II SAB/Gl 17/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Asesor WSA Małgorzata Walentek /spr./ Protokolant asystent Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi L.L., P.L., I.L. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie przywrócenia terminu do przeprowadzenia wizji w sprawie egzekucji obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odrzucić skargę Przedmiotem skargi wniesionej pismem z dnia [...]r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez L.L., P.L. oraz K.L., po jej ostatecznym sprecyzowaniu pismem z dnia [...]r. jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., polegająca na niezałatwieniu ich wniosku o przywrócenie terminu do przeprowadzenia wizji lokalnej w terenie w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym w sprawie likwidacji garażu. Skarżący wskazali że organ pozostaje bezczynnym ponieważ nie rozpoznał merytorycznie wniosku lecz przekazał go do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Wniosk ten został rozpatrzony jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, Sąd bada przede wszystkim jej dopuszczalność. W tym aspekcie chodzi mianowicie o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego kognicją Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W przepisie art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej u.p.s.a. sprecyzowane są granice właściwości tego Sądu. Jako że skarga dotyczy bezczynności organu to zakres kontroli Sądu w takim przypadku określony został w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem Sąd orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tj. w sprawach na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, 4. inne niż okrslone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem skargi jest bezczynność organu polegająca na niezałatwieniu wniosku skarżących o przywrócenie terminu do przeprowadzenia wizji lokalnej w terenie celem stwierdzenia likwidacji garażu. Wniosek skarżących został złożony w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym, zatem bezczynność organu podlegająca zaskarżeniu do sądu administracyjnego może dotyczyć niewydania postanowienia na które służy zażalenie. W myśl art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm) na postanowienie wydane w toku postępowania egzekucyjnego służy zażalenie, jeżeli ta ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Natomiast art. 18 powołanej wyżej ustawy przewiduje, że jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej k.p.a.). Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie reguluje kwestii przywrócenia terminu, zatem w myśl wyżej cytowanego art. 18 odpowiednie zastosowanie w przedmiotowym zakresie mają przepisy k.p.a. Przywrócenie terminu zostało określone w art. 58 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową i ma zastosowanie do terminów procesowych tj. terminów przewidzianych wprost przepisami prawa procesowego i to terminów do dokonania czynności procesowych (np. termin do wniesienia odwołania lub zażalenia). Oznacza to, że instytucja ta nie ma zastosowania do terminów określających datę czynności wyznaczoną przez organ w toku postępowania, np. datę przeprowadzenia oględzin, przesłuchania świadka. Zatem brak było podstaw do wydania postanowienia w trybie art. 59 k.p.a. w przedmiocie przywrócenia terminu do przeprowadzenia wizji w trenie. Trzeba wskazać, że zgodnie z art. 79 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Naruszenie przez organ obowiązków w tym zakresie jest naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.), co może być przez stronę podnoszone przy zaskarżeniu rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, a więc w odwołaniu od decyzji, zaś w przypadku postępowania egzekucyjnego w zażaleniu od postanowienia kończącego postępowanie egzekucyjne, bądź też może stanowić podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Należy ponadto zauważyć, że rozpoznanie wniosku strony o przeprowadzenie dowodu w sprawie np. wizji w terenie, nie wymaga wydania postanowienia, a gdyby nawet organ rozpoznając taki wniosek zajął stanowisko w formie postanowienia to w świetle przepisów k.p.a. nie służyłoby na nie zażalenie. Natomiast okoliczność nieuwzględnienia w postępowaniu wniosku dowodowego strony mogłaby być podnoszona w wyniku zaskarżenia rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie (art. 142 k.p.a.). W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że skoro wniosek skarżących nie mógł wywołać skutku w postaci wydania przez organ postanowienia, tym bardziej postanowienia na które służyłoby zażalenie, a tylko taki akt wydany w postępowaniu egzekucyjnym podlega kontroli Sądu, zatem skargę na bezczynność wobec powstrzymania się organu od wydania żądnego aktu należało uznać za niedopuszczalną. Na marginesie godzi się również zwrócić uwagę, że w sytuacji wniesienia skargi na bezczynność polegającą na powstrzymaniu się organu od wydania w terminie postanowienia, na które służy zażalenie, skarżący byliby zobowiązani, w pierwszej kolejności, wykorzystać środek prawny określony w art. 37 k.p.a., tj. zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w tym terminie. Stosownie bowiem do art. 52 § 1, 3 i 4 u.p.s.a. skargę do Sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy przed jej wniesieniem do Sądu zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Brak wyczerpania wyżej wskazanego trybu czyni skargę niedopuszczalną. Należy zauważyć, że skarżący nie wyczerpali przewidzianego w art. 52 § 1, 3 i 4 u.p.s.a. trybu. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji postanowienia.