II SA/Ka 988/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-05-21
Skład orzekający: Wiesław Morys, Zofia Borowicz, Beata Kalaga-Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca dodatku mieszkaniowego, wszczęta przed 1 stycznia 2002 r., ale niezakończona do tej daty, powinna być rozpatrywana na podstawie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych z 2001 r., czy na podstawie przepisów poprzedniej ustawy?Ratio decidendi
Sprawy dotyczące dodatków mieszkaniowych, które zostały wszczęte przed 1 stycznia 2002 r., ale nie zostały zakończone do tej daty, powinny być rozpatrywane na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Norma intertemporalna zawarta w art. 19 tej ustawy nakazuje stosowanie nowych przepisów do spraw niezakończonych przed wejściem w życie ustawy. Zakaz reformationis in peius nie dotyczy ponownego orzekania przez organ pierwszej instancji po uchyleniu jego decyzji przez organ odwoławczy.Stan faktyczny
Skarżący T.M. domagał się przyznania wyższego dodatku mieszkaniowego niż przyznany decyzją organu pierwszej instancji i utrzymany w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący argumentował, że powinien otrzymać dodatek na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2002 r., które były dla niego korzystniejsze. Organy administracji uznały, że sprawa powinna być rozpatrzona na podstawie przepisów ustawy z 2001 r., ponieważ nie została zakończona przed 1 stycznia 2002 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia NSA Zofia Borowicz Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Urszula Smykała po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2004 r. sprawy ze skargi T.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę
Decyzją nr [...] z dnia [...]r. wydaną po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]r. przez Naczelnika Wydziału Gospodarki Lokalowej z upoważnienia Prezydenta Miasta T. T.M. przyznano dodatek mieszkaniowy za okres od [...]r. do [...]r. w wysokości [...]zł. miesięcznie.
Organ I instancji na podstawie art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1 i ust. 5, art. 6 ust. 10, art. 16 i art. 19 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U . nr 71 , poz. 734 ) ustalił, że strona spełnia ustawowe kryteria dochodowe do otrzymania dodatku, ponieważ prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i ma średni miesięczny dochód na osobę w wysokości [...] zł., czyli niższy od najniższej emerytury. Natomiast tak zwany udział w wydatkach na lokal to kwota 90 % ponoszonych wydatków tj. [...]zł., czyli wydatki na normatywną powierzchnię stanowią kwotę [...]zł. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny stwierdził, że określona w decyzji wysokość dodatku mieszkaniowego ustalona została w oparciu o zasady zawarte w art. 6 ust. 10 cytowanej ustawie, jako maksymalna wysokość dodatku mieszkaniowego.
W odwołaniu od decyzji z dnia [...]r. strona zakwestionowała wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego uważając, że należy się jej wyższy dodatek mieszkaniowy ze względu na brak dochodów i wniosła o zmianę decyzji i naliczenie dodatku w oparciu o przepisy ustawy obowiązującej przed dniem [...]r.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdziło, że na skutek złożonego przez stronę odwołania od wcześniejszej decyzji z dnia [...]r. sprawa dodatku mieszkaniowego nie została zakończona przed dniem [...]r., a zatem rozstrzygnięcie sprawy musiało nastąpić w oparciu o nowe przepisy, zgodnie z treścią art. 19 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Nowe przepisy odmiennie regulują zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych i decyzja wydana na ich podstawie jest mniej korzystna od decyzji jaka zapadłaby na podstawie stanu prawnego obowiązującego do dnia 31 grudnia 2001 r. Przyznany odwołującemu się dodatek mieszkaniowy ma pełne oparcie w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U . nr 71 , poz. 734 ), a jego wysokość nie mogła jednak przekroczyć kwoty [...]zł. , bo nie zezwala na to brzmienie art.6 ust. 10 tej ustawy. Na tej podstawie nie uwzględniono odwołania T.M.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona nadal domagała się przyznania dodatku mieszkaniowego w wyższej wysokości niż przyznany zaskarżoną decyzją.
Podtrzymała argumentację, przytoczoną w odwołaniu i zarzuciła, że decyzje obu instancji błędnie zinterpretowały przepisy prawa, gdyż jej zdaniem strona z uwagi na wcześniej przyznany decyzją z dnia [...]r. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]zł. po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ instancji powinna otrzymać dodatek w wyższej wysokości.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie.
W uzasadnieniu podniosło, że skarżący nie spełnia wymogów do otrzymania świadczenia w wyższej wysokości, gdyż z uwagi na treść art. 19 ustawy o dodatkach mieszkaniowych rozpoznanie wniosku skarżącego nie jest możliwe w oparciu o nie obowiązujące już przepisy ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. nr 120, poz. 787 z późn. zmianami) oraz podtrzymało argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzając, że nie znajduje podstaw prawnych do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483, z 2001 r. nr 28, poz.319) zostało wprowadzone dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne i od 1 stycznia 2004 r. nie obowiązuje ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym( Dz. U. nr 74, poz. 368 z późn. zmianami).
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy art. 1, 3 § 1, 16 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) w związku z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 roku w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U nr 72, poz. 652) mają zastosowanie do przedmiotowej skargi z uwagi na datę wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego ([...] roku), stąd podlega ona rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.s.a.
Sąd administracyjny powołany jest do kontroli zgodności z prawem poddanych jego właściwości decyzji, postanowień, czynności i innych aktów prawnych . Zatem bada czy podczas ich wydania nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) sądy nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w nich podstawą prawną, ale zobowiązane są badać legalność zaskarżonych aktów także z urzędu, w zakresie zarzutów nie podniesionych w skardze. Natomiast na mocy art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) mogą stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że odpowiada ona prawu, dlatego skarga T.M. nie zasługiwała na uwzględnienie.
Z dniem 1 stycznia 2002 r. utraciły moc przepisy ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. nr 120, poz. 787 z późn. zmianami). Stosownie do art. 15 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U . nr 71 , poz. 734 ) skreślony został rozdział 6 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, o tytule "Dodatki mieszkaniowe".
Jednocześnie zgodnie z treścią normy intertemporalnej zawartej w art. 19 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U . nr 71 , poz. 734 ) sprawy wszczęte i nie zakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy tj. 1 stycznia 2002 r. prowadzi się na podstawie jej przepisów.
Dlatego tez rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego z uwagi na jej nie zakończenie przed dniem 1 stycznia 2002 r. powinno być podjęte przy zastosowaniu przesłanek obowiązujących według znowelizowanego stanu prawnego, obowiązującego w chwili ponownego rozpoznawania odwołania.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U . nr 71 , poz. 734 ), która w art. 2 – 8 regulowała zasady przyznawania i wypłacania dodatków mieszkaniowych.
Dodatkowo wskazać trzeba, że wynikający z art. 139 k.p.a. zakaz reformatio in peius nie obowiązuje przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji, wywołany uchyleniem jego wcześniejszej decyzji. Z treści przepisu art. 139 k.p.a. wynika jedynie zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się przez organ odwoławczy, zaś nie dotyczy on ponownego orzekania przez organ I instancji w razie przekazania przez organ odwoławczy sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Sformułowany w nim zakaz dotyczy tylko decyzji wydawanych przez organ odwoławczy i nie zawiera on żadnych postanowień, które rozszerzałyby zakres obowiązywania zakazu reformatio in peius na postępowanie administracyjne przed organem pierwszej instancji, które toczy się po wydaniu decyzji kasacyjnej.
Analogiczny pogląd ukształtowany został w wyroku NSA z dnia 18 czerwca 1997 r. SA/Sz 1231/96, LEX nr 30809 i uchwale 7 sędziów NSA z dnia 4 maja 1998 r. FPS 2/98, ONSA 1998/3/79.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić , że podjęte w sprawie rozstrzygnięcie jest zgodne z obowiązującym prawem, albowiem przepisy cytowanej ustawy zostały w skardze prawidłowo zastosowane. Ustalony i niekwestionowany w skardze stan faktyczny został trafnie oceniony przez organy administracyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarżącemu należy się dodatek mieszkaniowy w kwocie maksymalnej, stosownie do treści art. 6 ust. 10 tej ustawy w wysokości [...]zł. miesięcznie, a zarzuty skargi kwestionujące tę konkluzję okazały się więc chybione.
Dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło