II SAB/Gl 174/26

WyrokWSA w Gliwicach2026-08-27

Skład orzekający: Krzysztof Nowak, Beata Kalaga-Gajewska, Aneta Majowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE oraz czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności polegającej na niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie, jednak bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zobowiązał organ do wydania decyzji w terminie 60 dni od zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie.
Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w dniu 12 kwietnia 2024 r. Pomimo uzupełnienia braków formalnych i osobistego stawiennictwa w urzędzie, Wojewoda Śląski nie rozpatrzył wniosku do dnia wniesienia skargi na bezczynność w dniu 16 marca 2026 r. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w tym niezastosowanie 6-miesięcznego terminu na wydanie decyzji oraz brak informacji o przyczynach zwłoki.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązał Wojewodę Śląskiego do wydania aktu w sprawie w terminie 60 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem. 2. Stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalił skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Aneta Majowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi M. K. (M. K.) na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej 1. zobowiązuje Wojewodę Śląskiego do wydania aktu w sprawie w terminie 60 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 16 marca 2026 r. M. K. (dalej: Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, zarzucając organowi naruszenie: art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 337 z późn. zm.) przez pominięcie normy szczególnej i niezastosowanie 6-miesięcznego terminu do wydania decyzji, art. 12 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niesprawny, niewydanie decyzji w terminie ustawowym, niedopełnienie obowiązku poinformowania strony o przyczynach zwłoki i wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy, a także naruszenie art. 8 k.p.a. przez działanie niebudzące zaufania do władzy publicznej przejawiające się ignorowaniem obowiązków procesowych i pozostawieniu strony w stanie niepewności co do rozstrzygnięcia. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do wydania aktu w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia akt sprawy, przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 1.500 zł, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał, że wniosek w sprawie został złożony w dniu 12 kwietnia 2024 r., w dniu 26 lutego 2026 r. Skarżący wniósł ponaglenie, i do dnia złożenia skargi wniosek nie został rozpoznany. Zaznaczył, że w dniu 23 maja 2024 r. stawił się osobiście w urzędzie, przedłożył wymagane dokumenty oraz poddał się obowiązkowi pobrania odcisków linii papilarnych, zatem w tym dniu nastąpiło wszczęcie postępowania. Pomimo upływu 6 miesięcy organ nie rozpoznał wniosku, oraz nie dopełnił obowiązku z art. 36 § 1 k.p.a. Dodał, że poprzednia skarga na bezczynność została oddalona wyrokiem tut. Sądu z dnia 14 marca 2025 r. sygn. akt II SAB/Gl 240/24, wobec ówczesnej linii orzeczniczej, która następnie uległa zmianie. Obecnie przyjmuje się, że art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w brzmieniu nadawanym kolejnymi nowelizacjami, po dniu 30 czerwca 2024 r. nie może być stosowany, jako ograniczający prawo strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Dodał, że wniosek uzupełnił przed 30 czerwca 2024 r., a termin na wydanie decyzji upłynął z dniem 23 listopada 2024 r. Jak wskazał, gdyby organ poinformował o przyczynach zwłoki Skarżący mógłby wcześniej podjąć kroki prawne celem zakwestionowania tej podstawy. Argumentując zarzut naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. podkreślił bierność i brak komunikacji, brak odpowiedzi na pismo z dnia 12 sierpnia 2024 r., brak przejrzystości i przewidywalności uniemożliwiające planowanie przyszłości, a także naganną praktykę organu w świetle zapadłych już wyroków w sprawach bezczynności. Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, odwołał się do pozostawania w stanie niepewności co do planowania życia osobistego i zawodowego, jak podał, pozostawienie ponaglenia bez rozpoznania pogłębiło poczucie bezsilności Skarżącego. Żądana suma w ocenie Skarżącego jest adekwatna do stopnia dolegliwości, spełni funkcję kompensacyjną i prewencyjną wobec organu. Do skargi Skarżący przedłożył kserokopie dokumentów znajdujących się już w aktach sprawy, a także wydruk orzeczeń sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz podał, iż w dniu 12 kwietnia 2024 r. do organu wpłynął wniosek o udzielenie Skarżącemu - obywatelowi Ukrainy, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, natomiast w dniu 26 lutego 2026 r. wpłynęło ponaglenie, które w oparciu o art. 37 § 3a k.p.a. w zw. z art. 100d ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, nie zostało przekazane do organu wyższego stopnia. Organ wskazał, że art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1079 z późn. zm.) reguluje termin wydania decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, jednakże na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, bieg terminów na załatwienie spraw we wnioskowanym w sprawie zakresie, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu oraz wprowadzone zostało wyłączenie stosowania przepisów o bezczynności. Na mocy ostatniej nowelizacji, zawieszenie terminów przedłużono do dnia 4 marca 2027 r. Podkreślił, że przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał wybrane orzeczenia sądów administracyjnych. Tym samym, zdaniem Wojewody, bezzasadne pozostają zarzuty skargi. Wyjaśniając przyczynę przedłużonego procedowania organ zwrócił uwagę na: powiększającą się od kilku lat liczbę wniosków pobytowych, okres wprowadzonego stanu epidemii przekładający się na wzrost absencji chorobowej pracowników oraz powstanie zaległości m.in. w związku z zawieszeniem bezpośredniej obsługi petentów, a także na rozpoczęcie w dniu 24 lutego 2022 r. działań zbrojnych na obszarze Ukrainy, które spowodowały przydzielenie dodatkowych zadań służbowych pracownikom oraz rozszerzenie obowiązków w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców. Wszystkie te dodatkowe zadania, jak podkreślił, nie przyczyniły się do skrócenia czasu załatwienia spraw dotyczących legalizacji pobytu. Końcowo zaznaczył, że do Skarżącego ma zastosowanie art. 100c i art. 100d ww. ustawy, zatem organ nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony przez wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (pismo Skarżącego z dnia 26 lutego 2026 r.). Skarga jest zatem dopuszczalna. Zgodnie z brzmieniem art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W sprawach o przedmiocie objętym skargą uwzględnienia wymaga zasada szybkości postępowania, zawarta w treści art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Regulacja art. 35 k.p.a. określa terminy załatwiania spraw administracyjnych, a ustawodawca przewidział ewentualną sytuację niezałatwienia sprawy w terminie, nakładając na organ administracji publicznej, na mocy art. 36 § 1 k.p.a., obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. Z perspektywy niniejszej sprawy istotne pozostaje, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne, niż wymienione w Kodeksie postępowania administracyjnego terminy rozpoznania spraw przez właściwe organy administracji publicznej, o czym stanowi art. 35 § 4 k.p.a. Takim przepisem szczególnym jest art. 210 ust. 1 w zw. z art. 223 ustawy o cudzoziemcach (art. 12 ustawy dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2025 r., poz. 1794). W świetle tej regulacji, decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wydaje się w terminie 6 miesięcy. Termin ten biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń określonych w art. 210 ust. 2 tej ustawy. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że złożenie wniosku wszczynającego postępowanie nakłada na organ obowiązek jego weryfikacji i ustalenia, czy zawiera on wszystkie niezbędne dane, w szczególności takie, których obowiązek przedłożenia wynika z przepisów prawa. Weryfikacja ta powinna nastąpić niezwłocznie po jego wpływie. Organ powinien wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia w takim czasie, który nie spowoduje popadania przez organ w zwłokę w załatwieniu sprawy, niemożliwą do zaakceptowania z punktu widzenia standardów obowiązujących w demokratycznym państwie prawnym (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SAB/Łd 11/24, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 marca 2026 r., sygn. akt II SAB/Gl 236/25). W rozpoznawanej sprawie, uzupełnienie braków formalnych nastąpiło w dniu 23 kwietnia 2024 r., od tej daty do dnia rozpoznania skargi, organ nie rozpoznał wniosku. Odnotowania również wymaga, iż w obowiązującym stanie prawnym, bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu, mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa (zob. A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021). Analiza przeprowadzona w niniejszym postępowaniu, prowadzi do wniosku, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie pozostawania organu w bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do przedłożonych do sprawy akt administracyjnych, wniosek Skarżącego o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wpłynął do organu w dniu 12 kwietnia 2024 r. Do akt przedłożono: kserokopię paszportu cudzoziemca oraz karty pobytu, zaświadczenie z rejestru Pesel, umowę najmu lokalu, umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego, decyzje z dnia 20 listopada 2015 r., 26 października 2016 r., 8 października 2018 r., 12 kwietnia 2022 r. o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy, zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt czasowy, umowę o pracę, zgłoszenie oraz zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniom społecznym, oświadczenie podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi wraz z odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego, certyfikat znajomości języka polskiego, oświadczenie dotyczące daty ostatniego wjazdu na terytorium RP, fotografie (karty nr 1-20 akt administracyjnych). Organ wezwał Stronę do osobistego stawiennictwa w dniu 23 maja 2024 r. w celu pobrania odcisków linii papilarnych (karta nr 15 akt administracyjnych). Pismem z dnia 24 lipca 2024 r. organ zwrócił się do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w K., natomiast pismami z dnia 5 grudnia 2024 r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. oraz Komendanta Oddziału Straży Granicznej w R. o udzielenie informacji o cudzoziemcu. Pismem z dnia 13 sierpnia 2024 r. Skarżący wniósł o udzielenie informacji o statusie rozpoznania wniosku (karta nr 23 akt administracyjnych). W dniu 26 lutego 2026 r. do akt wpłynęło ponaglenie na podstawie art. 37 k.p.a. Do dnia rozpoznania skargi przedmiotowy wniosek nie został przez organ rozpatrzony. W dalszej kolejności, w kwestii przywoływanej przez organ treści art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, dostrzec należy, że regulacje te budziły wątpliwości zarówno co do zakresu ich stosowania - względem wszystkich cudzoziemców bądź też wyłącznie - obywateli Ukrainy przebywających na terenie Polski w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy, a także wątpliwości co do ich zgodności z prawem unijnym, które dostrzegł tut. Sąd i postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SAB/Gl 19/25, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z pytaniem prejudycjalnym. Brak było jednak podstaw do zawieszenia postępowania na tej podstawie, ponieważ kluczowe dla oceny opieszałości organów w rozpoznawanej sprawie pozostaje aktualne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, odnoszące się do odmowy zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r., poz. 854) w zakresie, w jakim przedłużono do 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podzielił argumentację wyrażoną w m.in. orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 19 maja 2025 r. sygn. akt II OSK 2921/24, z dnia 12 czerwca 2025 r. sygn. akt II OSK 2942/24, z dnia 13 czerwca 2025 r. sygn. akt II OSK 2939/24, z dnia 3 lipca 2025 r. sygn. akt II OSK 2695/24, z dnia 10 lipca 2025 r. sygn. akt II OSK 3154/24. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na bezpieczeństwo obrotu prawnego kształtowanego również przez indywidualne akty stosowania prawa, jakimi są orzeczenia sądowe, odmowa zastosowania przepisu ustawy może nastąpić wyłącznie w wypadku, gdy sąd rozpoznający sprawę nie ma wątpliwości co do niezgodności tego przepisu z Konstytucją, a sprzeczność ma charakter oczywisty. Sytuacja taka może zachodzić szczególnie wówczas, gdy norma konstytucyjna jest skonkretyzowana w stopniu pozwalającym na jej samoistne zastosowanie. Taka właśnie sytuacja, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, oczywistej sprzeczności przepisu ustawy z przepisem rangi konstytucyjnej, miała miejsce w odniesieniu do art. 100d ust. 1 - 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 2024 roku w zestawieniu z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, według którego każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Prawo do sądowej kontroli działalności administracji publicznej stanowi jeden z fundamentów demokratycznego porządku prawnego (art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). W świetle art. 184 Konstytucji RP zasadą jest, że jednostka ma prawo poszukiwania ochrony sądowej przed działaniami administracji publicznej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ewentualne wątpliwości interpretacyjne, czy jednostka może poddać kontroli sądowej określone działania administracji publicznej, należy rozstrzygać na korzyść jednostki. Prawo do sądu administracyjnego nie jest bowiem przywilejem, czy też szczególnym uprawnieniem, ale jednym z podstawowych gwarantów przestrzegania przez organy administracji publicznej porządku prawnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2023 r. sygn. akt II OSK 2869/21). Tym samym rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 2024 roku, w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości, bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Takie rozwiązanie, w świetle tego, że odpadła przesłanka konieczności określona w art. 52 ust. 1 Karty Praw Podstawowych stanowi oczywistą sprzeczność z art. 47 Karty Praw Podstawowych, zgodnie z którym każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym artykule (zdanie pierwsze). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny niezgodność art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa z konstytucyjną zasadą prawa do sądu zaktualizowała się po 30 czerwca 2024 r. Podzielając powyższe stanowisko, które niewątpliwie znajduje zastosowanie również do kolejnych nowelizacji art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym, dokonanych na mocy: art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r., poz. 1301), przez zastąpienie zwrotu "do dnia 30 września 2025 r." zwrotem "do dnia 4 marca 2026 r.", art. 17 pkt 50 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2026 r., poz. 203) przez zastąpienie "4 marca 2026 r." zwrotem: "4 marca 2027 r.", ze względu na datę złożenia przez Skarżącego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE dnia 14 kwietnia 2024 r., należało stwierdzić pozostawanie organu w bezczynności. Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela również pogląd wyrażany w orzecznictwie, w ramach którego wskazuje się, że trudności kadrowe organu administracji publicznej ani też znaczny wpływ spraw nie stanowią usprawiedliwienia dla prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 1233/19, "okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych". Podobnie należy ocenić dodatkowe zadania nałożone na organ na podstawie przepisów pozostających w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy. Należy podkreślić, że właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SAB/Wr 134/22). Także panująca pandemia nie stanowi wystarczającej okoliczności usprawiedliwiającej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2021 r. sygn. akt III SAB/Gd 17/21). Sąd dostrzegł jednak powyżej opisane okoliczności, które przemawiały za niekwalifikowaniem ww. wadliwości w kategoriach naruszenia rażącego. Stąd też Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku. Na dzień orzekania przez tut. Sąd organ nie rozpoznał sprawy, co uzasadniało zobowiązanie organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do wydania aktu w terminie 60 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku (pkt 1 sentencji wyroku). Przepis art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie formułuje dla sądu żadnych wytycznych odnoszących się do sposobu wyznaczenia organowi terminu załatwienia sprawy. Mając to na uwadze, Sąd uznał, że należało zobowiązać organ do wydania stosownego rozstrzygnięcia w ww. terminie. W pozostałej części Sąd skargę oddalił (pkt 3 sentencji wyroku). W odniesieniu do instytucji sumy pieniężnej oraz grzywny, odnotowania wymaga, że wymienione środki mają charakter fakultatywny a ich stosowanie pozostawiono uznaniu sądu. Zdaniem składu orzekającego, zasądzenie takiej kwoty wiązać powinno się ze stwierdzeniem przez oceniający sprawę sąd, że bezczynność czy przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd takiego rażącego naruszenia prawa się nie dopatrzył. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 100 zł (pkt 4 sentencji wyroku), na które składa się uiszczony wpis sądowy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na mocy art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 p.p.s.a., stosownie do którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło