II SAB/Gl 1/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1) zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. do rozpoznania w terminie 14 dni wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia [...] r. przez wydanie postanowienia opartego na treści art. 31 § 2 Kpa, 2) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] roku, skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta R., skarżące [...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R. zwróciło się z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie "nielegalnej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] R. [...]", zlokalizowanej na budynku Zespołu Szkół Ponadpodstawowych w R. przy ul. [...]. We wniosku wskazano na art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), jako podstawę domagania się wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu podano, że przedmiotowa stacja zrealizowana została w oparciu o zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych, gdy tymczasem w ocenie wnioskodawcy do jej realizacji wymagane było uprzednie uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, pismem z dnia [...] roku organ poinformował wnioskodawcę o dokonanych ustaleniach i stwierdził, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego we wnioskowanym zakresie. W kolejnym piśmie z dnia [...] skarżące Stowarzyszenie zakwestionowało powyższy sposób załatwienia sprawy przez organ, domagając się rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami procedury administracyjnej, w szczególności w sposób przewidziany w art. 31 § 2 kpa. W aktach sprawy brak jest wystąpienia skarżącego Stowarzyszenia do organu wyższego stopnia, jednakże z pism [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] roku oraz z dnia [...] roku wynika jednoznacznie, że Stowarzyszenie zwracało się zarówno do tego organu, jak i do Ministra Spraw Wewnętrznych, zarzucając organowi pierwszej instancji bezczynność polegającą na nie wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 31 § 2 kpa. Z pism tych wynika ponadto, że organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu bezczynności, albowiem w jego ocenie złożony przez Stowarzyszenie wniosek o wszczęcie postępowania nie spełniał wymogów art. 31 § 1 kpa. W skardze na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta R., jak również w późniejszym piśmie procesowym z dnia [...] roku, skarżące Stowarzyszenie zarzuciło temu organowi naruszenie prawa polegające na niewydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 31 § 2 kpa. Powołało się na orzeczenia zapadłe w innych, podobnych sprawach prowadzonych również z inicjatywy Stowarzyszenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i powołując się na stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zajęte w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.s.a., sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tj. w sprawach, w których sądy administracyjne właściwe są do rozpoznawania skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z powyższej regulacji wynika, że skarga na bezczynność dotyczy niepodejmowania przez organy administracji publicznej aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, a więc takich, które odnoszą się do konkretnego podmiotu i regulujących jego sytuację prawną. Zatem z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (zob.: T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62-63). W pierwszej zatem kolejności należało rozstrzygnąć, czy w niniejszej sprawie zwłoka organu w załatwieniu wniosku skarżącego należy do przypadków, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.s.a. Na tak postawione pytanie należało udzielić pozytywnej odpowiedzi. Zauważyć bowiem należy, że wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania administracyjnego złożony został w dniu [...] roku. Z akt sprawy wynika, że organ podjął czynności mające na celu wyjaśnienie podniesionych we wniosku okoliczności, jednakże formalnie nie wszczął postępowania i nie zakończył go w sposób przewidziany przepisami procedury administracyjnej. Nie ulega wątpliwości, że organ, do którego wpłynął wniosek złożony w trybie art. 31 § 1 kpa winien wszcząć postępowanie i zakończyć je wydając bądź to postanowienie, o którym mowa w art. 31 § 2 kpa, bądź też pozostawić taki wniosek bez rozpoznania, jeżeli strona nie uzupełni braków wniosku pomimo uprzedniego wezwania w trybie art. 64 kpa. Tym samym uznać należy, że skarga w niniejszej sprawie jest dopuszczalna, albowiem dotyczy przypadku wymienionego w art. 3 § 2 pkt 8 p.s.a. Stwierdzić przyjdzie ponadto, że skarga została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia służących skarżącemu w postępowaniu przed organem administracyjnym, a więc czyni zadość wymaganiom określonym w art. 52 § 1 p.s.a. Takim środkiem zaskarżenia, o którym mowa w powołanym przepisie jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 § 1 kpa). Pomimo, że w aktach sprawy brak jest kopii takiego zażalenia, to w świetle treści pism [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] roku i z dnia [...] roku bezspornie uznać należy, że zostało ono złożone. Wobec powyższego, skoro brak jest przeszkód formalnych, to przystępując do merytorycznej oceny skargi na bezczynność organu stwierdzić przyjdzie, że jest ona uzasadniona. Z przepisu art. 35 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki, przy czym czas załatwienia sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego określony został na nie dłużej niż jeden miesiąc, natomiast w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej czas ten nie może przekroczyć dwóch miesięcy. Przepis art. 36 kpa przewiduje wprawdzie sytuację, w której czas załatwienia sprawy może przekroczyć także termin dwumiesięczny, zobowiązuje jednak organ do powiadomienia o tym fakcie stron postępowania z równoczesnym wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Do określonych wyżej terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, np. zawieszenia postępowania, w czasie którego terminy załatwiania spraw nie biegną (art. 103 kpa), okresów opóźnień spowodowanych przez stronę, np. nieuzupełnienie we wskazanym przez organ terminie braków wniosku, czy wreszcie powstałych z przyczyn niezależnych od organu, np. niedysponowanie aktami sprawy przekazanymi innemu organowi związku z toczącym się równolegle postępowaniem. Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącego Stowarzyszenia złożony został w siedzibie organu w dniu [...] roku. Ten właśnie dzień należy uznać jako datę rozpoczęcia biegu terminu załatwienia sprawy. W aktach sprawy brak jest informacji organu, o której mowa w art. 36 kpa, jak również brak jest wezwania do uzupełnienia ewentualnych braków wniosku w trybie art. 64 kpa. W tym stanie rzeczy, nawet, gdyby przyjąć, że sprawa jest szczególnie skomplikowana, to termin jej załatwienia upływał w dniu [...] roku (dzień [...] roku przypadał bowiem w sobotę). Trudno jednak przyjąć, że sprawa ma skomplikowany charakter, gdyż w istocie jej załatwienie polegać miało na wydaniu postanowienia przewidzianego w art. 31 § 2 kpa. Takim postanowieniem jest postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu lub o odmowie wszczęcia postępowania. Zwrócić bowiem należy uwagę, że skarżące Stowarzyszenie nie domagało się dopuszczenia go do udziału w postępowaniu. Dopiero po ewentualnym wszczęciu postępowania w sprawie zadaniem organu byłoby merytoryczne jej rozpoznanie. Tymczasem w niniejszej sprawie nie doszło do wydania żadnego postanowienia, do którego wydania organ był zobligowany przepisami prawa, co spowodowało, że Sąd uznał skargę na bezczynność organu za zasadną i orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 149 p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na wniosek skarżących po myśli art. 200 p.s.a. Z uwagi na przedmiot skargi, którym jest bezczynność organu, Sąd nie miał podstaw do oceny merytorycznych aspektów żądania wszczęcia postępowania w sprawie przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej.