II SAB/Gl 14/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi J. D. na bezczynność Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie niezałatwienia skargi na bezczynność organu egzekucyjnego w sprawie o rozbiórkę obiektu postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...]r. J. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Delegatura w B.-B. W skardze tej zarzucił iż wskazany organ nie wydał postanowienia w sprawie bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. jako organu egzekucyjnego w sprawie samowoli budowlanej. Jak wynika z akt sprawy, w stosunku do R.P. została wydana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r., nakazująca rozbiórkę rurociągu położonego w rowie przy ul. [...] w S. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięciem z dnia [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2003 r. w sprawie o sygn. II SA/Ka 1288/01 oddalił skargę na tę decyzję. Postępowanie egzekucyjne w tej sprawie zostało umorzone a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 20 maja 2004 r. w sprawie o sygnaturze II SA/Gl 2/04 oddalił skargę J. D. na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie orzeczenia sądu w sprawie nakazu rozbiórki. W ocenie J. D. decyzja o nakazie rozbiórki nie została wykonana w sposób odpowiadający orzeczonemu nakazowi. Wobec tego J. D. pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. m. in. z żądaniem wyegzekwowania od organu I instancji wykonania orzeczonej rozbiórki (pkt 3 pisma). W uzasadnieniu podniósł, że mimo prawomocnej decyzji o nakazie rozbiórki rurociągu ułożonego w rowie ulicznym, rurociąg ten został rozebrany tylko częściowo a rów nie został przywrócony do stanu pierwotnego. Pismo to w zakresie zgłoszonego żądania wyegzekwowania wykonania rozbiórki, zgodnie z właściwością, zostało przekazane postanowieniem z dnia [...] r. do rozpoznania przez Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Organ ten pismem z dnia [...] r. poinformował J.D., że brak jest podstaw do uznania zażalenia na bezczynność organu powiatowego za zasadne a sprawa wykonania rozbiórki była egzekwowana i została zakończona. W reakcji na uzyskaną odpowiedź J.D. pismem z dnia [...] r. wystąpił do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z zażaleniem na bezczynność Ś. Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego, domagając się zajęcia przez organ wojewódzki stanowiska w formie postanowienia. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ wyższego stopnia w sprawie na bezczynność organu egzekucyjnego wydaje postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. postanowił nie wyznaczać Ś. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego terminu do rozpatrzenia sprawy. Jako podstawa prawna podany został przepis art. 37 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu podano, że sprawa została już załatwiona i nie można zarzucić organowi bezczynności. W skardze do sądu administracyjnego J. D. zaskarżył bezczynność Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Opisując dotychczasowy tok postępowania podał, że zgodnie z art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w sprawie skargi na bezczynność organu egzekucyjnego, organ wyższego stopnia winien wydać postanowienie. W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne w sprawie zostało umorzone, wobec czego udzielono skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia [...] r. Na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. pełnomocnik organu podała, że nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące rozbiórki samowolnie wykonanej kanalizacji w rowie przy ul. [...]. Jak wynika z akt sprawy, równolegle z postępowaniem dotyczącym nakazu rozbiórki rurociągu ułożonego samowolnie w rowie, toczyła się postępowanie w sprawie stanu technicznego osadnika bezodpływowego na posesji przy ul. [...] w S., należącego do R.P. Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 października 2005 r. sygn. akt II SA/Gl 217/04, w dniu 21 lutego 2006 r. J.D. zgłosił do Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o objęcie prowadzonym postępowaniem także kwestii odprowadzania ścieków z posesji R. P. do rowu przydrożnego. Postanowieniem z dnia [...] r. organ przekazał wniosek inspektorowi szczebla powiatowego, jako organowi I instancji. W złożonym zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca cofnął swój wniosek, w związku z czym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie o przekazaniu i umorzył postępowanie. W dniu [...] r. J. D. złożył zażalenie na niezałatwienie w terminie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. sprawy odprowadzania ścieków z gospodarstwa R.P. do rowu przydrożnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności wymagało rozważenia przez sąd, w jakim postępowaniu i w oparciu o jakie przepisy skarżący podnosił zarzut bezczynności organów. Jak wynika z akt sprawy, w przedmiocie rozbiórki samowolnie wykonanej przez R.P. kanalizacji nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, grzywna w celu przymuszenia nałożona na inwestora została umorzona ze względu na wykonanie orzeczonego obowiązku. W tej sytuacji sąd przyjął, że nie można uznać, aby organy nadzoru budowlanego działały w charakterze organów egzekucyjnych, skoro w toku nie pozostaje postępowanie egzekucyjne. Sprawa bezczynności organów nadzoru budowlanego winna zatem zostać rozpatrzona w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Pismo skarżącego z dnia [...] r. zostało przekazane do Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako organu właściwego, jego przedmiotem była bezczynność organu stopnia powiatowego. Pismem z dnia [...] r. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał żądania i zarzuty skarżącego za niezasadne, wyjaśnił, że obowiązek rozbiórki został wykonany a sprawa została zakończona. W ten sposób wyczerpany został tryb postępowania uregulowany w art. 37 k.p.a., co otwiera skarżącemu drogę do składania skargi na bezczynność organu stopnia powiatowego. Natomiast kierowanie kolejnej skargi na bezczynność z kolei organu nadrzędnego nad organem właściwym w sprawie nie jest dopuszczalne. Wyczerpanie bowiem trybu zażaleniowego z art. 37 k.p.a. warunkuje wniesienie skargi na bezczynność, ale organu I instancji, a nie organu wyższego stopnia. Nawet zatem brak stosownej reakcji na zażalenie przez organ wyższego stopnia nie otwiera drogi do stawiania zarzutu bezczynności organowi wyższego stopnia i kierowania kolejnego zażalenia na bezczynność do organu szczebla centralnego. Zaś skarga do sądu, składana po wyczerpaniu postępowania zażaleniowego służy na bezczynność organu I instancji. W ocenie sądu skarga na bezczynność organu wyższego stopnia nie jest dopuszczalna. Na postanowienie, wydawane na podstawie art. 37 k.p.a. nie przysługuje zażalenie, toteż nie można wnieść skargi do sądu na organ, który takiego postanowienia nie wydał. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 8, skarga na bezczynność organu przysługuje w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, wśród których wymienia się w pkt 2 postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Jak zastrzeżono na wstępie, sąd przyjął, iż w sprawie nie ma miejsca bezczynność związana z postępowaniem egzekucyjnym, stąd wniosek sądu o niedopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu wyższego stopnia nad organem merytorycznym w sprawie. Skarga niedopuszczalna podlega natomiast odrzuceniu przez sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).