II SAB/Gl 143/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , , po rozpoznaniu w dniu 27 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. B. i Z. B. na bezczynność Prezydenta Miasta C. w przedmiocie wpisu do ewidencji budowlanej zawiadomienia o zakończeniu budowy domu p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Pismem z dnia 22 sierpnia 2025 r. E. B. i Z. B. złożyli skargę na bezczynność Prezydenta Miasta C. w sprawie rozpoznania ich wniosku z dnia 15 maja 2025 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie "doprowadzenia ewidencji budowlanej (...) do stanu zgodnego z prawem" poprzez wpisanie do niej zawiadomienia o zakończeniu budowy domu. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że postanowieniem z dnia 2 czerwca 2025 r. nr [...], organ odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku skarżących, opisanego powyżej. Postanowienie to zostało odebrane przez skarżących w dniu 12 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się bowiem wyłącznie na podstawie prawnie dopuszczalnej i skutecznie wniesionej skargi. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4. Badanie przez sąd administracyjny dopuszczalności skargi polega w pierwszej kolejności na ocenie, czy istnieje jej przedmiot należący do zakresu kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Badaniu sądu podlega więc na wstępie istnienie przedmiotowej przesłanki zaskarżenia (dopuszczalności skargi w zakresie przedmiotowym), tzn. określenia czy na zaskarżoną formę działalności administracji publicznej lub jej zaniechania (bezczynności, przewlekłego prowadzenia postępowania) przysługuje skarga objęta zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Ustalenie natomiast przez sąd, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność skargi z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, czyni bezprzedmiotowym badanie przez sąd warunków formalnych dopuszczalności wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 136/21). Sąd stoi na stanowisku, że skarżący wnieśli skargę w sprawie objętej kognicją sądów administracyjnych. Dotyczy ona bowiem bezczynności w prowadzeniu postępowania administracyjnego. Dostrzec jednak należy, że przed wniesieniem skargi postępowanie w sprawie zostało zakończone, albowiem organ postanowieniem z dnia 2 czerwca 2025 r. odmówił skarżącym wszczęcia postępowania w sprawie. Postanowienie to jest postanowieniem zaskarżalnym. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt: II OPS 5/19, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W konsekwencji powyższego skarga na bezczynność organu wniesiona w sytuacji, w której organ ten zakończył już postępowanie, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za inną przyczynę niedopuszczalności skargi w tym wypadku uznać należy okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako bezczynność niedającą się już usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ w sposób kończący postępowanie administracyjne. Po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, bezczynność postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu. Sytuacja taka zdaniem Sądu ma miejsce w niniejszej sprawie. Jak już wskazano, postanowieniem z dnia 2 czerwca 2025 r. organ odmówił wszczęcia postępowania w oparciu o wniosek skarżących. Postanowienie to doręczono skarżącym w dniu 12 czerwca 2025 r. Skarga na bezczynność została natomiast wniesiona dopiero w dniu 22 sierpnia 2025 r. Powyższe oznacza, że wobec zakończenia postępowania przez organ, w chwili jej wniesienia skarga była niedopuszczalna. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.