II SAB/Gl 172/23
WyrokWSA w Gliwicach2024-01-18
Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Tomasz Dziuk, Krzysztof Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w zakresie ustalenia harmonogramu odbioru śmieci komunalnych bezpośrednio z nieruchomości położonych w rejonach górskich przez cały rok, a także w zakresie nadania preferencji terenom osadniczym w celu utwardzenia dróg dojazdowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Wójt Gminy nie dopuścił się bezczynności w zakresie ustalenia harmonogramu odbioru śmieci komunalnych. Obowiązek odbioru odpadów odnosi się do nieruchomości skomunikowanych z drogami publicznymi w sposób umożliwiający dojazd specjalistycznym pojazdom, a gmina nie jest zobowiązana do dbałości o drogi wewnętrzne ani do rozwiązywania problemów właścicieli nieruchomości bez bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Ponadto, rozporządzenie dotyczące parku krajobrazowego nie nakładało na gminę obowiązku utwardzenia dróg dojazdowych do nieruchomości skarżących.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Wójta Gminy w zakresie ustalenia harmonogramu odbioru śmieci komunalnych bezpośrednio z nieruchomości położonych w rejonach górskich oraz w zakresie nadania preferencji terenom osadniczym w celu utwardzenia dróg dojazdowych. Skarżący argumentowali, że brak utwardzenia drogi uniemożliwia im korzystanie z nieruchomości, remonty oraz odbiór odpadów przez cały rok. Wójt Gminy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na brak obowiązku utwardzenia dróg oraz na istniejący harmonogram odbioru odpadów, który uwzględnia specyfikę terenu.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi I. D. (D.), B. D. (D.) na bezczynność Wójta Gminy R. w przedmiocie ustalenia harmonogramu odbioru śmieci komunalnych bezpośrednio z nieruchomości oddala skargę.
I. D. i B. D. (dalej – Skarżący, Wnioskodawcy) - na podstawie art. 101a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm. – dalej u.s.g.) - wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę z dnia 18 września 2023 r. na bezczynność Wójta Gminy R. (dalej – Wójt Gminy, organ) w zakresie:
1) niewykonania czynności nakazanej prawem przyznania na podstawie § 2 pkt 7 w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] r. w sprawie utworzenia [...] Parku Krajobrazowego (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z [...] r. Nr [...] poz. [...] - dalej rozporządzenie Nr [...]) preferencji w realizacji przedsięwzięć wpływających na poprawę stanu środowiska przyrodniczego, które równocześnie zapewnią zachowanie zabytkowych układów osadniczych, ochronę obiektów zabytkowych budownictwa regionalnego oraz zapewniają możliwość odbioru odpadów bezpośrednio z zamieszkałych nieruchomości przez cały rok, tj. utwardzenia dróg dojazdowych na terenie [...] Parku Krajobrazowego w rejonie dzielnicy [...] i [...] w R.;
2) nieustalenia harmonogramu odbioru śmieci komunalnych bezpośrednio z zamieszkałych nieruchomości znajdujących się w rejonach górskich w rejonie dzielnicy [...] i [...] w R. przez okres całego roku.
Wójtowi Gminy zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) § 2 pkt 7 w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Nr [...], tj. nienadania w drodze zarządzenia terenom osadniczym w obszarze [...] Parku Krajobrazowego preferencji w zakresie przedsięwzięć wpływających na poprawę stanu środowiska przyrodniczego, w tym innych przedsięwzięć w związku z obowiązkiem stosowania w gospodarce przestrzennej zasad zapewniających zachowanie zabytkowych układów osadniczych, ochronę obiektów zabytkowych budownictwa regionalnego, wdrażania regionalnych form architektury;
2) art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U z 2023 r. poz. 1469 z późn. zm. – dalej u.u.c.p.) w związku z § 11 pkt 2 i § 13 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...] r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie R. (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z [...] r. poz. [...]– dalej Regulamin) poprzez niezapewnienie odbioru śmieci komunalnych bezpośrednio z zamieszkałych nieruchomości znajdujących się w rejonach górskich na obszarach [...] Parku Krajobrazowego przez okres całego roku.
Wobec tych zarzutów Skarżący wnieśli o:
1) zobowiązanie organu do:
a) nadania preferencji terenom osadniczym na terenie [...] Parku Krajobrazowego w zakresie przedsięwzięć wpływających na poprawę stanu środowiska przyrodniczego, w tym w zakresie realizacji przedsięwzięcia - utwardzenia drogi w dzielnicy [...] i [...] w R.;
b) do ustalenia harmonogramu odbioru śmieci w gminie R. z zapewnieniem odbioru śmieci komunalnych bezpośrednio z zamieszkałych nieruchomości znajdujących się w rejonach górskich na obszarach [...] Parku Krajobrazowego w dzielnicy [...] i [...] przez okres całego roku;
2) stwierdzenie, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności;
3) rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym;
4) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Następnie wykazano, że wniesienie skargi zostało poprzedzone wezwaniem do realizacji wskazanych wcześniej nakazów (pismo z dnia 10 maja 2023 r.). W odpowiedzi na wezwanie organ w piśmie z dnia 21 sierpnia 2023 r. wyraził stanowisko, że rozporządzenie Nr [...] nie nakłada na jednostkę samorządu obowiązków realizacji których domagają się Skarżący. Ponadto odmówił regulowania kwestii właścicielskich nieruchomości położonych w ciągu dróg wewnętrznych.
Uzasadniając interes prawny do wniesienia skargi podniesiono, że Wnioskodawcy są właścicielami nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym pochodzącym z ubiegłego wieku, który znajduje się na terenach osadniczych [...] Parku Krajobrazowego. Do ich działki prowadzi droga leśna. Według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Gminy R. nr [...] w dniu [...] r. obszar drogi prowadzący do zabudowań w dzielnicach [...] i [...] został określony jako tereny komunikacji - drogi wewnętrzne (KDW), których podstawowym przeznaczeniem są drogi nie zaliczane do żadnej kategorii dróg publicznych - drogi wewnętrzne, w tym istniejące drogi polne, leśne, bez wskazania, że są to również drogi dojazdowe do terenów osadniczych. Brak utwardzenia drogi powoduje, że nie mogą oni realizować swoich uprawnień właścicielskich m.in. poprzez niemożność przeprowadzenia remontu domu, gdyż firmy budowlane odmawiają świadczenia usług z uwagi na brak odpowiedniej jakości dojazdu. Utrudniony jest również dojazd dla służb ratowniczych. Ponadto taki stan rzeczy – jak twierdzą Wnioskodawcy - powoduje nadmierną emisję gazów wydzielanych do atmosfery. Droga ta nie jest również odśnieżana, co wymusza na Skarżących konieczność zamieszkiwania w okresie zimowym poza ich domem. Ponadto wskazali, że od października do kwietnia zmuszani są dostarczać odpady do głównego ciągu komunikacyjnego, skąd dopiero są odbierane. Brak zapewnienia odbioru odpadów z terenu nieruchomości – według Skarżących – jest niezgodne z u.u.c.p. Skarżący konkludując przyjęli, że bezczynność Wójta Gminy - naruszającego prawo, negatywnie wpływa na ich sferę prawnomaterialną bowiem pozbawia ich możliwości zrealizowania obowiązku wynikającego z ustawy o ochronie przyrody, dbałości o stary drewniany dom, ogranicza ich prawo własności, tj. nie mogą zamieszkiwać w swoim domu przez cały rok, jak i nie zapewnia się im odbioru odpadów z ich nieruchomości przez cały rok, jak innym mieszkańcom gminy. Opisany interes prawny wynika z art. 140 i art. 144 k.c. w związku z art. 4 ustawy o ochronie przyrody; w związku z § 2 pkt 7 i § 2 pkt 5 rozporządzenia Nr [...] oraz w związku z art. 6c ust. 1 u.u.c.p.
Uzasadniając zarzuty Skarżący podkreślili, że bezczynność jaką zarzucają Wójtowi Gminy dotyczy odmowy wykonania nakazów wynikających z przepisów prawa. Argumentując zarzut naruszenia rozporządzenia Nr [...] wyjaśniono kwestię adresata formułowanych w tym akcie nakazów. Przyjęto, że obowiązki te spoczywają na organach wykonawczych gmin położonych chociaż w części na terenie [...] Parku Krajobrazowego. Wskazano również na art. 7 ust. 1 pkt 2 u.s.g., który stanowi, że zadaniem wójta jest zaspokajać zbiorowe potrzeby wspólnoty, w tym dotyczących dróg. Tymczasem terenom osadniczym w obszarze Parku nie przyznano nakazanych preferencji. Organy gminy dają natomiast pierwszeństwo inwestycjom służącym wszystkim mieszkańcom. Tymczasem, jak podnoszą Wnioskodawcy, utwardzenie drogi dojazdowej w dzielnicy [...] i [...] stanowi nie tylko realizację obowiązków wynikających z ustawy o ochronie przyrody, ale i realizację obowiązków wynikających z przepisów gminnych. Inwestycja ta wpłynęłaby korzystnie na środowisko przyrodnicze, gdyż poruszające się pojazdy nie musiałyby wysilać silników, co ograniczyłoby emisję gazów do atmosfery. Ponadto pozwoliłoby to na odbieranie odpadów bezpośrednio z nieruchomości, a także umożliwiałyby dojazd służbom ratowniczym oraz firmom remontowo-budowlanym.
W kwestii drugiego zarzutu Wnioskodawcy wyjaśnili, że w piśmie z dnia 10 maja 2023 r. nie zawarli wezwania do usunięcia tej nieprawidłowości, gdyż nowelizacja art. 101 ust. 1 i 3 u.s.g. wykreśliła ten wymóg, który warunkował wniesienie skargi. Niemniej jednak we wspomnianym piśmie była mowa o tym, że brak utwardzenia drogi jest przyczyną nieodbierania odpadów w okresie jesienno-zimowym. Tymczasem obowiązkiem gminy jest zapewnienie czystości i porządku, a także tworzenie warunków niezbędnych ku temu (art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 lit. b u.u.c.p.). Następnie zwrócono uwagę, że § 11 pkt 2 i § 13 ust. 1 Regulaminu stanowi o tym, że odbiór odpadów powinien mieć miejsce bezpośrednio z nieruchomości na podstawie harmonogramu odbioru odpadów. Tymczasem Wójt Gminy pomimo takiego uregulowania nie podjął czynności zapewniających mieszkańcom terenów podgórskich odbioru odpadów bezpośrednio z nieruchomości w okresie jesienno-zimowym. Natomiast nakazywanie dowożenia odpadów do miejsca, z którego mogą być zabrane jest niezgodne z prawem. Zauważono przy tym, że często z przyczyn wywołanych problemami komunikacyjnymi śmieci muszą być gromadzone, co jest nieuprawnione, gdyż odbywa się to na terenie Parku Krajobrazowego objętego szczególną ochroną.
Wnioskodawcy dostrzegając to, że utwardzenie wymaga nakładów finansowych wskazali możliwe rozwiązania w pozyskaniu środków na ten cel. Ponadto przedstawili działania jakie były podejmowane przed wniesieniem skargi, których celem było doprowadzenie do utwardzenia drogi.
Konkludując Skarżący stwierdzili, iż skarga jest konieczna bowiem problemu utwardzenia/budowy drogi może nie rozwiązać również nowa ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących regulacji stanu prawnego niektórych dróg ogólnodostępnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1 722).
W odpowiedzi na skargę z dnia 2 listopada 2023 r. organ wniósł o jej oddalenie.
Odnosząc się do żądania utwardzenia drogi prowadzącej do nieruchomości Wnioskodawców wyraził stanowisko, że rozporządzenie Nr [...] nie zawiera norm prawnych, które nakazywałyby Wójtowi lub Radzie Gminy podjęcie działań, których domagają się Skarżący. Zdaniem organu, "przyznanie preferencji terenom osadniczym" nie oznacza nałożenia na gminę obowiązku zapewnienia właścicielom nieruchomości dojazdu do budynków znajdujących się na terenie Parku Krajobrazowego poprzez wytyczenie geodezyjne szlaku komunikacyjnego, uregulowanie stosunków właścicielskich (np. w drodze zasiedzenia, uwłaszczenia bądź ustalenia spadkobierców), przekształcenia szlaku komunikacyjnego w drogę publiczną i następnie utwardzenie powstałej drogi. Dodano również, że budynek Skarżacych nie stanowi obiektu zabytkowego. Tym samym chybiona jest próba uzasadniania istnienia nakazu wykonania przez gminę prac drogowych do nieruchomości Skarżących koniecznością ochrony zabytkowych układów osadniczych i budownictwa regionalnego.
Następnie Wójt Gminy ustosunkował się do kwestii braku harmonogramu odbioru odpadów komunalnych bezpośrednio z zamieszkałych nieruchomości znajdujących się w rejonach górskich w rejonie dzielnicy [...] i [...] w R. przez okres całego roku. Podniósł w tej kwestii, że taki harmonogram istnieje. Zawiera on informację o datach odbioru odpadów, a także informację o tym, że odpady należy w terminie ich odbioru w odpowiednich opakowaniach wystawić przed posesję lub dostarczyć do miejsca gdzie możliwy jest dojazd samochodu śmieciarki. Dodano przy tym, że w odniesieniu do nieruchomości Skarżących miejscem wystawienia odpadów w terminie wynikającym z harmonogramu odbioru jest przysiółek [...] i [...] w miejscu skrzyżowanie dróg nr [...] i [...] względnie skrzyżowanie dróg nr [...] i [...]. Niezależnie od tego - jak zaznaczył Wójt Gminy - w § 5 ust. 1 uchwały umożliwiono mieszkańcom bezpłatne oddawanie odpadów komunalnych do PSZOK poza terminami wynikającymi z harmonogramu odbioru odpadów. Wyjaśniono dodatkowo, że specyfika terenu Gminy R. (teren górzysty z licznymi wąwozami, ciekami wodnymi i osuwiskami) w tym rozproszona zabudowa w przysiółkach górskich powoduje, że pojazdy przeznaczone do odbioru odpadów komunalnych z przyczyn technicznych nie dojadą do wszystkich nieruchomości. Zatem organizacja odbioru odpadów musi tę okoliczność uwzględniać. Reasumując organ stanął na stanowisku, że art. 6c u.u.c.p. nie zawiera dyrektywy nakazującej Gminie taką organizację odbioru odpadów komunalnych, aby każdorazowo pojazd przystosowany do odbioru odpadów komunalnych odbierał je bezpośrednio z nieruchomości objętej systemem odbioru odpadów komunalnych. Skoro norma taka nie istnieje to nie można przypisać Gminie R. bezczynności w formie zarzucanej przez Skarżących.
W końcowej części odpowiedzi na skargę organ uznał, że Wnioskodawcy nie tylko nie wykazali istnienia obowiązku wykonania czynności, których od organu się domagają ale przede wszystkim nie wykazali jaki to interes prawny lub uprawnienie Skarżących zostało naruszone. Z tego też względu – ocenie Wójta Gminy – skarga jest niedopuszczalna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przed przystąpieniem do rozważań poczynić należy zastrzeżenie, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest ta część skargi, która dotyczy nieustalenia harmonogramu odbioru śmieci komunalnych bezpośrednio z zamieszkałych nieruchomości znajdujących się w rejonach górskich w rejonie dzielnicy [...] i [...] w R. przez okres całego roku.
Materialnoprawną podstawą skargi jest art. 101a ust. 1 u.s.g. Stanowi on, że przepisy art. 101 u.s.g. stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich.
Art. 101 u.s.g. został znowelizowany z dniem 1 czerwca 2017 r. ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Zgodnie z przepisem intertemporalnym tej ustawy, tj. art. 16 ust. 2 - przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 (tj. ustawy o samorządzie gminnym), art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
Skoro więc skarga dotyczy bezczynności związanej z zaniechaniem wykonania obowiązku wynikającego z aktu (tj. Regulaminu) pochodzącego z okresu już po wejściu w życie wspomnianej nowelizacji, to zastosowanie znajduje art. 101 u.s.g. w brzmieniu aktualnym. Jedynie tytułem porządku wskazać przyjdzie, że zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 u.s.g. obowiązującą przed 1 czerwca 2017 r. – każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Bezczynność skarżona na podstawie art. 101a ust. 1 u.s.g. nie jest typową bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem postępowania w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dotyczy bowiem sytuacji, gdy organ gminy nie podejmuje nakazanej prawem czynności w ogóle albo gdy dochodzi do zaniechania jej wykonywania.
Analiza powyższych uregulowań prowadzi do wniosku, że skarga nie musi być poprzedzona bezskutecznym wezwaniem organu gminy do usunięcia naruszenia. Ponadto wskazuje, że podmiotem legitymowanym do złożenia skargi jest każdy, kto może wykazać, że w wyniku bezczynności organu gminy albo w wyniku podjęcia przez organ gminy czynności prawnej lub faktycznej został naruszony (a nie tylko zagrożony) jego interes prawny lub uprawnienie. Natomiast przedmiotem skargi objęte są czynności nakazane prawem, czynności prawne lub faktyczne z zakresu administracji publicznej. Określenie "czynność", bez uszczegółowienia jej rodzaju i charakteru, skutkuje koniecznością szerokiej wykładni tego pojęcia. Ze względu na odesłanie do art. 101 u.s.g. powinna to być czynność z zakresu administracji publicznej, odpowiadająca wymogom wskazanym w doktrynie i orzecznictwie sądowym. W zakres czynności, o jakich mowa w tym przepisie, wchodzić będą czynności prawne podejmowane w różnych formach, jak również czynności faktyczne, a w zasadzie czynności materialno-techniczne, skoro mają być one nakazane prawem (zob. A. Matan [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. III, red. B. Dolnicki, Warszawa 2021, art. 101a).
Jak zaznaczono wcześniej, jednym z podstawowych warunków koniecznych do uwzględnienia skargi wniesionej na bezczynność organu gminy w trybie art. 101a u.s.g. jest istnienie normy prawnej nakazującej organowi gminy wykonanie określonych czynności. Musi zatem istnieć ustawowy obowiązek do podjęcia przez organ określonych czynności, aby można było mówić - w razie jego niewykonania - o bezczynności organu (zob. wyrok NSA z dnia 5 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 1131/18, Lex nr 3065324).
W opinii Skarżących, takowe nakazy zawarte zostały w art. 6c ust. 1 u.u.c.p. w związku z § 11 pkt 2 i § 13 ust. 1 Regulaminu. Dlatego też należy je poddać ocenie pod kątem sformułowania w nich obowiązków, których realizacja spoczywałaby na organach gminy w zakresie ustalenia harmonogramu odbioru odpadów komunalnych bezpośrednio z zamieszkałych nieruchomości znajdujących się w rejonach górskich w rejonie dzielnicy [...] i [...] w R. przez okres całego roku. Tytułem wyjaśnienia należy zauważyć, że w skardze pełnomocnik omyłkowo wskazał na naruszenie przepisów uchwały Nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...] r. zamiast przepisów jej załącznika. Mianowicie to w załączniku zamieszczano uregulowania, które mają świadczyć o niewykonaniu wskazywanego przez Skarżących obowiązku.
Zgodnie z przywołanym przez Wnioskodawców art. 6c ust. 1 u.u.c.p. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Z kolei § 11 pkt 2 Regulaminu stanowi, że ustala się warunki rozmieszczania urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów i gromadzenia nieczystości płynnych, tj. właściciel nieruchomości obowiązany jest udostępnić pojemniki przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych, na czas odbierania tych odpadów (zgodnie z harmonogramem), poprzez ich wystawienie poza teren nieruchomości, w miejsce umożliwiające do nich swobody dojazdu specjalistycznym pojazdom. Natomiast w § 13 ust. 1 Regulaminu ustalono częstotliwość pozbywania się odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zakresie: niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych (pkt 1); selektywnie zbieranych odpadów z papieru, szkła oraz zebranych łączne odpadów z tworzywa sztucznego, metalu i opakowania wielomateriałowe (pkt 2); bioodpadów (pkt 3); popiołu lub żużla (pkt 4).
Stosownie do art. 6r ust. 2d u.u.c.p. każda gmina w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma obowiązek zapewnić właścicielom wszystkich nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych. Pod pojęciem pozbywania się odpadów komunalnych ustawodawca rozumie odbieranie odpadów z terenu nieruchomości wskazanych w art. 6c ust. 1 i 2 u.u.c.p., a także przyjmowanie odpadów przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych i zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób (zob. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 2891/18, Lex nr 2865718). Zatem zgodzić się należy ze Skarżącymi, że co do zasady odbiór odpadów komunalnych winien odbywać się z terenu nieruchomości, na której zostały wytworzone. Termin "odbieranie" odpadów, którym posługuje się art. 6c ust. 1 u.u.c.p. dotyczy bowiem przyjmowania odpadów od właścicieli z terenu nieruchomości, tj. u źródła (zob. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 5164/21, Lex nr 3355649).
Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy R. - jak wymagają tego przepisy u.u.c.p. - w § 4 ust. 2 przewiduje bezpośrednie odbieranie z nieruchomości selektywnie zebranych odpadów komunalnych, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1-7 Regulaminu oraz niesegregowanych odpadów zmieszanych według harmonogramu, o którym mowa w § 13 Regulaminu. W tym miejscu należy poczynić zastrzeżenie, że poza niniejszym postępowaniem jest kontrola zgodności z prawem wspomnianego aktu prawa miejscowego. Wracając do meritum zwrócić należy uwagę, że Regulamin odnosi pojęcie "harmonogramu" do częstotliwości usuwania odpadów, która sprecyzowana jest w jego § 13. Nie wynika zatem z Regulaminu obowiązek sporządzania jakiegokolwiek innego harmonogramu odbioru odpadów komunalnych. Oczywiście dla sprawności realizacji tego obowiązku opracowany jest terminarz / harmonogram precyzujący daty tych czynności. Nie ma on jednak bezpośredniego źródła w przepisach prawa. Niezależnie od tego wyrazić należy stanowisko, że obowiązek wywozu odpadów komunalnych bezpośrednio z nieruchomości odnieść należy do takich terenów, które są skomunikowane z drogami publicznemu w sposób umożliwiający dojazd specjalistycznym pojazdom. Nie można wymagać, aby gmina odbierała odpady komunalne z nieruchomości zlokalizowanych w trudnym terenie, do których dostęp jest utrudniony. Uwagę tą należy odnieść również do takich nieruchomości, do których prowadzą drogi wewnętrzne, których stan wyklucza poruszanie się wspomnianych pojazdów specjalistycznych. Gmina nie jest bowiem zobligowana do dbałości o drogi, które nie pozostają w jej zarządzie. Nie pozostaje również w jej gestii rozwiązywanie problemów właścicieli nieruchomości, którzy jak w niniejszym przypadku, nie dysponują bezpośrednim dostępem do drogi publicznej.
Konkludując stwierdzić należy, że pozbawione podstaw prawnych jest żądanie Skarżących odnoszące się do nakazania Wójtowi Gminy podjęcia działań mających doprowadzić do sformułowania dokumentu - terminarza / harmonogramu uwzgledniającego odbierania odpadów komunalnych bezpośrednio z terenu ich nieruchomości przez cały rok. We wskazywanym przez nich akcie prawa, tj. ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak również w Regulaminie nie znajduje się nakaz podjęcia tego rodzaju czynności przez Wójta Gminy. Na marginesie zauważyć należy, że skarga ta w rzeczywistości ma na celu doprowadzić do wymuszenia na organach gminy skomunikowania nieruchomości Skarżących z istniejącą siecią dróg.
Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. W badanej sprawie poza sporem jest, że Skarżący są właścicielami działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym, znajdującej się w obszarze [...] Paku Krajobrazowego. Przepisy rozporządzenie nr [...] skierowane są m.in. do właścicieli działek tam zlokalizowanych. Ponadto działka Skarżących znajduje się na terenie Gminy R. w związku z czym są oni również adresatami uchwały Nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...] r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie R.. Wobec tego posiadają oni interes prawny dla złożenia przedmiotowej skargi.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał bezzasadność skargi, co uzasadnia jej oddalenie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.).
Na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło