II SAB/Gl 12/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, , , po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.K. i G.K. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie wydania postanowienia o odmowie wydania dokumentu p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącym kwotę 100 (sto) złotych tytułem wpisu od skargi Pismem z dnia [...]r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zwróciło się do Starosty [...] (dalej: "organ") o pisemną informację o aktualnym stanie własnościowym działek objętych decyzją Naczelnika Gminy w P. z dnia [...] r. w sprawie przymusowego wykupu nieruchomości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Gminy w P. z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania w sprawie przymusowego wykupu nieruchomości, tj. ówczesnej działki nr 1 oraz nr 2, położonych w P., obręb [...], w związku ze złożonym przez G.K. oraz H.K. (dalej: "skarżące"), jak i Z.K. wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w piśmie tym podało, że celem takiego działania jest ustalenie wszystkich osób, które są aktualnymi właścicielami przedmiotowych działek, albowiem podmioty te mają prawo do brania udziału w postępowaniach, których przedmiotem ma być weryfikacja decyzji dotyczących działek, stanowiących ich własność. Pismem z dnia 20 stycznia 2022 r. skarżące wniosły skargę na bezczynność organu w przedmiocie wydania postanowienia o odmowie wydania dokumentu. Jednocześnie wniosły o: "zobowiązanie Starosty [...] do wydania postanowienia zgodnie z art. 106 § 5 k.p.a., które Starosta zobowiązany był wydać w terminie zgodnym z art. 106 § 3 k.p.a. tj. nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu żądania tj. pisma SKO z dnia [...]r znak: [...]" (k. nr 2 akt sądowych). W uzasadnieniu skarżące podniosły, że zgodnie z art. 106 § 3 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "k.p.a.") organ informację był zobowiązany przedstawić niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu żądania, w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Skarżące wskazały, że nigdy nie doręczono im żadnego orzeczenia wydanego w tym zakresie, a złożone przez nie ponaglenie w tym zakresie nie odniosło żadnego skutku. Pismem z dnia [...] r. organ podał, że aktualnie nie toczy się żadne postępowanie dotyczące przedmiotowych działek. Jednocześnie organ wyjaśnił, że nie zajmował stanowiska w drodze postanowienia do sprawy prowadzonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedzone jest zawsze badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Oznacza to, że badanie legalności aktów administracyjnych lub innych działań organów administracyjnych możliwe jest wówczas, gdy skarga spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie oraz gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności skargi, uniemożliwia natomiast rozpoznanie sprawy co do istoty. Zatem przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W tym miejscu wskazać należy, iż skarżące wniosły ponaglenie, jednakże skarga mimo to podlega odrzuceniu, lecz z przyczyn opisanych poniżej. Na mocy art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i g650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Na podstawie art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast art. 3 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Powołane wyżej przepisy i normy prawne wyznaczają zakres kognicji sądów administracyjnych, wyjaśniając jakie konkretnie działania organów administracji publicznej, i w jakim przedmiocie bezczynność lub przewlekłość tych organów, może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Tym samym, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne, czy ich brak, wskazane w ustawie. Przedstawiony katalog ma charakter zamknięty, co oznacza, że wniesienie skargi wykraczającej poza ten zakres, skutkuje jej odrzuceniem zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłość organu przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność lecz niepodejmowanie przez organ nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Powyższe wynika z treści art. 149 § 1 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd może zatem uwzględnić skargę na bezczynność organu, nie przesądzając merytorycznej treści rozstrzygnięcia, wyłącznie wówczas, gdy organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce pomimo tego, że miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i określonym terminie, przy czym na taki akt służy skarga do sądu administracyjnego. W tym miejscu wskazać należy, że pismem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zwróciło się do organu o podanie określonych informacji w związku ze złożonym m.in. przez skarżące wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Zatem to w aktach sprawy Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. znajduje się odpowiedź na powyższe pismo, a stronami tego postępowania były m.in. skarżące. Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w aktach sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Stąd też tylko w przypadku gdy toczy się postępowania administracyjne i są określone jego strony, organ wydaje na postawie art. 74 § 2 k.p.a. postanowienie o odmowie wydania kserokopii dokumentu. Taki natomiast przypadek nie ma miejsca w niniejszym postępowaniu. Nadto, skarżące w przedmiotowej skardze w głównej mierze podnoszą inną kwestię, tj. wydania postanowienia przez organ w trybie art. 106 k.p.a. Zgodnie z tą regulacją, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Przepis ten normuje zagadnienia proceduralne dotyczące wyrażania opinii lub zgody przez inny organ na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego. Jest to tryb tzw. współdziałania organów administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnej. Jednakże i w tym przypadku taka sytuacja nie zachodzi, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ustało krąg uczestników postępowania (co też wynika z treści pisma z dnia [...] r.), a nie uzgadniało treść decyzji z innym organem. Wobec powyższego stwierdzić należy, że przed organem, tj. Starostą [...], nie toczyło się postępowanie w powyżej opisanym zakresie. Zatem skoro postępowanie administracyjne nie zostało wszczęte i nie toczyło się, to skarżące nie mogły być jego stronami w przedmiocie zakreślonym w treści skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia. O zwrocie skarżącym wpisu od skargi wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.