II SAB/Gl 17/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lipca 2019 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku w sprawie wybudowania obiektu budowlanego 1. stwierdza bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. do wydania aktu w terminie 30 dni od otrzymania akt administracyjnych; 3. w pozostałym zakresie oddala skargę; 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Działając na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. M. B. (nazywany dalej skarżącym) dnia 5 listopada 2018 r. wniósł do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego na terenie nieruchomości nr [...], obręb S., położonej w miejscowości S. przy ul. [...] powiat C. w sposób istotnie odstępujący od warunków pozwolenia na budowę, projektu budowlanego oraz warunków technicznych określonych w przepisach szczególnych. W swym wniosku domagał się kontroli całego budynku mieszkalnego, a w szczególności: - charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, tj. kubatury, powierzchni zabudowy, długości, szerokości i wysokości (w tym również wysokości ścianek kolankowych) w/wymienionego domu, - powierzchni zabudowy tarasu ziemnego tego domu, - posadowienia komina wentylacyjnego na stropie wybudowanym pomiędzy pierwszą a drugą kondygnacją omawianego domu, - zamiany zaprojektowanego stropu drewnianego nad drugą kondygnacją opisywanego domu na strop betonowy typu "Ackermana". W sprawie ustalono, że PINB w C. zaświadczeniem z dnia [...] r. znak: [...] przyjął od inwestorów, M. S. i M. B. zawiadomienie o zakończeniu budowy. Przy czym skarżący oświadczył, że nie składał on takiego zawiadomienia i nastąpiło to wbrew jego woli. Na skutek braku działań organu nadzoru budowlanego skarżący 10 grudnia 2018 r. wniósł zażalenie na bezczynność do Śląskiego Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, który to organ postanowieniem z dnia [...] r. wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Pismem z dnia 20 marca 2019 r. skarżący złożył do tutejszego Sądu skargę na bezczynność PINB w C.. Domaga się w niej zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. w określonym przez Sąd terminie do: - wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego na terenie nieruchomości nr ewid. [...], położonej w miejscowości S. przy ul. [...] powiat C. w sposób istotnie odstępujący od warunków pozwolenia na budowę oraz warunków technicznych określonych w przepisach szczególnych, - przeprowadzenia kontroli omawianego domu z udziałem obu inwestorów w zakresie charakterystycznych parametrów tego obiektu, tj. kubatury powierzchni zabudowy (w tym powierzchni zabudowy tarasu ziemnego), długości, szerokości i wysokości (w tym również wysokości ścianek kolankowych) oraz zamiany zaprojektowanego posadowienia komina wentylacyjnego na fundamencie na posadowienie tego komina na stropie pomiędzy pierwszą a drugą kondygnacją tego domu i zamiany zaprojektowanego stropu drewnianego nad drugą jego kondygnacją na strop betonowy typu "Ackermana", - wydania właściwego rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej podjętej w oparciu o dane ustalone podczas przeprowadzania żądanej kontroli, - ustalenia: czy bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Kolejnym pismem skarżący doprecyzował swoją skargę wskazując, że dotyczy ona bezczynności organu w sprawie rozpatrzenia wniosku dotyczącego legalności wybudowania budynku mieszkalnego na terenie nieruchomości nr ewid. [...], położonej w miejscowości S. przy ul. [...] powiat C.. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że na wniosek skarżącego z zostało wszczęte postępowanie w sprawie zgodności budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr ewid. [...] w S., ul. [...] z warunkami udzielonego pozwolenia na budowę. W obszernej odpowiedzi (pismo z dnia 26 listopada 2018 r. wskazano, że poruszane we wniosku kwestie były już przedmiotem postępowań toczących się przed PINB i na chwilę obecną brak jest podstaw do podejmowania dalszych czynności administracyjnych w zakresie zgodności ww. obiektu z udzielonym pozwoleniem na budowę. Wskazał, że nie jest w sprawie bezczynny, gdyż decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie użytkowania budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] w S.. Rozstrzygnięcie to nie jest ostateczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zauważyć również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. "załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania". Jednocześnie w świetle § 5 tego artykułu "do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu". Ustalenie, czy w rozpatrywanej sprawie organ nadzoru budowlanego jest bezczynny należy rozpocząć od wskazania, co było przedmiotem żądania skarżącego. Otóż, jak wynika z analizy treści wniosku z dnia 5 listopada 2018 r. domagał się on dokonania kontroli wzniesionego obiektu budowlanego (już dopuszczonego do użytkowania) w zakresie jego zgodności z udzielonym pozwoleniem na budowę i warunkami technicznymi. Potwierdza to treść skargi, gdzie skarżący wyraźnie wskazuje, iż domaga się wszczęcia postępowania dotyczącego legalności wybudowania budynku mieszkalnego na terenie nieruchomości nr ewid. [...], położonej w miejscowości S. przy ul. [...] powiat C.. Analizując akta administracyjne a w szczególności sentencję decyzji z dnia [...] r. można dojść do wniosku, iż PINB w C. prowadził postępowanie w sprawie legalności, nie budowy, ale użytkowania przedmiotowego obiektu. Trafnie uznał bowiem, że nie można prowadzić postępowania w sprawie legalności wzniesienia budynku, który jest już legalnie użytkowany. Sąd w pełni z takim stanowiskiem się zgadza. Jednakże postępowanie (wszczęte na wniosek skarżącego) dotyczyło legalności wzniesienia samego budynku. A decyzja (z dnia [...] r.) stanowi wyraźnie w swej sentencji "po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej użytkowania budynku mieszkalnego...". Nie można zatem uznać, iż organ powiatowy zakończył w ten sposób postępowanie w sprawie legalności obiektu budowlanego. Jest zatem bezczynny w tym zakresie. Jeśli po przeprowadzeniu postępowania organ uzna, iż nie można wydać rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie (legalności wzniesienia obiektu budowlanego) winien umorzyć postępowanie w sprawie, ażeby uniknąć zarzutu bezczynności. Nie można wreszcie stwierdzić, że bezczynność PINB w C. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podejmował on bowiem różne czynności, wydał również rozstrzygnięcie, które w jego ocenie, załatwiało wniosek skarżącego. Co istotne, w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. wskazuje wyraźnie, iż nie można prowadzić postępowania w sprawie legalności budynku dopuszczonego do użytkowania. Jednakże, z wyżej wymienionych przyczyn, Sąd uznał to za niewystarczające. W takim stanie rzeczy, w oparciu o art. art. 149 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.