II SA/Ka 99/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie NSA Anna Apollo, As. WSA Iwona Bogucka /spr./, Protokolant sekr. sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oddalono skargę J. G. wnioskiem z dnia [...] r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r., którą zatwierdzono rozgraniczenie nieruchomości stanowiącej drogę gminną położoną w K., oznaczoną nr ewidencyjny [...],z nieruchomością stanowiącą współwłasność P.D. i Z.D. oznaczoną nr ewid. [...] oraz z nieruchomością G.Z., oznaczoną nr ewid. [...], zgodnie z protokołem granicznym z dnia [...] r. i zawartym w nim szkicem, sporządzonym przez uprawnionego geodetę, zaś w pkt 2 umorzono postępowanie rozgraniczeniowe przedmiotowej drogi gminnej z nieruchomością należcą do J. G., oznaczoną nr ewid. [...] i sprawę przekazano z urzędu Sądowi Rejonowemu w M., celem rozpoznania. Jako podstawa prawna decyzji podane zostały art. 29,30 ust. 1 oraz 33 ust. 1,2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 1989r., nr 30 poz. 163 ze zm.) Decyzja została wydana na wniosek Zarządu Gminy K. W uzasadnieniu swego wniosku J. G. podniósł, że w jego ocenie decyzja o rozgraniczeniu jest nieważna, albowiem dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, wydaną przez Naczelnika Gminy K. dnia [...] r., a zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości. Nowa decyzja wydana w sprawie zmierza w jego ocenie, do legalizacji wycinki drzew, dokonanej w granicach drogi. W aktach sprawy znajduje się kopia decyzji Naczelnika Gminy K. z dnia [...] r., z której wynika, iż na podstawie art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu (t. jedn. Dz. U z 1989 r., nr 14, poz. 74 ze zm.) zatwierdzono projekt podziału nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów wsi K., polegający na zmianie przebiegu drogi nr [...], położonej między działkami nr [...] i [...], należącymi do J. G.. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, przyczyną zmiany był planowany przebieg nowej drogi i towarzyszący mu zamiar J. G. dotyczący wyprostowania drogi biegnącej miedzy działkami [...] i [...]. Pismem z dnia [...] r. Zarząd Gminy K. wyjaśnił, że zamiana gruntów nie została przeprowadzona, z mapy ewidencji gruntów wynika, że aktualny jest stan prawny sprzed decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału, stan własnościowy działek potwierdzają również wypisy z rejestru gruntów. Aktem notarialnym z dnia [...] r., zawartym w Kancelarii Notarialnej w D. przy ul. [...], Rep. [...] J. G. sprzedał P. D. i Z.D. na współwłasność działkę oznaczoną nr geodezyjnym [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., pismem z dnia [...] r. zawiadomiło strony o przeprowadzeniu oględzin na terenie gminy K., w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r. w przedmiocie rozgraniczenia. W trakcie oględzin w dniu [...] r. ustalono, że miedzy działkami [...] i [...] biegnie droga gminna o nr [...]. Czas powstania drogi był miedzy J.G. a przedstawicielami Gminy sporny. Również sporna była kwestia granicy działki nr [...] od strony skarpy porośniętej drzewami. Z akt sprawy wynika również, że [...] r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Naczelnika Gminy K. z dnia [...] r., zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia i umorzenia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w K. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że wniosek strony dotyczył zainicjowania nadzwyczajnego trybu postępowania, związanego ze stwierdzeniem nieważności decyzji. Kolegium wywodziło, że decyzja dotycząca stwierdzenia nieważności ma charakter aktu deklatoryjnego, stwierdzającego zaistnienie skutku nieważności, powstałego z mocy samego prawa, w związku z wystąpieniem określonego stanu faktycznego, z którym ustawodawca skutek taki wiąże. Stwierdzenie nieważności możliwe jest zatem wyłącznie w razie stwierdzenia zaistniałej jednej z wyczerpująco wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek pozytywnych, oraz stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności (art. 156 § 2 k.p.a.). Badając kwestię istnienia przesłanek pozytywnych do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, Kolegium uznało, że żadna z okoliczności, warunkujących stwierdzenie nieważności, wymieniona w art. 156 § 1 k.p.a nie zaistniała w sprawie. W szczególności stwierdzono, że nie została spełniona przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zarzut wydania decyzji w sprawie już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną byłby zasadny, gdyby doszło do wydania kolejno po sobie dwóch decyzji załatwiających sprawę co do istoty. Zaistnieć powinna tożsamość sprawy rozstrzygniętej dwiema decyzjami, w zakresie podmiotowym, przedmiotowym i prawnym, przy niezmienionym stanie faktycznym. W rozpatrywanym przypadku Kolegium stwierdziło brak takiej tożsamości. Decyzja z dnia [...] r. dotyczyła zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości i wydana była w oparciu o art. 12 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Na podstawie tej decyzji mogło dojść do podziału nieruchomości w drodze czynności cywilnoprawnych, decyzja ta zatem nie wywoływała skutków materialnoprawnych w stosunkach własnościowych, lecz stanowiła przesłankę ich powstania. Natomiast decyzja z dnia [...] r. dotyczy rozgraniczenia nieruchomości, prowadzonego w trybie administracyjnym na podstawie art. 29, 30 i 33 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W części pierwszej orzeka ona o rozgraniczeniu działek, zaś w pkt 2 , odnoszącym się do J.G., o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy do sądu powszechnego, ze względu na brak zgody stron postępowania co do przebiegu granicy między działką [...] i działką nr [...]. W takim stanie faktycznym i prawnym Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do przyjęcia tezy o tożsamości obu postępowań, inny bowiem jest ich przedmiot, częściowo inne podmioty, różny też jest stan faktyczny i prawny. Nadto decyzja o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego nie ma cech rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. W konsekwencji brak było podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W związku z wnioskiem J. G. o ponowne rozpoznanie sprawy, zawierającym zarzut naruszenia art. 7,8 i 10 k.p.a. w szczególności brak uwzględnienia żądania przesłania kopii protokołu wizji lokalnej, zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy swą decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu Kolegium, omawiając motywy wydanego rozstrzygnięcia dodatkowo wskazało, że decyzja Naczelnika Gminy K. z dnia [...] r. dotycząca zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości nie została wykonana, zatwierdzony podział nie został przeprowadzony, wobec czego Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] r. orzekł o wygaśnięciu decyzji z [...] r. Nadto w uzasadnieniu Kolegium rozważył też kwestię, czy kwestionowana przez J. G. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i w tym zakresie uchybienia takiego nie stwierdziło. Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne za prawidłowe uznano umorzenie postępowania w części dotyczącej działek o spornym przebiegu granic i przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi powszechnemu. W skardze skierowanej do Sądu J.G. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., błędy w ustaleniach faktycznych, pominięcie w postępowaniu jego pism z dnia [...] r. i [...] r., brak zapoznania się z dokumentacją geodezyjną dotyczącą drogi, brak analizy operatu pomiarowego, obrazującego przebieg granic drogi w głąb działki nr [...]. Skarżący podał, że obecnie wytyczona droga gminna przechodzi przez część stodoły i domu mieszkalnego i jest kilkakrotnie załamana. Skarżący ocenił, że prawidłowo najpierw powinno dojść do wytyczenia granic drogi, a następnie do jej utwardzenia i wycięcia drzew, a nie odwrotnie, jak to mam miejsce w niniejszym przypadku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażane dotąd w sprawie. Swoje stanowisko w sprawie skarżący podtrzymał w piśmie procesowym z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotem badania Sąd Administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) jest kwestia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zaskarżona do Sądu decyzja dotyczyła rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Tak więc w niniejszym postępowaniu nie były przez Sąd badane kwestie związane ze stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji Naczelnika Gminy K. z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, ani też kwestie związane z ustalaniem przebiegu drogi [...] i wytyczaniem granic między tą drogą a działkami do niej przyległymi. Zadaniem Sądu było wyłącznie zbadanie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, zasadne było domaganie się przez skarżącego stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. wydanej w przedmiocie rozgraniczenia, czy też wniosek taki nie mógł być uwzględniony. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności, prowadzone przez organ administracji publicznej z urzędu lub na wniosek strony, nie dotyczy istoty sprawy rozstrzygniętej w kwestionowanej decyzji. Organ administracji działa w tym przypadku wyłącznie jako organ kasacyjny, badający istnienie przesłanek nieważności, nie jest natomiast władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Przesłanki nieważności decyzji w sposób wyczerpujący wymienia art. 156 § 1 k.p.a. Zamknięty katalog przyczyn nieważności oznacza, że tylko z powodów wymienionych w powołanym artykule, może dojść do jej stwierdzenia. W rozpatrywanej sprawie skarżący podniósł zarzut wydania decyzji, która dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Tą uprzednią decyzją ostateczną jest w ocenie skarżącego decyzja Naczelnika Gminy K. z dnia [...]r., zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości. Przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. jest spełniona, gdy kolejno po sobie zostaną wydane decyzje załatwiające co do istoty tę samą sprawę. Warunkiem tej wady decyzji jest tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. W ocenie Sądu Kolegium prawidłowo przyjęło, że tożsamość taka między decyzjami z dnia [...] r. i [...] r. nie zachodzi. Pierwsza z tych decyzji dotyczyła bowiem zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, druga zaś orzekała w trybie administracyjnym w części o rozgraniczeniu działek nr [...] i [...] oraz [...] w K., zaś w części o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego. Podnieść przy tym należy, że w części, w jakiej kwestionowana decyzja Wójta Gminy K. z [...] r. orzekała o umorzeniu postępowania, nie zawierała ona rozstrzygnięcia merytorycznego co do istoty sprawy i również z tego powodu nie można o mówić o jakiejkolwiek tożsamości przedmiotu postępowania. Uwzględniając przytoczoną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30. 08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Sz.d