II SAB/Gl 10/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. na bezczynność [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. w przedmiocie niezałatwienia sprawy melioracji wodnej postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 25 maja 2011 r. K. G. zwróciła się do [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. z wnioskiem o uregulowanie stanu cieku przepływającego przez działkę będącą jej własnością. Zdaniem skarżącej podmiot ten jako administrator potoku [...] posiada kompetencje do występowania w sprawie zanieczyszczenia przez pobliskie zakłady wody w potoku, co powoduje nie tylko szkody dla środowiska, ale również obniża wartość działki oraz utrudnia skarżącej realizację planów gospodarczych, stąd wniosła ona o "przykrycie" koryta potoku na odcinku znajdującym się na jej nieruchomości. W odpowiedzi Kierownik Biura Terenowego w G. [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K., wykonujący prawa właścicielskie w imieniu Marszałka Województwa [...] w stosunku do wód publicznych, do których zaliczony jest ciek [...], poinformował skarżącą o możliwości przekazania za odpłatnością, po uprzednim wydzieleniu linii brzegowej, działki nr [...] w części pokrytej wodami płynącymi. Dodatkowo wskazano podstawy, na jakich przedsiębiorstwa wymienione przez skarżącą we wniosku odprowadzają ścieki do potoku. Poinformowano również, że [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. nie ma umocowań prawnych ani środków technicznych do kontroli jakości wód w ciekach wodnych, nad czym podkreślono, że kontrolę taką sprawuje Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. W dniu 25 czerwca 2011 r. K. G. zwróciła się z zażaleniem do Marszałka Województwa [...] jako "podmiotu nadrzędnego" nad [...] Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w K., zarzucając temu ostatniemu nieustosunkowanie się do propozycji rozwiązania problemu cieku na odcinku przepływającym przez jej nieruchomość. Następnie w odpowiedzi na powyższe pismo członek zarządu Województwa [...], po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie uregulowania stanu prawnego działki [...] zajętej pod koryto cieku [...], wskazał na przyczynę nierozwiązania sprawy, którą jest w jego ocenie brak wystarczających środków na regulację spraw własnościowych gruntów zajętych pod wody i urządzenia stanowiące własność Skarbu Państwa. Zapewniono również skarżącą, że po przyznaniu środków z budżetu państwa sprawa zostanie bezzwłocznie załatwiona przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. Dodatkowo poinformowano, że zaproponowane przez nią rozwiązanie polegające na orurowaniu cieku [...] na wnioskowanym odcinku jest nieuzasadnione technicznie i ekonomicznie, spowoduje bowiem zmianę charakteru cieku, który spełnia rolę odprowadzającą wody powierzchniowe oraz wody gruntowe. W związku z powyższymi pismami K. G. zwróciła się do Urzędu Marszałkowskiego za pośrednictwem [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. z żądaniem o wydanie aktu w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, załatwiającego jej wniosek z dnia 25 maja 2011 r. Oznajmiła również, że przedmiotem podania nie było przejęcie przez Skarb Państwa części działki będącej jej własnością. W odpowiedzi przedstawiciel [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. wyjaśnił, że zaproponowane przez skarżącą rozwiązanie zostało negatywnie zaopiniowane przez Marszałka Województwa [...], o czym została ona poinformowana. W jego ocenie skarżąca uzyskała niezbędne wyjaśnienia i informacje obejmujące całość zagadnień poruszonych we wniosku z dnia 25 maja 2011 r. Pismem z dnia 30 września 2011 r. K. G. zwróciła się o uzupełnienie "decyzji [...]" [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. o informację dotyczącą prawa jej zaskarżenia. W odpowiedzi poinformowano, że [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. nie jest organem umocowanym do wydawania aktów administracyjnych w przedmiotowej sprawie, a sprawa wykupu gruntów pokrytych wodami publicznymi jest przeprowadzana na drodze cywilnoprawnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2011 r. K. G. zarzuciła [...] Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. bezczynność polegającą na niewydaniu rozstrzygnięcia zgodnie z art. 35 i art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 późn. zm. - zwanej dalej KPA) w odniesieniu do wniosku z dnia 25 maja 2011 r. W uzasadnieniu podniosła ona, że zaproponowała pokrycie cieku [...]z uwagi na jego zanieczyszczenie osadami z Huty [...] oraz z oczyszczalni ścieków w T. Według skarżącej nie wydano jednak aktu załatwiającego sprawę, a nadto pomimo złożenia innej propozycji rozwiązania zaistniałej sytuacji również nie odniesiono się do niej do dnia dzisiejszego. Podkreśliła także, że został spełniony wymóg wynikający z art. 37 KPA. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z uwagi na fakt, że prace inwestycyjne polegające na przykryciu koryta cieku nie należą do spraw administracyjnych kończących się wydaniem postanowienia czy decyzji. Podkreślono, że wszystkie pisma skarżącej nie pozostawały bez stosownych odpowiedzi zawierających wyczerpujące objaśnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z póżn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jednakże w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwana dalej p.p.s.a.). Zakres kognicji sądu administracyjnego został unormowany w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. oraz w art. 4 tej ustawy. Zgodnie z tymi przepisami kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., a to oznacza, że sądy administracyjne rozpatrują skargi w sytuacji, gdy na organie ciąży obowiązek wydania określonego aktu administracyjnego, a nie jest on realizowany. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu pozostaje w zwłoce. W tej sytuacji skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i tym samym zakończenia sprawy administracyjnej. (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Jednak podmiot, który był bezczynny przy prowadzeniu postępowania, musi należeć do kręgu organów administracji publicznej i być powołanym do wydawania aktów administracyjnych w sprawie będącej przedmiotem tego postępowania. Nie można uznać, że obowiązek wynikający z art. 35 § 1 KPA spoczywa na każdym podmiocie, do którego wniesiono wniosek inicjujący postępowanie, niezależnie od tego, czy posiada on kompetencję do wydania aktów lub podejmowania czynności. Stosownie do art. 5 § 1 pkt 3 KPA organami administracji publicznej, które prowadzą postępowanie administracyjne są ministrowie, centralne organy administracji rządowej, wojewodowie, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego, a nadto organy i podmioty, gdy są z mocy prawa lub na podstawie porozumień powołane do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji (art. 1 pkt 2 KPA). W pierwszej kolejności należy zatem ustalić, czy podmiot, na którego bezczynność wniesiono skargę jest organem administracji publicznej w rozumieniu tych przepisów. W niniejszej sprawie K.G. zwróciła się do [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. z wnioskiem o uregulowanie - zgodnie z kompetencjami - sprawy dotyczącej cieku [...] z uwagi na jego zanieczyszczenie i związane z tym uciążliwości. Skarżąca konkretyzując swoje żądanie zaproponowała przykrycie cieku na odcinku przepływającym przez jej nieruchomość uznając, że inne rozwiązania, w tym zaprzestanie zanieczyszczania wód przez zakłady odprowadzające tam ścieki, byłyby trudne do osiągnięcia. Jak wynika z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm. – zwana dalej Prawo wodne) wody stanowią własność Skarbu Państwa, innych osób prawnych albo osób fizycznych. W myśl ust. 2 tego przepisu wody stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego są wodami publicznymi. Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 4 ustawy Prawo wodne, prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa wykonuje marszałek województwa, jako zadanie z zakresu administracji publicznej wykonywane przez samorząd województwa - w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy oraz w stosunku do pozostałych wód niewymienionych w pkt 1 -3. W tym miejscu należy podkreślić, że ciek wodny [...], którego dotyczy skarga K. G., stanowi własność Skarbu Państwa i uprawnienia właścicielskie w odniesieniu do tego cieku powierzono Marszałkowi Województwa [...], co w sprawie nie budzi wątpliwości. [...]Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. jest natomiast wojewódzką jednostką budżetową, działającą na podstawie uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] r., Nr [...], który to podmiot w imieniu Marszałka Województwa [...] wypełnia obowiązki nałożone na właścicieli wód wymienione w ustawie Prawo wodne zgodnie z powierzonymi temu podmiotowi zadaniami. Zdaniem Sądu [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. w sprawie zainicjowanej skargą K. G. z dnia 28 listopada 2011 r., nie jest organem administracji publicznej, a zatem nie posiada uprawnień w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego. Nie można go bowiem zaliczyć do kręgu podmiotów wymienionych w art. 5 § 2 pkt 3 KPA. Jednocześnie analiza przepisów ustawy Prawo wodne, w szczególności art. 4, prowadzi do wniosku, że nie nadano temu podmiotowi żadnych uprawnień władczych w sprawach dotyczących wód publicznych, a zatem nie jest on również innym podmiotem w rozumieniu art. 1 pkt 2 KPA. Z tego względu [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. nie mógł zadośćuczynić żądaniu skarżącej i wydać jakiegokolwiek aktu administracyjnego, albowiem w myśl powołanych przepisów nie dysponuje on takimi kompetencjami. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.