II SAB/Gl 116/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, , , po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. B. bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z dnia 24 lutego 2026 r. O. B. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na dzieci: A. B. i Y. B.. Skarga na bezczynność ZUS w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia na Y. B. została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Gl 117/26. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału skarżąca pismem z dnia 18 listopada 2025 r. została wezwana do wskazania czy przed wniesieniem skargi do tut. Sądu wystąpiła z ponagleniem do organu wyższego stopnia. W odpowiedzi, przy piśmie z dnia 26 marca 2026 r., skarżąca nadesłała kopię ponaglenia, jednak ponaglenie to dotyczy wniosku o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na syna Y. B.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2026 r., poz. 143 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumieć należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z kolei w myśl art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 z późn. zm.; dalej k.p.a.) stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) (pkt 1) lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (pkt 2). Ponaglenie wnosi się: do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie bądź do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. Wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. stanowi warunek formalny skuteczności skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak ponaglenia do organu wyższego stopnia czyni skargę niedopuszczalną. Ponaglenie jest szczególnym rodzajem podania, zawierającego żądanie rozpatrzenia sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłego prowadzenia postępowania przez właściwy organ administracji publicznej wyższej instancji. Ponaglenie powinno czynić zadość wymaganiom określonym w art. 63 § 1 k.p.a., a więc zawierać m.in. żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania – możliwe do zidentyfikowania przez organ pierwszej instancji, gdyż organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać żądanie strony, będące ponagleniem organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania (art. 37 § 4 k.p.a.). Ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na organie załatwienia sprawy. Z analizy akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżąca w sprawie dotyczącej syna A. B. nie poprzedziła skargi do sądu administracyjnego stosownym ponagleniem skierowanym do organu wyższego stopnia czyli do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym, strona skarżąca przed zainicjowaniem przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego, nie wyczerpała wskazanego trybu ponaglenia. W takiej sytuacji skarga podlega odrzuceniu jako przedwczesna i niespełniająca wymagań formalnych przewidzianych w art. 53 § 2b p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.