II SAB/Gl 14/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. C. na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W druku nadesłanego do Sądu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy S. C. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten uzasadnił ciężką sytuacją materialną, w szczególności zaś tym, iż jego jedynym źródłem utrzymania się jest dochód z tytułu świadczenia emerytalnego uzyskiwany w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w W. o pow. [...] m2, domu o pow. [...] m2 położonego w Gminie P. oraz nieruchomości rekreacyjnej w P. o pow. [...] ha. Na dodatkowe wezwanie referendarza sądowego S. C. nadesłał dokumenty wykazujące wysokość uzyskiwanego przezeń dochodu oraz poziom przeciętnych, miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem się. W oparciu o nie ustalono, że aktualnie skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł netto miesięcznie, zaś suma wykazanych przezeń wydatków wynosi około [...] zł i składają się na nie: czynsz za mieszkanie w W. – [...] zł, opłata za gaz –[...] zł, opłata za energię elektryczną w W. - [...] zł, opłata za energię elektryczną w P.– [...] zł oraz rachunki za telefon – przeciętnie około [...] zł. Z powyższego wynika więc, że do dyspozycji skarżącego pozostaje co miesiąc kwota około [...] zł netto. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Odpłatność postępowania sądowego jest regułą, o czym stanowi przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). Nie ma ona wszakże charakteru bezwzględnego, a wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Okoliczności dotyczące stanu majątkowego S. C. nie pozwoliły jednoznacznie stwierdzić, że jest on osobą, której sytuacja materialna uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Mając powyższe na względzie trzeba zauważyć, że na obecnym etapie postępowania zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego zobowiązana jest strona jest wpis od skargi. Ze względu na przedmiot skargi S. C. wyniesie on 100 zł – z zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Innymi wydatkami, które strona może być zobowiązana ponieść jest opłata kancelaryjna za sporządzenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem (uiszczania w razie oddalenia skargi i zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku) oraz wpis od skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie obydwie opłaty wyniosą 100 zł, przy czym raz jeszcze podkreślić trzeba, że mają one charakter potencjalny – zależny od wyniku postępowania. Zasadniczo skarżący jest więc zobowiązany do zapłacenia 100 zł tytułem wpisu od skargi. Biorąc pod uwagę uzyskiwany przezeń dochód oraz udokumentowane koszty utrzymania nie można stwierdzić, że jest to suma leżąca poza możliwościami finansowymi wnioskodawcy. Konstatacji tej nie zmienia również podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność, iż ponosi on stałe wydatki związane z leczeniem się. Nie negując prawdziwości twierdzeń w tym zakresie, zauważyć trzeba, że brak jest jakichkolwiek informacji na temat rozmiaru wydatków ponoszonych z tego tytułu. Trudno więc stwierdzić, czy konieczność uiszczenia wskazanych wyżej wydatków związanych z postępowaniem sądowym w znaczący sposób naruszy koszty utrzymania się skarżącego. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia