II SA/Ka 962/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie: asesor WSA Iwona Bogucka sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi S. D., J. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] Nr[...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz S. D. i J. D. kwotę [...] zł ([...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] S. i J. D. złożyły wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych na działkach o nr geod. [...] obręb[...], położonych w C. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu wyjaśniły, że pomimo iż są właścicielkami nieruchomości sąsiadującej nie zostały poinformowane o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania wymienionych decyzji i bez własnej winy nie brały udziału w tym postępowaniu. Dodały, że także nie otrzymały tych decyzji, podczas gdy decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu prawidłowo im doręczono. Nie uczestnicząc w postępowaniu, zostały postawione przed faktem dokonanym. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta C. odmówił wznowienia postępowania w sprawie swojej ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych nr [...] i nr [...] położonych w C. przy ulicy [...]. W podstawie prawnej przywołał art. 149 ( 3 w związku z art. 145 ( 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, natomiast w uzasadnieniu wyjaśnił, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika jednoznacznie, że S. i J. D. nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości o nr ewid. gruntów [...] graniczącej z terenem inwestycji, w związku z tym nie są stroną niniejszego postępowania. W wyniku odwołania zainteresowanych, w którym podniosły błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu założenia, że nie są stroną postępowania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] uchylił, w oparciu o art. 138 ( 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego, zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdził, że w dacie wystąpienia inwestora z wnioskiem o pozwolenie na budowę, odwołujące się legitymowały się postanowieniem Sądu Rejonowego w C. potwierdzające nabycie spadku po E. D., zatem jako następczyniom prawnym byłego władającego można uznać, że przysługiwał im przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Wobec przepisu, umożliwiającego złożenie wniosku o wznowienie postępowania w ciągu miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, strona musi udowodnić, w jakiej dacie dowiedziała się o tych okolicznościach. Pismem z dnia [...] organ pierwszej instancji zobowiązał strony do wykazania, w jakim terminie dowiedziały się o decyzji udzielającej pozwolenia na budowę kwestionowanych budynków. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta C., powołując się na art. 149 ( 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponownie odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zainteresowane nie przedstawiły dowodu, z którego wynikałoby w jakiej dacie dowiedziały się o decyzji pozwolenia na budowę . Pomimo upływu wyznaczonego terminu, wezwanie o przedstawienie dowodu, pozostało bez reakcji. Dlatego też orzeczono jak w sentencji. W odwołanie od powyższej decyzji J. i S. D., zarzucając naruszenie art. , 77, 89 ( 2 oraz art. 90 ( 1 i ( 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest nieuzasadniona wyjaśniły, iż we wniosku o wznowienie postępowania wskazały, iż dowiedziały się o wydaniu decyzji pozwolenia na budowę przed złożeniem przedmiotowego wniosku. Dodały, że to organ został zobowiązany do wyjaśnienia tej sprawy, tymczasem nie podjął żadnych czynności zamierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pomimo, iż powinien z urzędu podejmować czynności zmierzające do zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wojewoda [...], powołując się art. 138 ( 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego trudno zgodzić się z zarzutami odwołania. Potwierdził, że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, kiedy dowiedziała się o istnieniu kwestionowanej decyzji, organ zaś może przyjąć złożone w tym zakresie oświadczenia strony. Organ wezwał strony do złożenia stosownego oświadczenia, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Ponowne pismo organu w tej sprawie spowodowało, że strony w piśmie z dnia [...] podały, że o prowadzonej w sąsiedztwie ich działki budowie dowiedziały się dopiero z otrzymanego zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego nr[...] zlokalizowanego przy ulicy [...] w C. Jednakże nie wyjaśniły w jakich okolicznościach dowiedziały się o decyzji w sprawie pozwolenia na budowę budynku nr [...] i [...], gdyż w przywoływanym przez zainteresowane zawiadomieniu nie było informacji na ten temat. Ustalenie tego faktu jest istotne, gdyż zgodnie z art. 148 ( 2 z w związku art. 145 ( 1 pkt 4 wznowienie postępowanie może nastąpić w ciągu miesiąca. Od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności wznowienia postępowania, w tym przypadku wydania decyzji pozwolenia na budowę. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. D. i J. D., zarzucając decyzji naruszenie art. 145 ( 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji Prezydenta miasta C. nr [...] z dnia [...] - pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych nr [...] i [...] na działkach położonych przy ulicy [...]. W uzasadnieniu swojej skargi podniosły, że z dostępnych akt administracyjnych wynika, że przedmiotowa decyzja nie została zainteresowanym doręczona i przed końcem [...] nie wiedziały one o wydaniu decyzji nr [...] - pozwolenia na budowę budynków nr [...] i [...]. Potwierdziły, że uzyskały informację o planowanej inwestycji - w związku z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ale dodały także, że wówczas zostały poinformowane, że zostanie przeprowadzone odrębne postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę i zostaną o tym zawiadomione. Dlatego nie można zgodzić się z przyjętym przez organy administracyjne stwierdzeniem, iż skarżące uchybiły wymaganemu terminowi. Dodały, że ich zdaniem celowo nie została doręczona im przedmiotowa decyzja. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie złożonej skargi. Podkreślił, że strona musi udowodnić organowi, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone przez stronę w terminie określonym w art. 148 ( 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć wypada, że skargę wniesiono w dniu [...] a więc w czasie gdy obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm). Zgodnie zaś z przepisem art. 97 ( 1 wymienionej powyżej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm). Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie do odparcia jest stawiany zarzut naruszenia prawa. Należy zaznaczyć, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji było zagadnienie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną Prezydenta Miasta C. nr [...] z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Zakładowi A w C. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych nr [...] i [...] z C. przy ulicy [...]. Podstawą prawną tej decyzji był przepis art. 149 ( 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, który przewiduje, że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oraz stanowiskiem doktryny podjęcie takiej decyzji możliwe jest wyłącznie wtedy, gdy po pierwsze - wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych oraz po drugie - gdy podanie o wznowienie postępowania złoży strona z uchybieniem ustawowego- miesięcznego- terminu wymienionego w art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego i brak jest podstaw do przywrócenia tego terminu (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000 r. s. 601-602). Wyjaśnienie tych okoliczności jest podstawowym obowiązkiem organów administracyjnych, skoro instytucja wznowienia postępowania służy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Dla niniejszego postępowania istotne było ustalenie w jakiej dacie strony dowiedziały się o przedmiotowej decyzji. Stosownie bowiem do treści art. 148 ( 2 Kodeksu, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 ( 1 pkt 4 czyli w przypadku, kiedy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z pism stron kierowanych do organów administracji wynika, że o przedmiotowej decyzji skarżące dowiedziały się dopiero pod koniec [...] z zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku nr[...]. Nie dają temu wiary organy administracji. Bezsporny w sprawie pozostaje fakt, że przedmiotowa decyzja nie została stronom doręczona, pomimo, iż inne decyzje - m.in. decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu -zostały wysłane na adres skarżących. Zatem organ administracji zmuszony jest przeprowadzić w tym zakresie postępowanie i dopiero po jednoznacznym ustaleniu naruszenia tego terminu - odmówić wznowienia postępowania. Trudno uznać za wystarczające i miarodajne prowadzone postępowanie. Mianowicie organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu [...] rozprawę administracyjną, już po wydaniu własnej decyzji (z dnia [...]), a przed wydaniem decyzji drugiej instancji ([...]). Postępowanie to jednak nie ustaliło dokładnie innej daty niż podają strony - zeznający bowiem świadkowie informowali, że strony wiedziały o budowie, ale nie zostało wykazane w jakiej dacie dowiedziały się o przedmiotowej decyzji. Należy przy tym uznać, że skoro podanie o wznowienie postępowania złożyły uprawnione strony, a jednocześnie organ nie udowodnił, że uczyniły to z naruszeniem terminu określonego w art. 148 ( 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, to ustalenie tego terminu powinno nastąpić jedynie w toku postępowania po wznowieniu postępowania. Zatem przy ponownym rozpatrzeniu spraw y organ orzekający powinien zbadać czy skarżące J. i S. D., wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] Nr [...], złożyli w ustawowym terminie i w zależności od wyników podjąć stosowne rozstrzygnięcie. Przy ewentualnym wznowieniu postępowania organ orzekający winie rozpatrzyć sprawę przy uwzględnieniu art. 146 i art. 151 ( 2 Kodesku postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 ( 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.