II SAB/Gl 140/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi S.K. (K.) na bezczynność Prezydenta Miasta D. w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem z dnia 25 sierpnia 2025 r. S. K. (dalej: Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezydenta Miasta D. w sprawie dotyczącej wypłaty odszkodowania za składnik budowlany na nieruchomości położonej w D. przy ul. [...] oznaczonej jako działki nr [...] i [...] k.m. [...] obręb [...], wywłaszczonej decyzją Prezydenta Miasta D. nr [...] z 25 lutego 1980 r. W uzasadnieniu skargi Skarżący podał, że organ od 18 lat uchyla się od wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na mocą decyzji Prezydenta Miasta z dnia 25 lutego 1980 r., utrzymanej w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2005 r., pomijając to ostatnie rozstrzygnięcie. Zdaniem Skarżącego organ odmawia wszczęcia postępowania o ustalenie odszkodowania, podczas gdy nie jest to przedmiotem żądania. Skarżący domaga się bowiem wypłaty odszkodowania przyznanego decyzją z dnia 18 sierpnia 2005 r., a uchylanie się organu od wydania decyzji w sprawie wypłaty odszkodowania jest bezczynnością organu. W związku z tym, w ocenie Skarżącego, brak podstaw do odmowy wykonania ww. decyzji administracyjnej, względem której organ nie wniósł o stwierdzenie nieważności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż kwestia "wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości przyznanego decyzją ostateczną Ministra Infrastruktury z dnia 25 kwietnia 2005 r." była kilkukrotnie przedmiotem wniosku Skarżącego i była rozpatrywana przez Prezydenta Miasta D., przez Wojewodę Śląskiego jako organ wyższego stopnia, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Wszystkie organy podzielały stanowisko, że sprawa dotycząca ustalenia odszkodowana za wywłaszczoną nieruchomość w zakresie gruntu została ostatecznie zakończona poprzez wydanie przez Prezydenta Miasta D. decyzji nr [...] z dnia 30 października 2002 r. i jej wykonanie, natomiast powołana przez wnioskodawcę decyzja Ministra Infrastruktury nie stanowi podstawy do wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego. Dodatkowo organ wskazał, że roszczenie w zakresie odszkodowania za składnik budowlany zostało uwzględnione przed Sądem Wojewódzkim w K. w postępowaniu cywilnym o sygn. akt [...] zakończonym wyrokiem z dnia [...] r. Jak wynika z kopii materiałów archiwalnych kwota należna Skarżącemu została złożona przez K. do depozytu sądowego, a następnie wypłacona przez Skarżącego czekiem w dniu 1 września 1987 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Jednocześnie, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy, decyzja Prezydenta Miasta D. nr [...] z dnia 25 lutego 1980 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu, ustalała wartość wywłaszczonej nieruchomości położonej przy ul. [...] w D. na kwotę 137.493 zł, w tym za składnik gruntowy 737 m2 wartość 13.266 zł, oraz za składnik budowlany wartość 124.227 zł (karta nr 1 akt administracyjnych). Mocą decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 14 stycznia 2002 r. nr [...] stwierdzono nieważność powyższej decyzji z dnia 25 lutego 1980 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania. W obrocie prawnym pozostaje od 1980 r. ostateczne rozstrzygnięcie o wywłaszczeniu ww. nieruchomości, a odszkodowanie z tego tytułu ustalone zostało decyzją Prezydenta Miasta D. z dnia 30 października 2002 r. nr [...] (karta nr 22 akt administracyjnych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 12 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 79/03, uznał, że odszkodowanie należało ustalić tylko za składnik gruntowy, bowiem w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, 25 lutego 1980 r., była ona niezabudowana, budynek został wyburzony w styczniu 1979 r. Nie można było zatem ustalić odszkodowania za składnik budowlany nieruchomości, gdyż w momencie wydania decyzji o wywłaszczeniu fizycznie on już nie istniał, a ewentualne roszczenia w tym zakresie mogły być kierowane na drodze cywilnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 606/05 oddalił skargę kasacyjna od powyższego wyroku tut. Sądu (karty 62 i nast., karty 189 i nast. akt administracyjnych). Roszczenie Skarżącego w tym zakresie zostało uwzględnione wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] (uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 2255/21). W rozpoznawanej sprawie Skarżący domaga się wypłaty odszkodowania za składnik budowlany nieruchomości wywłaszczonej decyzją z dnia 25 lutego 1980 r. W tych okolicznościach należało stwierdzić brak przedmiotu zaskarżenia. Analizując akta sprawy nie sposób przyjąć, aby na organie spoczywał obowiązek działania z urzędu w przedmiocie objętym skargą, mającym uzasadniać stwierdzenie pozostawania organu w bezczynności, także w sprawie niniejszej brak wniosku Skarżącego, do którego organ były zobowiązany się odnieść. W konsekwencji skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z tego względu Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, o czym orzeczono w pkt 2 postanowienia. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.