzie stwierdzono dokończenie prac zgodnie z projektem. Odnotowano równocześnie, że inwestor zrezygnował z wykonania 1 okna zaprojektowanego obok bramy. Budynek nie został otynkowany /inwestor zobowiązał się otynkować go do końca roku [...]/. Przedstawione zostało również oświadczenie Kierownika budowy stwierdzające dokończenie robót budowlanych zgodnie z projektem. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta B. udzielił T.M. pozwolenia na użytkowanie zakładu produkcji materiałów budowlanych, położonego na działce nr [...] w S. Jako podstawa prawna podane zostały przepisy art. 54 do 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /aktualnie tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./. W uzasadnieniu wyjaśniono, że postępowanie potwierdziło zgodność wykonania obiektu z zatwierdzonym projektem budowlanym. Odwołanie od tej decyzji złożył K. N., właściciel nieruchomości sąsiedniej, który zarzucił sprzeczność inwestycji z projektem w zakresie grubości ścian hali produkcyjnej, całkowity brak pasa zieleni ochronnej, brak przekwalifikowania gruntu na cele nierolnicze. W związku z wniesionym odwołaniem, na podstawie art. 136 k.p.a. organ odwoławczy zwrócił się do organu I instancji o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie zgłoszonych zarzutów. W odpowiedzi nadesłane zostały dodatkowe wyjaśnienia kierownika budowy H.S. oraz dokumentacja fotograficzna. Wynika z tych wyjaśnień, że ściany nośne obiektu zostały odtworzone po byłym pogorzelisku, ich grubość tworzy beton komórkowy 24 cm i licówka z ½ cegły o grubości 12 cm, co odpowiada dokumentacji budowlanej. W granicy działek [...] i [...] w miejscach niezabudowanych zostały zaś nasadzone sadzonki drzewek. Sadzonki te są widoczne również na jednym ze zdjęć. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty B. dotyczącą udzielenia pozwolenia na użytkowanie zakładu produkcji materiałów budowlanych. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zarzuty odwołania co do grubości ścian budynku zakładu nie są zasadne, albowiem z udzielonych wyjaśnień wynika, że mają one grubość 37 – 38 cm, a nie 25 – 26 cm. W kwestii braku zieleni izolacyjnej wskazano, że inwestor dokonał nasadzeń drzewek, które mają stanowić przegrodę izolacyjną. Przyjęto przy tym, iż proces wzrostu drzew jest długotrwały, w związku z czym trudno aktualnie mówić o istniejącym pasie zieleni izolacyjnej, która jednak została nasadzona i po pewnym czasie będzie spełniała swoją funkcję. Za nieistotny z punktu widzenia przepisów regulujących udzielanie pozwolenia na użytkowanie uznano natomiast zarzut nie otynkowania budynku hali. Stwierdzono także, że nie odpowiada okolicznościom faktycznym twierdzenie o składowaniu gotowych wyrobów od północy hali, albowiem po stronie tej znajduje się droga. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach K. N. zarzucił, że przedmiotowy zakład produkcji materiałów budowlanych jest samowolnie użytkowany od wielu lat. Podniósł, że funkcjonowanie tego zakładu jest sprzeczne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wskazał na uciążliwości wynikające z jego funkcjonowania i produkcji elementów betonowych. Skarżący zakwestionował wiarygodność oświadczeń kierownika budowy co do grubości ścian i zarzucił organowi odwoławczemu, że nie zweryfikował ich prawdziwości. Krytycznie odniósł się także do argumentu, że zieleń izolacyjna zacznie pełnić swą funkcję za kilkanaście lat. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jak wynika z projektu zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego i gospodarczego na zakład produkcji materiałów budowlanych, zatwierdzonego decyzją Starosty B. z dnia [...] r., w granicy z działką sąsiednią nr [...] została zaprojektowana zieleń izolacyjna oznaczona w projekcie zagospodarowania działki numerem [...] i opisana jako: "projektowane drzewa iglaste /żywotniki/ izolacja akustyczna i optyczna od granicy działki". Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego z zasady wymaga jedynie zawiadomienia organu administracji o zakończeniu budowy, zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /aktualnie tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./. W sytuacjach wskazanych w art. 55 ustawy wymagany jest jednak obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. W rozpatrywanej sprawie na inwestora nałożony został w decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, zatem był on po pierwsze zobowiązany do uzyskania takiego pozwolenia, po wtóre mógł przystąpić do użytkowania obiektu dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W pierwszej kolejności należy zatem zauważyć, że organ odwoławczy zupełnie pominął kwestię faktycznego funkcjonowania i użytkowania budynków zakładu produkcji materiałów budowlanych przez inwestora, okoliczności tej nie zbadał i nie ocenił jej wpływu na prowadzone postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Za zasadne uznać należy również zarzuty skargi skierowane w stosunku do przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z art. 59 ust. 1 prawa budowlanego, właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu m.in. z warunkami pozwolenia na budowę. Podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczyły niezgodnej z projektem grubości ścian budynku. Organ odwoławczy zwrócił się w tym zakresie do organu I instancji o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Praktykę taką należy ocenić pozytywnie. Poważne zastrzeżenia budzi jednak fakt, że za podstawę dla ustaleń faktycznych organ przyjął oświadczenie kierownika budowy, złożone w trybie uzupełnienia postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 2a, do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, inwestor dołącza m.in. oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu z projektem i warunkami pozwolenia oraz przepisami i normami. Obowiązkiem organu jest jednak protokolarne stwierdzenie na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami pozwolenia. Brzmienie przepisu art. 59 prawa budowlanego nakłada zatem na organy administracyjne ograniczenie co do wyboru stosowanych środków dowodowych. Jeżeli zatem treść sporządzonego uprzednio w postępowaniu protokołu z oględzin miejsca budowy nie pozwalała na stwierdzenie zgodności wykonania ścian obiektu zgodnie z warunkami pozwolenia, to uzupełnienie postępowania w tym zakresie wymagało przeprowadzenia powtórnego sprawdzenia miejsca budowy. Kolejny zarzut, podnoszony przez stronę w odwołaniu, dotyczył braku urządzenia zieleni izolacyjnej, objętej zatwierdzonym projektem budowlanym. Zarzut ten należy uznać za uzasadniony, zaś argumentację przedstawioną w tym zakresie przez organ odwoławczy za chybioną i niemożliwą do zaakceptowania. Warunkiem udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu jest jego wykonanie zgodnie z projektem budowlanym. Projekt zagospodarowania działki, będący zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy prawo budowlane elementem projektu budowlanego, przewiduje dla przedmiotowej inwestycji wykonanie izolacji akustycznej i optycznej od granicy działki poprzez nasadzenie drzew iglastych. Nie stanowi spełnienia tego warunku zasadzenie innego rodzaju roślin, które ze względu na swą wysokość żadnej funkcji izolacyjnej nie pełnią. Należy podkreślić, że funkcja izolacyjna winna być spełniana przez zieleń w dacie udzielania pozwolenia na użytkowanie, albowiem jej istnienie jest warunkiem jego udzielenia. Zadaniem zatem inwestora jest, leżącym w jego interesie, nasadzenie odpowiedniej ilości i wielkości roślin, tak aby pełniły one funkcję izolacji zarówno akustycznej jak i optycznej. Z dołączonej do akt dokumentacji fotograficznej jednoznacznie wynika, że posadzone rośliny funkcji takiej nie mogą pełnić i przez długi okres czasu pełnić jej w stanie nie będą. Wobec powyższego organ administracji nie był uprawniony do uznania, że inwestycja została zrealizowana z zachowaniem warunków przewidzianych w projekcie budowlanym. Pozwolenie na budowę było wszak udzielone dla inwestycji, co do której wiedziano, że znajduje się w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, a przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany okoliczność tę uwzględniał. Stanowisko zaprezentowane zaś przez organ odwoławczy doprowadziło w rezultacie do udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu, który został zrealizowany niezgodnie z warunkami udzielonego pozwolenia na budowę, z naruszeniem zatwierdzonego projektu budowlanego w części dotyczącej zagospodarowania działki. Odstępstwo to zostało przez organ zbagatelizowane, podczas gdy jego skutkiem jest zupełne pozbawienie nieruchomości sąsiedniej izolacji akustycznej i optycznej. Należy przy tym zwrócić uwagę, że zgodnie z projektem izolacja ta winna zostać wykonana w taki sposób, aby jej skuteczność nie była uzależniona od pory roku i etapu wegetacji roślin. Uwzględniając przytoczone argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./, orzekł jak w sentencji wyroku. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi był zobowiązany do określenia, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonywany. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.