II SA/Ka 961/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-04-21
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na nadbudowę domu jednorodzinnego może zostać wydane pomimo sprzeciwu sąsiadów, którzy podnoszą zarzuty dotyczące zacienienia ich nieruchomości i naruszenia ich interesu prawnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że pozwolenie na budowę nie jest aktem uznaniowym i nie może być uzależnione od zgody sąsiada. Przepisy dotyczące warunków technicznych, w tym te dotyczące nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych, nie chronią przed zacienieniem nieruchomości sąsiednich, a jedynie przed ograniczeniem dopływu światła do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Ponadto, sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej są chybione, ponieważ oględziny nieruchomości, na które powoływali się skarżący, zostały przeprowadzone w innym postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżący S. i H. F. sprzeciwili się decyzji o pozwoleniu na nadbudowę domu jednorodzinnego, argumentując, że inwestycja pogorszy warunki ich nieruchomości poprzez ograniczenie dopływu światła i zacienienie. Organy administracji obu instancji uznały, że projekt budowlany spełnia wymogi techniczne i nie narusza interesów osób trzecich, wskazując m.in. na odległość nadbudowy od granicy działki oraz utratę mocy przepisu wymagającego zgody sąsiada na zabudowę przy granicy na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego, podnosząc zarzuty naruszenia procedury administracyjnej oraz przepisów technicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi S. F. i H. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę o d d a l a s k a r g ę
Po rozpatrzeniu ponownego wniosku K. K. i E. K. z dnia [...] r. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z up. Prezydenta Miasta R.. na podstawie art. 28 i art. 32 – 37 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ), zatwierdzono projekt budowlany i udzielono wnioskodawcom pozwolenia na nadbudowę domu jednorodzinnego wraz ze zmianą konstrukcji dachu i dobudową klatki schodowej na parceli nr [...] przy ul. [...] w R.
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż projekt budowlany spełnia wymogi rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ), a w szczególności warunek naturalnego oświetlenia obiektu sąsiedniego ( § 13 ust. 1 cyt. rozp.). Stąd też nie uwzględniono sprzeciwu S. i H. F. jako właścicieli nieruchomości sąsiedniej.
W odwołaniu od decyzji mał. F. wnieśli o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem prawa i ich interesu. Zdaniem odwołujących się działka sąsiednia jest zbyt mała i już została przestrzennie zagospodarowania w taki sposób, iż brak możliwości realizacji nowej inwestycji. Projektowana nadbudowa budynku usytuowanego w granicy jeszcze bardziej pogorszy bowiem istniejące warunki, ograniczając dopływ światła do ich budynku i ogródka przydomowego. Stąd też powołując się na przepis § 12 ust. 6 rozp. MPP i B z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 140 ze zm.), a także biorąc pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1999 r. sygn. akt P9/98 (Dz. U. Nr 44, poz. 434), odwołujący się nie wyrazili zgody na realizację powyższej inwestycji bezpośrednio w granicy ich parceli.
Zaskarżoną decyzją wydaną z up. Wojewody [...], odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy stwierdził, iż sporna inwestycja została zaprojektowana zgodnie z przepisami o warunkach technicznych, określających sposób zagospodarowania nieruchomości, a także wymogami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu, nadbudowywana jest bowiem część budynku, usytuowana w odległości 3 m od granicy z działką odwołujących się. Stąd też organ II
instancji nie dopatrzył się naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 2 lit. b) Prawa budowlanego oraz przepisów §§ 57 i 60 rozp. MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych..., które określają wymagany czas nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych. Przepisy te nie regulują zaś kwestii związanych z zacienieniem nieruchomości sąsiednich.
Wreszcie, organ odwoławczy wyjaśnił, iż przywołany wyrok TK z dnia 11 maja 1999 r. nie ma żadnego związku z niniejszą sprawą, zaś § 12 ust. 6 cyt. rozp. utracił moc w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy na podstawie wyroku TK z dnia 5 marca 2001 r. sygn. akt P.11/2000 ( Dz. U. Nr 17, poz. 207 ). Stąd też zarzuty zawarte w odwołaniu uznano za nieuzasadnione.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. F. i H. F. domagali się uchylenia decyzji organów obydwu instancji z powodu naruszenia art. 7,8, art. 9, art. 67 § 2 pkt 3 i 85 § 1 kpa poprzez przeprowadzenie oględzin nieruchomości w dniu [...] r. w formie jednoosobowej komisji, co pozbawiło czynność waloru dowodu, a także nieuwzględnienia ich sprzeciwu wobec projektowanej inwestycji jako naruszającej prawo własności i ich interes a także przepisy §§ 12 ust. 6, 57 i 67 rozp. z dnia 14 grudnia 1994 r.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, wyjaśniając dodatkowo, iż skarżący nie zwracali się o ponowne oględziny nieruchomości.
Uczestniczka post. K. K. wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Udzielenie pozwolenia na budowę nie następuje na zasadzie uznania administracyjnego, a w stanie prawnym, obowiązującym w dacie orzekania przez organy obydwu instancji żaden przepis prawa nie uzależniał dopuszczalności zabudowy nieruchomości od zgody właściciela działki sąsiadującej. Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia, przywołany przez skarżących wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1999 r. sygn. akt P.9/88, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a właśnie na mocy kolejnego wyroku TK z dnia 5 marca 2001 r. sygn. akt P.11/2000, utracił moc przepis § 12 ust. 6 rozp. MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.) w części zawierającej wymóg zgody właściciela działki sąsiedniej na sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy.
Prawidłowo też wskazał organ odwoławczy, iż rozpoznanie wniosku inwestora z dnia 18 listopada 2002 r. winno nastąpić na gruncie wymogów, określonych przepisami tegoż rozp., co wynika z treści § 330 pkt 1 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia
2002 r. ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.)
Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie przedmiotem spornego zamierzenia jest nadbudowa części budynku sąsiedniego, a mianowicie w odległości 3 m od granicy, zaś obydwa budynki są usytuowane w granicy. Podwyższenie części budynku sąsiedniego nie narusza jednak uzasadnionych interesów skarżących w zakresie określonym w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy obydwu instancji. Ustawowa ochrona przed pozbawieniem dopływu światła dziennego dotyczy bowiem jedynie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Przepisy §§ 57 i 60 cyt. rozp. określają zaś wymagany czas nasłonecznienia pokoju mieszkalnego na co najmniej 3 godziny w dniach równonocy ( 21 marca i 21 września ) w godzinach 800 1600 , a w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenia tych wymagań co najmniej do jednego pokoju. Z przedłożonego projektu budowlanego wynika natomiast, iż projektowana częściowa nadbudowa budynku nie wpłynie na ograniczenie dotychczasowego stopnia nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych w budynku skarżących. Jak skarżący podali w toku rozprawy sądowej, budynek ich ma wysokość 8,5 i jest wyższy o 20 cm od budynku przyległego, stanowiącego własność skarżących. Projektowana nadbudowa niższej uprzednio części budynku inwestorów, usytuowanej w odległości 3 m, do wysokości ok. 8,5 m, nie wpłynie na ograniczenie dopływu światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych w budynku skarżących, niezależnie od rozmieszczenia okien na ścianie południowej.
Trafnie wskazał także organ odwoławczy, iż przepis art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, nie chronił właściciela działki sąsiedniej przed zabudową, zacieniającą nieruchomość, a tylko ograniczającą dopływ światła okiennego do pomieszczeń mieszkalnych, stąd też zarzut zacienienia ogrodu przydomowego nie mógł odnieść skutku w postępowaniu przed organami administracji architektoniczno – budowlanej.
Chybione są także zarzuty naruszenia reguł procedury administracyjnej. Wyjaśnić przyjdzie, iż w niniejszym postępowaniu organy administracji nie przeprowadziły w ogóle dowodu z oględzin nieruchomości. Wniosek o pozwolenie na budowę złożono w dniu [...] r., zaś kwestionowane oględziny przeprowadzono w dniu [...] r. w innym postępowaniu, a mianowicie na użytek sprawy o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ( k. 10 akt adm. organu I instancji ). Stąd też zarzuty wobec trybu przeprowadzenia dowodu w innym postępowaniu nie miały żadnego znaczenia w niniejszej sprawie.
Sąd administracyjny nie dopatrzył się też uchybienia wymogom art. 7, 8 i 9 kpa, zaś skarżący nie wyjaśnili, na czym uchybienia te polegały i nie wykazali, aby mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, skarżący w toku niniejszej sprawy nie wnioskowali o przeprowadzenie dowodu z oględzin, a czynność taka nie mogła przyczynić się do wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy z uwagi na unormowanie §§ 57 i 60 rozp. z 1994 r.
Wreszcie, wskazać przyjdzie, iż zakres sprawdzeń rozwiązań projektowych reguluje przepis art. 35 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. I tak, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza :
1) zgodność projektu zagospodarowania terenu z :
a) miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska,
b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
c) przepisami, w tym techniczno – budowlanymi,
2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
3) wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
Nadto, właściwy organ może badać zgodność projektu architektoniczno – budowlanego z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami w zakresie określonym w art. 5 Prawa budowlanego.
Udzielenie pozwolenia na budowę może zaś nastąpić wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane
( art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego – w brzmieniu z daty orzekania przez organy obydwu instancji ).
Wymogi te inwestorzy spełnili. Ostateczna decyzja wzit, wydana przez Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r., utrzymana w mocy decyzją SKO w K. z dnia [...] r. określała bowiem termin jej ważności do dnia [...] r. Wniosek o pozwolenie na budowę z dnia [...] r. został zatem złożony w okresie jej ważności, co spełnia wymogi prawa. W świetle jednoznacznej dyspozycji art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno – budowlanej nie mogły w takiej sytuacji odmówić udzielenia pozwolenia na budowę jedynie z uwagi na sprzeciw skarżących.
Praktycznie każda zabudowa nieruchomości sąsiedniej ma wpływ na sposób korzystania i zakres prawa własności, lecz prawo to nie jest kategorią, podlegającą absolutnej ochronie, chociażby z tego względu, iż każdy ma prawo do zagospodarowania własnej działki – w granicach określonych wymogami prawa budowlanego.
Z tych wszystkich względów skarga nie mogła odnieść skutku i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło