II SAB/Gl 171/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi K.Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Powiatu [...] w przedmiocie ochrony środowiska postanawia: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić stronie skarżącej wpis od skargi w kwocie 100 (sto) zł Pismem z dnia 30 marca 2026 r. K.Z. (dalej: "skarżący") złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Powiatu [...] w przedmiocie ochrony środowiska (sygn. [...]). W uzasadnieniu wskazał, że postępowania zostało wszczęte w 2022 r. i do dnia wniesienia skargi nie zostało zakończone wydaniem decyzji. Wyjaśnił, że dotyczy ono działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą K. na działkach nr [...] i [...] w B., która generuje ciągły, również nocny hałas, powoduje zakłócenia spokoju mieszkańców, była przedmiotem zgłoszeń Policji, ma charakter stały i nasilający się. Pismem z dnia 14 kwietnia 2026 r. organ złożył odpowiedź na skargę i wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. W uzasadnieniu podał, że postępowanie o sygn. [...], na które powołuje się skarżący dotyczyło przeprowadzonej kontroli u przedsiębiorcy i wystąpień do organów/instytucji mających uprawnienia do podejmowania działań zgodnie z właściwością, tj. podejmowane czynności miały charakter faktyczny (kontrolny i sprawdzający). Do dnia 12 stycznia 2026 r. w sprawie nie było prowadzone postępowanie administracyjne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691). Organ nie był zatem zobowiązany do wydania aktu administracyjnego ani do załatwienia sprawy w określonym terminie. Nadmienił przy tym, że od dnia 12 stycznia 2026 r. teren, na którym znajdują się powyżej wymienione działki jest objęty zintegrowanym planem inwestycyjnym przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r., nr [...]. Zgodnie z jej ustaleniami teren ten stanowi teren usług. Tym samym organ wyjaśnił, że dopiero zmiana stanu prawnego, stworzyła możliwość zastosowania instrumentów przewidzianych w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 647, dalej: "p.o.ś."). W konsekwencji organ niezwłocznie wszczął z urzędu postępowanie administracyjne na podstawie art. 362 ust. 1 p.o.ś., nakładające na przedsiębiorcę obowiązki mające na celu ograniczenie oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia oraz przywrócenie środowiska do stanu właściwego, w związku prowadzoną na terenie nieruchomości - działki nr [...], [...], jednostka ewidencyjna [...], obręb [...], działalnością mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko. Postępowanie to jest w toku, zarejestrowane pod sygnaturą [...], o czym skarżący został poinformowany pismem z dnia 25 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący powołuje się na postępowanie administracyjne prowadzone od 2022 r., a dotyczące ochrony środowiska z uwagi na uciążliwą działalność gospodarczą znajdującą się w jego sąsiedztwie. Jednak postępowanie administracyjne wobec osoby prowadzącej tą działalność zostało wszczęte dopiero w lutym 2026 r. W konsekwencji dopuszczalność niniejszej skargi należy odnieść do momentu wszczęcia postępowania w sprawie [...]. Kognicja sądów administracyjnych została wyznaczona w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."). W myśl tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji i postanowień wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W świetle powyższego podkreślić należy, że w sprawie o sygn. [...] nie wszczęto postępowania, a jedynie przeprowadzono czynności kontrolne i sprawdzające. Do wszczęcia postępowania doszło dopiero w sprawie [...], co potwierdza zawiadomienie z dnia 23 lutego 2026 r. Skarżący o tym fakcie został powiadomiony w piśmie z dnia 25 lutego 2026 r. Zatem sprawa dotycząca czynności kontrolnych i sprawdzających nie mieści się we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd odrzuca skargę, orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.