II SAB/Gl 16/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Aneta Majowska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej w przedmiocie niedoręczenia decyzji dotyczącej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z dnia 28 listopada 2022 r. J. K. (dalej: Skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (dalej: organ) w przedmiocie niedoręczenia decyzji z dnia 1 września 2022 r. nr SKO.IV/424/666/2022 dotyczącej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Na wstępie należy wyjaśnić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm. (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Sąd podziela prezentowany w piśmiennictwie pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność, zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., przysługuje wyłącznie w zakresie, w jakim przysługuje skarga do sądu administracyjnego na akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H.Beck 2019, s. 91). Zdaniem Sądu, powyższy pogląd odnieść należy również do skargi na bezczynność ujętej w 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Przedmiotem skargi do sądu mogą być decyzje oraz określone postanowienia, a także inne akty i czynności, które nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, mają charakter publicznoprawny oraz dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H.Beck 2019, s. 72), a także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających. W przedmiotowej sprawie Skarżąca nie zarzuca organowi bezczynności w niezałatwieniu sprawy poprzez wydanie decyzji, lecz bezczynność poprzez niedoręczenie decyzji w sprawie opłaty za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej. Istota sporu w sprawie polega zatem na rozstrzygnięciu, czy dopuszczalna jest odrębnie realizowana sądowa kontrola czynności doręczenia decyzji. W ocenie Sądu czynność doręczenia stronie decyzji nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 30 października 2017 r. sygn. I FSK 1479/17 oraz wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 4 września 2019 r. sygn. I OSK 1031/19) oraz nie stanowi czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 lipca 2014 r. sygn. II OSK 1979/14 oraz z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. I GSK 397/15). Ten ostatni przepis odnosi się bowiem do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone skutki prawne (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2022 r., sygn. II OSK 1833/20). Doręczenie wywołuje zaś ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Nie przyznaje jednak, nie stwierdza i nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Prawidłowość doręczenia decyzji może być oceniana przez organ w toku postępowania odwoławczego. Może być też przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu. Niewykonanie takiej czynności nie stanowi jednak przejawu bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania. Nie podlega zatem kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.