II SAB/Gl 17/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 21 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.M. i T. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przeniesienia udziału we wspólnocie p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z dnia 8 kwietnia 2015 r. A. M. i T. M. wnieśli bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gmina J. z dnia [...] r. Skarżący upatrują przewlekłości postępowania w wydaniu przez SKO w B. decyzji z dnia [...] r., nr [...], mocą której uchylono decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] r., nr [...] i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżących cały materiał dowodowy został przekazany organowi odwoławczemu i to ten organ po dziewięciu latach trwania postępowania powinien dokonać oceny dowodów, które znajdują się w aktach sprawy. Przekazanie ponownie sprawy organowi I instancji jest w ocenie skarżących ewidentną przewlekłością w postępowaniu prowadzonym przez organ administracyjny. Skutkiem tej przewlekłości, nawet jeżeli utrzymana zostanie decyzja Wójta Gminy J. z [...] r. i pozostanie aktualna interpretacja przepisu art. 146 kpa, będzie poniesienie przez skarżących oczywistej szkody, bowiem zgodna z prawem decyzja będzie niewykonalna i nigdy nie odzyskają przynależnego im prawa własności. Dodatkowo skarżący wnieśli o dopuszczenie dowodu z akt spawy, która toczyła się i toczy do nr: [...] oraz [...]. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie uznając, że nie zostały w dostateczny sposób wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy. W szczególności, że organ pierwszej instancji nie wykazał, że skarżącym przysługuje status strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...] r. Nie określił jakie grunty wchodziły w skład gospodarstwa M. M., z którym był związany udział we wspólnocie gruntowej oraz powierzchni tego gospodarstwa, jak również nie wykazał, że działki gruntu, które A. i T. M. nabyli na mocy aktu własności ziemi pochodzą z tego gospodarstwa. Zdaniem SKO w B. organ I instancji nie wykazał należycie, iż A. i T. M. przysługuje prawo strony w postępowaniu. Kolegium jako organ odwoławczy nie mogło natomiast dokonać oceny dokumentów za organ I instancji, bo tej oceny musi dokonać każdy z organów wydających decyzję. Ponadto organ I instancji nie rozstrzygnął również kwestii czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 Kpa. Nie zostało również rozstrzygnięte, czy decyzja Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. dotyczy zatwierdzenia obu wykazów uprawnionych do korzystania ze wspólnoty, tj. lasu ekwiwalentowego i serwitutowego do czego organ I instancji został zobowiązany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 października 2010 r. Na koniec wskazano, że w świetle zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art.15 kpa Kolegium nie może przeprowadzić postępowania uzupełniającego za organ pierwszej instancji, w tym oceniać dowodów, których oceny organ nie dokonał. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 29 lipca 2015 r. Sąd postanowił zobowiązać skarżących do złożenia odpisu pisma lub wskazania jego daty i numeru, w którym zwrócili się oni do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. przed wniesieniem skargi z dnia 8 kwietnia 2015 r. o usunięcie naruszenia prawa. Dla dokonania tej czynności wyznaczono skarżącym siedmiodniowy termin pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwani zostały doręczone skarżącym w dniu 4 sierpnia 2015 r. W odpowiedzi skarżący oświadczyli w piśmie z dnia 6 sierpnia 2015 r., że przed wniesieniem skargi nie zwracali się odrębnym pismem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o usunięcie naruszenie prawa, a jedynie w skardze na przewlekłość postępowania powołali się na numer ich sprawy prowadzonej przez ten organ. Dalej wskazali, że w dniu 7 kwietnia 2015 r. złożyli skargę na decyzję SKO w B. z dnia [...] r. i w skardze tej zarzucili także przewlekłość wynikającą z wydania ww. decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści § 2 powołanego przepisu, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Warunek ten dotyczy także przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Jak wynika bowiem z treści art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej kpa, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 kpa lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wobec treści przywołanych przepisów warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. jest uprzednie wystąpienie przez stronę skarżącą do tego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Analiza materiałów sprawy wskazuje natomiast, że skarżący nie wystosowali takiego wezwania, lecz od razu wnieśli do Sądu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ. Tymczasem przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, iż Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, a zatem przedmiotowa skarga jako niepoprzedzona stosownym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Mając na względzie powyższe, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.