II SAB/Gl 179/25
WyrokWSA w Gliwicach2026-01-23
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Edyta Kędzierska, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ponieważ nie wydał decyzji w terminie ustawowym ani w terminach wyznaczonych przez siebie. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność i przewlekłość postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę skalę inwestycji i konieczność wyłonienia rzeczoznawcy majątkowego w drodze zamówienia publicznego. Ponieważ decyzja ustalająca odszkodowanie została wydana przed wydaniem wyroku, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, a skargę oddalił w pozostałym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący G.N. złożył skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, a także Konstytucji RP, wskazując na brak podjęcia czynności zmierzających do zakończenia postępowania i ustalenia należnego odszkodowania. Wojewoda Śląski wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając przebieg postępowania i wskazując, że decyzja została wydana 7 października 2025 r.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody Śląskiego do wydania aktu w sprawie. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi G. N. (N.) na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie wydania decyzji ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość 1. stwierdza, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody Śląskiego do wydania aktu w sprawie, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z 29 września 2025 r. G.N. (dalej jako skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości - działki gruntu nr [...] położonej w gminie L. obręb [...] pod inwestycję drogową: "Budowa drogi ekspresowej [...] Odcinek I/B węzeł [...] – węzeł [...]. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia: art. 130 ust. 2, art. 134 i art. 154 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (aktualnie Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.) w związku z art. 35 § 1-3 oraz art. 36 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na braku podejmowania przez wspomniany organ czynności zmierzających do zakończenia postępowania i ustalenia należnego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości oraz art. 8 i art. 12 tego Kodeksu polegające na naruszeniu zasady prostoty i szybkości postępowania jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez brak wydania rozstrzygnięcia w ustawowym terminie i wyznaczenie niezgodnego z przepisami terminu zakończenia postępowania. Nadto zarzucił naruszenie art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez brak poszanowania prawa strony do słusznego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości w rozsądnym czasie i bez zbędnej zwłoki. Skarżący zażądał zobowiązania organu do załatwienia sprawy w wyznaczonym przez Sąd terminie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że wymieniona powyżej działka została wywłaszczona mocą decyzji Wojewody Śląskiego z 31 stycznia 2025 r. nr [...]. Podkreślono, że od wydania wskazanej decyzji upłynęło 8 miesięcy i do dnia wniesienia skargi nie została wydana decyzja przez organ pierwszej instancji. W dalszej części uzasadnienia przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością wniesienia skargi oraz przywołano treść orzeczeń sądów administracyjnych potwierdzających stanowiska przedstawione w skardze. Zaakcentowano, że skarga obejmuje zarówno bezczynność jak i przewlekłość w działaniu organu administracji publicznej. Zaznaczono, że pismem z 26 maja 2025 r. wniesiono ponaglenie do organu wyższego stopnia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania prowadzonego przed organami administracji publicznej, a następnie odniósł się do zarzutów sformułowanych w skardze. Podkreślono, że po wydaniu decyzji Wojewodę Śląskiego w Katowicach z 31 stycznia 2025 r. wskazany organ pismem z 20 lutego 2025 r. poinformowano skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. W dalszej części odpowiedzi podkreślono, że operat szacunkowy sporządzony w prawidłowej formie został przyjęty 19 maja 2025 r. Tego samego dnia poinformowano skarżącego o przysługujących mu prawach w stosunku do sporządzonego operatu oraz wskazano o nowym terminie załatwienia sprawy i wyznaczono dzień 30 czerwca 2025 r. Dodatkowo podkreślono, że z uwagi na zgłoszone uwagi do sporządzonego operatu pismem z 7 lipca 2025 r. wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy na 30 sierpnia 2025 r., W konsekwencji organ ten uznał, że podnoszone zarzuty nie są zasadne i nie dają podstaw dla uwzględnienia wniesionej skargi. W końcowej części odpowiedzi Wojewoda Śląski w Katowicach poinformował o tym, że przedmiotowa decyzja została wydana 7 października 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie
Na wstępie przyjdzie wskazać, że w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) kontrola sprawowana przez sąd administracyjny sprowadza się do badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej i polega ona na ocenie, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie przy tym do treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być także brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych wyżej przepisów ustawy procesowej wynika przy tym, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W rozpoznawanej sprawie zakres skargi został oznaczony jako skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania i z tego powodu Sąd w swoim orzeczeniu odniesie się do obu tych aspektów rozpoznawanej sprawy.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tego Kodeksu i mamy z nią do czynienia nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również wówczas, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej. Z kolei przewlekłość postępowania to sytuacja, w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 powołanego Kodeksu), czyli innymi słowy, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie podejmuje rozstrzygnięcia, mimo że brak jest do tego przeszkód (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 – dostępna w CBOSA).
Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności bądź stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa stwierdzając równocześnie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 tej ustawy - w przypadku, o którym mowa w powołanym art. 149 § 1, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w cytowanym art. 154 § 6. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 przywołanej ustawy). Zauważyć również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 tej ustawy).
W postępowaniu sądowym wszczętym skargą na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie postępowania sąd nie bada zgodności z prawem określonego aktu lub czynności organu administracji, lecz poddaje kontroli ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie, a także ocenia, czy działania podejmowane przez organ administracji w trakcie prowadzonego postępowania zmierzały do jej merytorycznego załatwienia. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się tu zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, ewentualnie przedłużonym na zasadach określonych w art. 36 tego Kodeksu ewentualnie w innym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, terminie, a także czy czynności organu podejmowane w ramach prowadzonego postępowania były zasadne i adekwatne do okoliczności sprawy.
W rozpoznanej sprawie przedmiotem postępowania przed Wojewodą Śląskim w Katowicach było ustalenie i wypłata odszkodowania za nieruchomość, która została nabyta przez Skarb Państwa na skutek decyzji tego organu z 31 stycznia 2025 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w trybie ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
Na wstępie trzeba zaznaczyć, że obecnie obowiązujący art. 53 § 2b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że skargę na bezczynność postępowania można wnieść w każdym czasie po złożeniu ponaglenia do właściwego organu, przy czym warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez organ, do którego skierowano ponaglenie. Nie ma również znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy złożeniem ponaglenia a wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, gdyż takiego wymogu nie formułują przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne. Jak już wspomniano, warunkiem tym jest wyłącznie samo wniesienie środka zaskarżenia w trybie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Innymi słowy, tego rodzaju skarga może być wniesiona do sądu w każdym czasie, po uprzednim wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia.
W rozpoznawanej sprawie skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zachował powyższy warunek wynikający z art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 2b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako że pismem z 26 maja 2025 r., czyli przed wniesieniem skargi, które nastąpiło 29 września 2025 r. skierowała ponaglenie do właściwego organu, czyli do Ministra Rozwoju i Technologii. Wspomniane ponaglenie nie zostało uwzględnione przez ten organ, który postanowieniem z 17 czerwca 2025 r. stwierdził, że Wojewoda Śląski nie dopuścił się bezczynności w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, a tym samym ponaglenie jest nieuzasadnione. Przyjąć więc należy, że skarżący wyczerpał tryb poprzedzający wniesienie skargi, przy czym zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa, które Sąd w pełni aprobuje, zarówno sposób załatwienia ponaglenia przez organ wyższego stopnia, jak i to, czy w ogóle zareaguje on na ponaglenie nie ma wpływu na dopuszczalność skargi ani też na jej skuteczność.
Rozpoznając niniejszą skargę w pierwszej kolejności przyjdzie wskazać, że stosownie do art. 12 ust. 4a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4 tego przepisu wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w terminie określonym na mocy 12 ust. 4b powołanej ustawy, jako 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, a jeżeli decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności - w terminie 60 dni od dnia nadania tego rygoru (art. 12 ust. 4g). Należy dodać, że na mocy art. 12 ust. 5 powyższej ustawy, do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18. Wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania (art. 18 ust. 1 powołanej ustawy) i podlega ono waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości (art. 18 ust. 3).
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela utrwalony pogląd judykatury, zgodnie z którym termin do wydania decyzji wskazany w art. 12 ust. 4b i ust. 4g ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ma charakter procesowy i może podlegać przedłużeniu na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Skoro bowiem postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość kończy się decyzją administracyjną, to jest to niewątpliwie postępowanie administracyjne, a tym samym mają do niego zastosowanie przepisy tego Kodeksu, przy równoczesnym uwzględnieniu szczególnych regulacji zawartych w powołanej ustawie.
W tym kontekście wypada podkreślić, że ogólne zasady dotyczące terminów załatwiania spraw uregulowane zostały w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, który w § 1 określa, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Z kolei załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3 cytowanego przepisu). Stosownie do art. 35 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3, natomiast w świetle § 5, do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Artykuł 12 ust. 4b i ust. 4g ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych jest przepisem szczególnym, o którym mowa w przywołanym art. 35 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, a to oznacza, że podlega regule wskazanej w art. 36 tego Kodeksu stanowiącej, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).
W rozpoznanej sprawie jest poza sporem, że nie doszło do załatwienia sprawy w terminie wynikającym z art. 12 ust. 4g ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, albowiem we wskazanym 60-dniowym terminie uprawniony organ administracji publicznej nie wydał stosownej decyzji. Decyzja taka wydana została 7 października 2025 r. Przyjdzie tu zwrócić uwagę, że wszczęcie postępowania w sprawie tego rodzaju następuje z urzędu, co wynika wprost z treści norm zawartych w art. 12 ust. 4a, 4b i 4g powyższej ustawy, które to przepisy nie wymagają od strony zgłoszenia w tym celu wniosku.
Przy ocenie działań podejmowanych przez Wojewodę Śląskiego w Katowicach dostrzec należy, że w piśmie z 20 lutego 2025 r. zawierającym informację o wszczęciu postępowania administracyjnego, organ ten nie wskazał nowego terminu zakończenia prowadzonego postępowania. Powyższe ustalenie pozostaje w opozycji do informacji zamieszczonej w odpowiedzi na skargę. Zauważyć trzeba, że w wielu innych pismach z tego okresu kierowanych do stron prowadzonych postępowań taka informacja była zamieszczana, jednakże w rozpoznawanej sprawie brak jest takiego wskazania nowego terminu załatwienia sprawy. Warto zauważyć, że takie wydłużenie zamieszczone zostało dopiero w piśmie z 19 maja 2025 r., w którym to wskazano nowy termin załatwienia sprawy i oznaczono go na 30 czerwca 2025 r. We wskazanym powyżej terminie organ ten nie wydał przedmiotowej decyzji z uwagi na przeciągające się postępowanie dowodowe i pismem z 7 lipca 2025 r. wyznaczył nowy termin zakończenia prowadzonego postępowania na 30 sierpnia 2025 r., przy czym termin ten także nie został dotrzymany przez organ administracji publicznej.
W świetle przeprowadzonych rozważań zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie doszło do bezczynności organu prowadzącego postępowanie w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Zauważyć należy, że wskazany organ pismem z 20 lutego 2025 r. nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy, a uczynił to dopiero pismem z 19 maja 2025 r. wskazując jako dzień zakończenia prowadzonego postępowania 30 czerwca 2025 r., a następnie pismem z 7 lipca 2025 r. ponownie wydłużył ten termin tym razem do 30 sierpnia 2025 r. Podkreślić należy, że Wojewoda Śląski w Katowicach w sposób sprzeczny z przepisami prawa wyznaczył termin rozpoznania spornej sprawy na 30 czerwca 2025 r., albowiem uczynił to już po upływie 60 dni od wydania decyzji z 31 stycznia 2025 r. Przepis ustawy prawa materialnego wymuszał na nim inny – krótszy termin na wydanie stosownej decyzji, jednakże przywoływany organ we wskazanym terminie nie wydał stosownej decyzji.
Przypomnieć należy, że przedmiotowy organ w piśmie z 20 lutego 2025 r. nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy. Wskazane czynności dokonane zostały dopiero pismami z 19 maja 2025 r. oraz z 7 lipca 2025 r. Postanowienia art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają jednoznacznej regulacji co do możliwości przedłużenia terminu już i tak wydłużonego na załatwienie sprawy przez organ administracji prowadzący stosowne postępowanie administracyjne. W rozpoznawanej sprawie organ ten w wyznaczonym przez siebie terminie przewidzianym na załatwienie sprawy nie zakończył prowadzonego postępowania i nie wydał przewidzianej decyzji, jak również nie wyznaczył nowego terminu jej załatwienia, albowiem uczynił to dopiero 7 lipca 2025 r., a zatem już po upływie wyznaczone przez siebie dodatkowego terminu. Podkreślić, trzeba że we wskazanym terminie stosowna decyzja nie została wydana, lecz uczyniono to dopiero 7 października 2025 r. Oznacza to, że wskazane czynności były spóźnione i mając na uwadze szczególny charakter prowadzonego postępowania wyczerpują znamiona bezczynności organu w załatwieniu sprawy. Z tego też powodu orzeczono o bezczynności organu prowadzącego przedmiotowe postepowanie administracyjne.
W skardze do tutejszego Sądu podniesiono zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania. Jak wynika z treści art. 37 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego z przewlekłością postępowania spotykamy się wówczas, gdy organ prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Zauważyć trzeba, że termin na podjęcie stosownej decyzji w tego typu sprawach został wydłużony do 60 dni i w tym terminie organ obowiązany był do rozpoznania sprawy i wydania stosownej decyzji administracyjnej. Jak zostało to powyżej zaznaczone w piśmie z 20 lutego 2025 r. organ nie wyznaczył nowego terminu rozpoznania sprawy. Z dostępnych dla Sądu akt wynika, że Wojewoda Śląski w Katowicach wydał decyzję ustalającą wysokość odszkodowania 7 października 2025 r., a zatem jak było to sygnalizowane powyżej, już po upływie wyznaczonego przez siebie terminu. Analiza działań podejmowanych przez organ administracji pozwala dostrzec, że wśród nich nie było działań o charakterze pozornym, jednakże gdy zwróci się uwagę na terminy podejmowanych czynności to wynika z nich, że były wśród nich takie, które podejmowane były dłużej niż byłoby to niezbędne.
Powyższe ustalenia wymagają uzupełnienia o rozważenie kwestii dopuszczenia się przez wskazany organ bezczynności i przewlekłości prowadzonego postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Z instytucją rażącego naruszenia prawa w tego typu sprawach zetkniemy się wówczas, gdy organ dopuści się bezczynności i będzie ona znaczna, mając na uwadze charakter prowadzonego postępowania, jak również zostanie wykazane prowadzenie szeregu działań, które nie zmierzają do załatwienia rozpoznawanej sprawy.
Dokonując oceny działań podejmowanych przez organ administracji publicznej w ramach przedmiotowej sprawy nie można tracić z pola widzenia tego, że inwestycja objęta powyższą decyzją z 31 stycznia 2025 r. ma charakter liniowy i wiąże się z wywłaszczeniem kilkuset nieruchomości. Za zasadne zatem należało uznać jego wyjaśnienia o konieczności poprzedzenia zakończenia postępowania odszkodowawczego ustaleniem stanu prawnego każdej z przejętych działek, a także kręgu stron postępowania, czyli ich właścicieli wraz z pozyskaniem danych adresowych tych osób. Pomiędzy wydaniem decyzji wywłaszczeniowej z 31 stycznia 2025 r., a wszczęciem postępowania co nastąpiło 20 lutego 2025 r upłynęły trzy tygodnie, co zważywszy na skalę nakładu pracy wiążącej się z powyższymi czynnościami odnoszącymi się do takiej ilości nieruchomości, trudno uznać za okres znaczny, mogący świadczyć rażącym naruszeniu prawa.
Dodatkowo należy mieć w polu widzenia, że art. 12 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych odsyła do regulacji zawartych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, która w art. 130 ust. 2 powierza rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie opinii określającej wartość nieruchomości. Wyłonienie zaś rzeczoznawcy majątkowego może zaś nastąpić jedynie w drodze dokonania zamówienia publicznego w odpowiednim trybie, co wynika z przepisów ustawy z 11 września 2019 r. - Prawo o zamówieniach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1605).
W konsekwencji w ocenie Sądu brak jest podstaw dla uznania, aby bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania wyczerpywała znamiona rażącego naruszenia prawa. Z tego też powodu przyjęte zostało takie rozstrzygnięcie.
Z uwagi na fakt, że decyzją z 7 października 2025 r. Wojewoda Śląski w Katowicach wydał na rzecz skarżącej decyzję ustalająca odszkodowanie, tym samym brak jest podstaw dla wyznaczenia organowi terminu do załatwienia sprawy, a tym samym wyczerpane zostały przesłanki umorzenia postępowania.
Skarżąca nie występowała o zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżącej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego też powodu Sąd w tym zakresie nie wypowiadał się, natomiast w ocenie składu orzekającego, brakło podstaw dla zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej przewidzianej w art. 149 § 2 powyższej ustawy i z tego powodu w tym zakresie sąd skargę oddalił.
Stosownie do postanowień art. 200 w związku z art. 210 § 1 powoływanej ustawy zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości wskazanej w sentencji orzeczenia.
Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 149 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło