II SA/Ka 986/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant stażysta Jolanta Czarnata po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie renty socjalnej uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że nie może być ona wykonana Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. przyznał S. S. rentę socjalną za okres od [...] r. do [...] r. W odwołaniu wnioskodawca wniósł o przyznanie mu renty socjalnej od dnia [...] r. wskazując, że od tego dnia istnieje u niego [...] stopień niepełnosprawności, co wynika z orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia [...] r. Zarzucił też, że nikt go nie poinformował, że wniosek o rentę socjalną mógł złożyć przed uzyskaniem tego orzeczenia, dlatego wniosek złożył dopiero [...] r. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. w trybie art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Kolegium podzieliło ustalenia niższej instancji o spełnianiu przez wnioskodawcę przesłanek do nabycia uprawnień do renty socjalnej. Powołując się na przepis art. 43 ust. 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. Nr 79 z 2001 r., poz. 856) Kolegium uznało jednak, że wypłata przedmiotowego świadczenia winna nastąpić dopiero od dnia złożenia wniosku, tj. z dniem [...] r., a nie od [...] r., kiedy strona nie miała jeszcze uprawnień do renty socjalnej, gdyż orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane zostało w dniu [...] r. Zdaniem Kolegium ta ostatnia data również mogłaby stanowić o terminie przyznania renty socjalnej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. S. podniósł te same zarzuty i argumenty jak w odwołaniu akcentując, że termin złożenia wniosku wynikał z czasu trwania postępowania w sprawie określenia stopnia jego niepełnosprawności. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem zapadła z naruszeniem prawa. Otóż jest to decyzja o charakterze kasacyjnym, wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa. Według tego przepisu organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Uzasadnienie decyzji winno się zatem sprowadzać do wskazania, jakie okoliczności nie zostały wyjaśnione i że wymagają one przeprowadzenia gruntownego (w całości lub znacznej części) postępowania wyjaśniającego. Zasadniczo decyzja kasatoryjna nie powinna więc przesądzać kwestii merytorycznych. Tymczasem zaskarżona decyzja w ogóle nie wskazuje, by jakiekolwiek okoliczności sprawy wymagały wyjaśnienia, natomiast zajmuje stanowisko odnośnie terminu przyznania skarżącemu renty socjalnej. Chodzi zatem wyłącznie o problem odpowiedniego zastosowania prawa materialnego, co wyklucza skorzystanie z art. 138 § 2 kpa. O ile bowiem materiał dowodowy prowadzi do odmiennych wniosków, to organ odwoławczy winien wydać rozstrzygnięcie reformatoryjne z art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Zaznaczyć przy tym należy, że przyznanie renty socjalnej na podstawie art. 27a powołanej ustawy o pomocy społecznej nie następuje w trybie uznania administracyjnego, w związku z czym konieczności przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia nie można było wywieść z treści art. 138 § 3 kpa. Tak więc, skoro zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 kpa, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego podlega ona uchyleniu. W konsekwencji organ odwoławczy będzie musiał sam rozstrzygnąć sprawę, skoro nie wymaga ona prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego. Jak już wcześniej podniesiono w decyzji kasatoryjnej kwestie merytoryczne nie powinny być rozstrzygane. Z tego punktu widzenia zaskarżona decyzja też jest wadliwa, skoro wskazuje sposób rozstrzygnięcia w zakresie terminu, od którego winna być przyznana renta socjalna. Ubocznie można zauważyć, stanowisko Kolegium jest w tej kwestii niekonsekwentne, skoro najpierw wskazuje na datę złożenia wniosku, a następnie na datę wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Z tych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, z 2002 r., poz. 1270 ze zm.), w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających... (Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1271 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.