II SAB/Gl 18/23

WyrokWSA w Gliwicach2023-04-04

Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Tomasz Dziuk, Edyta Kędzierska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności lub przewlekłości w postępowaniu dotyczącym wypłaty dodatku węglowego w sytuacji, gdy wniosek został pozostawiony bez rozpatrzenia z powodu braku uzupełnienia dokumentów potwierdzających wyodrębnienie lokalu?
Ratio decidendi
Organ nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości, gdyż w terminie przewidzianym prawem przeprowadził wywiad środowiskowy, wezwał skarżącego do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do ustalenia prawa do dodatku węglowego, a wniosek został pozostawiony bez rozpatrzenia z powodu braku odpowiedzi na wezwanie. Termin załatwienia sprawy nie został przekroczony, a zastosowanie rygoru pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia było zgodne z przepisami ustawy o dodatku węglowym i ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego, jednak organ ustalił, że na ten sam adres wpłynął wcześniej inny wniosek. Organ przeprowadził wywiad środowiskowy, który wykazał możliwość wyodrębnienia lokalu zajmowanego przez skarżącego, i wezwał go do uzupełnienia dokumentów potwierdzających formalne kroki w tym zakresie. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie, wniosek został pozostawiony bez rozpatrzenia. Skarżący wniósł skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi S. W. na bezczynność i przewlekłość Burmistrza K. w przedmiocie dodatku węglowego oddala skargę. W piśmie z dnia 14 listopada 2022 r. skarżący S. W. złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w K. Zadeklarował, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w budynku jednorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania (kocioł na paliwo stałe). Podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego organ ustalił, że na adres wskazany przez skarżącego, został już złożony wniosek o wypłatę dodatku węglowego przez innego wnioskodawcę, który uczynił to jako pierwszy (art. 2 ust. 3b-3e ustawy o dodatku węglowym). W wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w dniu 28 listopada 2022 r. organ stwierdził, że istnieje możliwość wyodrębnienia lokalu, zamieszkiwanego przez skarżącego, gdyż zajmuje on parter domu jednorodzinnego, tj.; kuchnię, łazienkę, pokoje i ma odrębne wejście do domu. W piśmie z dnia 7 grudnia 2022 r. organ prowadzący postępowanie, wezwał skarżącego o przedłożenie: - dokumentu potwierdzającego, że zostały podjęte kroki formalne, prowadzące do wyodrębnienia lokalu; - oświadczenia o braku możliwości wyodrębnienia lokalu. Wezwanie zawierało pouczenie, że w przypadku niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania, zgodnie z art. 24a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżący odebrał powyższe pismo w dniu 9 grudnia 2022 r. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie, natomiast w dniu 20 grudnia 2022 r. złożył ponaglenie na bezczynność Burmistrza K. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w którym wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie przede wszystkim o stwierdzenie, iż Burmistrz K. dopuścił się bezczynności w postępowaniu w sprawie wypłaty dodatku węglowego oraz o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku braku uznania bezczynności organu skarżący wniósł o wskazanie, iż Burmistrz K. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i o stwierdzenie, że przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W piśmie z dnia 3 stycznia 2023 r. organ poinformował skarżącego, że w związku z tym, iż nie zastosował się do wezwania o dostarczenie brakujących dokumentów, jego wniosek o ustalenie prawa do dodatku węglowego, został pozostawiony bez rozpatrzenia. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 12 stycznia 2023 r. Skarżący wniósł skargę na bezczynność Burmistrza K., zarzucając naruszenie przez organ art. 35 § 1-3 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, dalej "k.p.a.", poprzez niezałatwienie bez zbędnej zwłoki sprawy będącej przedmiotem wniosku o wypłatę dodatku węglowego z dnia 14.11.2022 r. oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5.08.2022 r. o dodatku węglowym, dalej "u.d.w." (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 z późn. zm.) w zw. z art. 24a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 z późn. zm.) poprzez błędne przyjęcie, że wniosek złożony przez skarżącego w dniu 14.11.2022 r. zawierał braki formalne w postaci braku dokumentacji wskazującej na wszczęcie postępowania prowadzącego do wyodrębnienia lokalu (zgodnie z ustawą o własności lokali), co skutkowało bezpodstawnym wezwaniem do uzupełnienia wniosku pod rygorem pozostawienia go bez rozpatrzenia, a także art. 3 ust. 4 u.d.w. w zw. z art. 220 § 2 k.p.a. poprzez niewskazanie przepisu prawa wymagającego urzędowego potwierdzenia wskazanych faktów w drodze oświadczenia oraz art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy pod jednym adresem, w odrębnym lokalach, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe; a to przez przyjęcie przez organ błędnej interpretacji, według której wskazane przepisy mają zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy pod jednym adresem mieszka więcej niż jedno gospodarstwo domowe, ale każde w wyodrębnionym lokalu, lub w lokalu wobec którego złożono wniosek o ustanowienie odrębnej własności lokalu (tzw. wyodrębnienie lokalu). Skarżący podniósł również zarzut naruszenia art. 2 ust. 3a i 3b u.d.w. w zw. z art. 24a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez nieuzasadnione pozostawienie wniosku z dnia 14.11.2022 r. bez rozpatrzenia oraz art. 2 ust. 3c i 3d w zw. z art. 3 ust. 4 u.d.w. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez przeprowadzenie niedokładnego wywiadu środowiskowego oraz sporządzenie lakonicznej notatki z wywiadu, co spowodowało, że organ nie zgromadził kompletnego materiału dowodowego i nie ustalił, że skarżący zamieszkuje w odrębnym lokalu mieszkalnym, a także art. 2 ust. 3d w zw. z art. 3 ust. 4 u.d.w. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz o zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie, a także stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku braku uznania bezczynności organu wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości oraz o zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie i o stwierdzenie, że przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał przede wszystkim, że zgodnie z art. 2 ust. 3d u.d.w., organ ma prawo przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie zamieszkiwania pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Następnie wskazał, że u skarżącego został przeprowadzony wywiad środowiskowy w dniu 28 listopada 2022 r. i w sporządzonym protokole z wywiadu stwierdzono, iż na dzień 28 listopada 2022 r. istnieje możliwość wyodrębnienia lokalu, skarżący zajmuje parter domu jednorodzinnego, tj. kuchnię, łazienkę, pokoje, posiada odrębne wejście do domu. Organ podniósł, że nie sposób przypisać jego działaniom cech bezczynności i przewlekłości w sytuacji, gdy po stwierdzeniu, podczas wywiadu środowiskowego, iż istnieje możliwość wyodrębnienia lokalu, organ I instancji wezwał stronę do uzupełnienia dokumentów o dokument potwierdzający, że zostały podjęte kroki formalne prowadzące do wyodrębnienia lokalu oraz o oświadczenie o braku możliwości wyodrębnienia lokalu. Organ podkreślił, że wezwanie zawierało pouczenie, iż w przypadku niezastosowania się do niego w wyznaczonym terminie, wniosek zostanie pozostawiony bez rozpatrzenia, zgodnie z art. 24a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżący odebrał pismo w dniu 9 grudnia 2022 r. i nie zastosował się do treści wezwania. Wobec tego w dniu 3 stycznia 2023 r. wysłane zostało pismo w sprawie pozostawienia wniosku o wypłatę dodatku węglowego bez rozpoznania. Pismo to zostało odebrane przez pełnomocnika strony w dniu 12 stycznia 2023 r. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie posiadał dowodów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym, miał prawo dokonania odpowiednich czynności mających na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, korzystając z terminu do dwóch miesięcy, jaki został przewidziany przez ustawodawcę, tj. do 14 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymagało, że na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. Podkreślenia wymagało, że do skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, znajduje zastosowanie art. 52 § 1 P.p.s.a., według którego skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Na podstawie zaś art. 52 § 2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ I instancji. Wyczerpał zatem obligatoryjny tryb postępowania poprzedzającego złożenie skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 37 § 1 K.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych albo w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – do organu prowadzącego postępowanie. Przechodząc do oceny zasadności zarzutu skargi, dotyczącego bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ I instancji, podkreślenia wymagało, że według art. 35 § 1, § 3 i § 5 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Na wstępie wskazać należało, że w związku z wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, złożonym przez skarżącego w dniu 14 listopada 2022 r. organ I instancji ustalił, że na adres wskazany przez skarżącego, został już złożony wniosek o wypłatę dodatku węglowego przez innego wnioskodawcę, który uczynił to jako pierwszy. W związku ze stwierdzoną wyżej okolicznością, podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 2 ust. 3a ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 141, zwanej dalej również u.d.w.), w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Przepis art. 2 ust. 3b tej ustawy precyzuje, że w przypadku, gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Od powyższej reguły, dotyczącej pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wypłatę dodatku węglowego, został wprowadzony wyjątek w art. 2 ust. 3c cytowanej ustawy, według którego, w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Jednakże zastosowanie powyższego wyjątkowego unormowania i w konsekwencji przyznanie dodatku węglowego – jak stanowi art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym - jest możliwe tylko wówczas, gdy gospodarstwo domowe zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe we wskazanym wyżej terminie, ustalenie odrębnego adresu i jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z uwagi na treść przytoczonych przepisów, obligatoryjne było zatem ustalenie przez organ, czy w sprawie zaistniały okoliczności, będące warunkiem zastosowania wyjątku od zasady określonej w art. 2 ust. 3b cytowanej ustawy, według którego – co wymaga podkreślenia - w przypadku, gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy, a pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Stwierdzenie, czy wystąpiła wyżej wymieniona przesłanka zastosowania wyjątku od zasady określonej w art. 2 ust. 3b cytowanej ustawy, wymagało zwrócenia się do wnioskodawcy o wykazanie, że nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu dla lokalu zajmowanego przez niego. Jak wynika z akt administracyjnych, organ I instancji w piśmie z dnia 7 grudnia 2022 r. wezwał skarżącego o przedłożenie w terminie 14 dni od otrzymania wezwania: - dokumentu potwierdzającego, że zostały podjęte kroki formalne, prowadzące do wyodrębnienia lokalu; - oświadczenia o braku możliwości wyodrębnienia lokalu. Wezwanie zawierało pouczenie, że w przypadku niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie, wniosek zostanie pozostawiony bez rozpatrzenia. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania wynika, że skarżący odebrał powyższe pismo w dniu 9 grudnia 2022 r. Jednakże w piśmie z dnia 20 grudnia 2023 r., zatytułowanym jako "ponaglenie na bezczynność Burmistrza K. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wypłatę dodatku węglowego", skarżący nie zastosował się do wezwania z dnia 7 grudnia 2022 r., zawarł jedynie bardzo obszerny wywód sprowadzający się do oceny zasadności skierowania do niego powyższego wezwania oraz zamieścił uzasadnienie zarzutu bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Następnie organ – w piśmie z dnia 3 stycznia 2023 r., poinformował skarżącego o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Przedstawiony wyżej przebieg czynności dokonanych przez organ w związku z wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, uzasadnia stwierdzenie, że w niniejszej sprawie nie doszło do bezczynności ani też przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ I instancji. Przede wszystkim bowiem podkreślenia wymagało, że w związku z ustaleniem przez organ, iż na adres wskazany przez skarżącego, został już złożony wniosek o wypłatę dodatku węglowego przez innego wnioskodawcę, który złożył wniosek jako pierwszy – organ był zobligowany do ustalenia, czy zaistniały przesłanki zastosowania regulacji zawartej w art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym, będącej wyjątkiem od zasady ustanowionej w art. 2 ust. 3b, według której, w opisanej sytuacji dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy i pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Z tego właśnie powodu organ skierował do skarżącego wezwanie zawarte w piśmie z dnia 7 grudnia 2022 r., a w konsekwencji tego, że skarżący nie wykonał wezwania, zaistniały podstawy pozostawienia jego wniosku bez rozpoznania. Podnieść przy tym należało, że do terminów załatwienia sprawy, określonych w kodeksie postępowania administracyjnego – zgodnie z art. 35 § 5 K.p.a., nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Z akt sprawy wynika, że wniosek o wypłatę dodatku węglowego został złożony w dniu 14 listopada 2022 r., a w dniu 28 listopada 2022 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy, który – zgodnie z art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym – miał charakter obligatoryjny w opisanych wyżej okolicznościach. Następnie organ skierował do wnioskodawcy wezwanie z 7 grudnia 2022 r., w którym zawarł pouczenie o skutkach niewykonania tego wezwania, czyli o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 9 grudnia 2022 r., a zatem od tej daty rozpoczął bieg termin 14 dni na wykonanie wezwania. Wspomniany termin upłynął w dniu 23 grudnia 2022 r. (w piątek). Natomiast w dniu 3 stycznia 2023 r. organ pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, informując o tym skarżącego. W związku z tym, od dnia złożenia wniosku o wypłatę dodatku węglowego, do dnia 7 grudnia 2022 r., a więc do dnia skierowania przez organ wezwania do skarżącego - upłynęło 22 dni. Następnie od daty, w której upłynął termin na dokonanie czynności przez skarżącego, tj. od 23 grudnia 2022 r., ponownie rozpoczął bieg termin na załatwienie sprawy przez organ. Przy czym - zgodnie z art. 35 § 5 K.p.a. – do terminu załatwienia sprawy określonego w K.p.a. - nie wlicza się okresów opóźnień spowodowanych z przyczyn niezależnych od organu. Wobec tego w sytuacji, gdy ostatni dzień na dokonanie czynności przez skarżącego nastąpił 23 grudnia 2022 r. w piątek, a organ pozostawił wniosek bez rozpatrzenia w dniu 3 stycznia 2023 r., to przy uwzględnieniu tego, że konieczne jest odczekanie kilku dni od upływu terminu dokonania czynności przez stronę - na ewentualne doręczenie pisma nadesłanego przez pocztę - nie ma podstaw do stwierdzenia, że doszło do przekroczenia terminu, wskazanego w cytowanych wyżej przepisach K.p.a. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie nie wystąpiła bezczynność, ani też przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze podkreślenia wymagało, że trafnie podniósł skarżący, iż zgodnie z art. 3 ust. 1. u.d.w., do postępowania w sprawie wypłaty dodatku węglowego stosuje się odpowiednio m.in. art. 24a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym, w przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Błędne są jednak wywiedzione z powyższego argumentu, stwierdzenia zawarte w skardze sprowadzające się do tego, że w okolicznościach niniejszej sprawy, organ nie miał podstaw prawnych do skierowania do skarżącego, wezwania z dnia 7 grudnia 2022 r. Podstawę taką stanowi bowiem cytowany wyżej art. 2 ust. 3d w związku z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym i właśnie ta podstawa żądania - a nie wymieniony przez organ art. 24a ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych - powinna w okolicznościach niniejszej sprawy, zostać wskazania w przedmiotowym wezwaniu z 7 grudnia 2022 r. wraz z pouczeniem, że niezastosowanie się do wezwania spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania (nie zaś bez rozpatrzenia) zgodnie z art. 2 ust. 3b u.d.w. Jednakże w kontekście podstaw zarzutu bezczynności i przewlekłości postępowania organu, powyższa kwestia nie miała istotnego znaczenia, gdyż i tak istniała podstawa do skierowania wezwania do skarżącego, a zatem działanie organu nie było pozorne, zaś zarówno rygor w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania, jak i pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, sprowadzają się do tych samych skutków prawnych. Zastosowanie wspomnianej regulacji, tj. art. 2 ust. 3d w związku z art. 2 ust. 3c u.d.w., będącej wyjątkiem od zasady zawartej w art. 2 ust. 3b u.d.w., jest możliwe tylko w razie wykazania, że wystąpiły okoliczności będące warunkiem zastosowania tej regulacji szczególnej – o czym była już mowa wyżej. Z tego powodu organ wezwał skarżącego w piśmie z dnia 7 grudnia 2022 r. o przedłożenie w terminie 14 dni od otrzymania wezwania: - dokumentu potwierdzającego, że zostały podjęte kroki formalne, prowadzące do wyodrębnienia lokalu; - oświadczenia o braku możliwości wyodrębnienia lokalu. Organ w tym wezwaniu nie określił żądania w taki sposób, w jaki została określona przesłanka zastosowania art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w. Jednakże wymienione w tym wezwaniu pisma dotyczące działań podjętych w celu wyodrębnienia lokalu i braku możliwości jego wyodrębnienia, miały stanowić podstawę ustaleń, czy został spełniony warunek zastosowania art. 2 ust. 3d w związku z art. 2 ust. 3c u.d.w., tj. czy w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem w odrębnych lokalach. Stwierdzenie tej okoliczności nie następuje bowiem poprzez działanie organu z urzędu – jak precyzuje art. 2 ust. 3d cytowanej ustawy - w drodze wywiadu środowiskowego organ ustala tylko zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Okoliczności podlegające ustaleniu w drodze wywiadu środowiskowego zostały zatem wymienione w sposób wyczerpujący. Błędne jest więc przekonanie zawarte w skardze, że organ nie miał podstaw do wezwania skarżącego o wyżej wymienione dokumenty, czy oświadczenia, na okoliczność – co należy podkreślić - o kluczowym znaczeniu dla możliwości zastosowania wyjątku od reguły, że dodatek jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy spośród gospodarstw domowych mających ten sam adres miejsca zamieszkania i że pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Podkreślenia bowiem wymaga, że w razie, gdy nie zostanie wykazane zaistnienie warunków zastosowania art. 2 ust. 3d w związku z art. 2 ust. 3c u.d.w., organ pozostawia wniosek bez rozpoznania, gdyż dodatek węglowy – co do zasady - jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy z danego adresu miejsca zamieszkania. W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi, według których organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W przedmiotowej sprawie – w analizowanych okolicznościach - nie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania dotyczących terminowego załatwienia sprawy. W związku z tym, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło