II SAB/Gl 162/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Majowska, , , po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. (K.) na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Śląskiego postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o pobyt czasowy p o s t a n a w i a odrzucić skargę. W dniu 29 listopada 2023 r. do Wojewody Śląskiego został złożony wniosek obywatelki B. – P. K. (dalej: skarżąca) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Dnia 28 lipca 2024 r. wpłynęło ponaglenie adresowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania. W dniu 13 sierpnia 2025 r. Wojewoda wydał decyzję nr [...] o udzieleniu skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 13 sierpnia 2028 r. Przesyłka zawierająca ww. decyzję adresowana do skarżącej, po dwukrotnym awizowaniu w dniach 18 sierpnia 2025 r. i 26 sierpnia 2025 r., została zwrócona do organu. Pismem z dnia 25 marca 2026 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o pobyt czasowy, zarejestrowanego pod nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie natomiast do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w ar. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a; 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W obowiązującym stanie prawnym, bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w treści art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz.1691 z późn. zm., dalej: k.p.a.) jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., natomiast przewlekłość jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę. Należy wskazać, że sąd administracyjny uprawniony jest do merytorycznego rozpoznania skargi na bezczynność organu administracji tylko wówczas, gdy nie wystąpią przesłanki negatywne uniemożliwiające merytoryczne wypowiedzenie się w sprawie. Zdaniem Sądu w sprawie przeszkodę do merytorycznego rozpoznania skargi stanowi okoliczność wniesienia jej w dacie, gdy organ nie prowadził już postępowania, ponieważ wydał decyzję nr [...] z dnia 13 sierpnia 2025 r. o udzieleniu skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 13 sierpnia 2028 r. Przesyłka zawierająca ww. decyzję adresowana do skarżącej, po dwukrotnym awizowaniu w dniach 18 sierpnia 2025 r. i 26 sierpnia 2025 r., została zwrócona do organu (akta administracyjne sprawy). Skarga została natomiast wniesiona 25 marca 2026 r. Kwestia dopuszczalności skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r. wydanej w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a Pogląd sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi jest, w ocenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieprawidłowy z tego podstawowego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Stąd też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Przyjęty w powołanej uchwale pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21). Stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zatem każde merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedza badanie przez sąd jej dopuszczalności. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne, została złożona w terminie i należycie opłacona lub z innych przyczyn nie jest niedopuszczalna. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W niniejszej sprawie skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalna z innych przyczyn. Ponadto zauważyć należy, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Przepis art. 57 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Powinna zatem odpowiadać wymaganiom stawianym przez art. 46 p.p.s.a. oraz art. 47 tej ustawy. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pierwsze pismo w sprawie powinno zawierać numer Pesel strony wnoszącej pismo będącej osobą fizyczną. Ponieważ skarga stanowiła pierwsze pismo skarżącej w niniejszej sprawie, to w jej treści powinien zostać podany numer Pesel. Z kolei zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać m.in. podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Wniesiona skarga zawierała braki formalne w postaci braku numeru Pesel skarżącej oraz brak podpisu. Skarżąca została wezwana do usunięcia tych braków formalnych oraz pouczona o konsekwencjach ich nieusunięcia. Wezwanie w tym przedmiocie doręczono skarżącej w dniu 22 kwietnia 2026 r. Termin na ich uzupełnienie upływał w dniu 29 kwietnia 2026 r. Skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt3 i 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Postanowienie zapadło na posiedzeniu niejawnym zgodnie z treścią art. 58 § 3 p.p.s.a. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.